Program Ochrony Środowiska

dla Gminy Płońsk

na lata 2004-2012

 

Autor opracowania:

mgr inż. Beata Pierścińska

Czerwiec, 2004 r.

 

 

SPIS TREŚCI

1. WSTĘP *

2. Horyzont Czasowy *

3. Metoda *

4. Cel i Zakres *

5. Akty Prawne i Wykorzystane Materiały. *

6. charakterystyka gminy *

7. Inwentaryzacja istniejących warunków ekologicznych *

7.1. Warunki klimatyczne *

7.2. Stan jakości atmosfery *

7.3. Warunki geologiczne i hydrogeologiczne *

7.4. Warunki hydrologiczne *

7.5. Gleby *

7.6. Geologia surowcowa *

7.7. Energia geotermalna *

8. Lasy *

9. FORMY OCHRONY PRZYRODY *

9.1. Obszary chronionego krajobrazu *

9.2. Pomniki przyrody *

9.3. Gatunki chronione *

9.4. Użytki ekologiczne *

9.5. Parki podworskie *

9.6. Europejska sieć ekologiczna Natura 2000 *

9.7. Krajowa sieć ekologiczna ECONET - Polska *

9.8. Zielone Płuca Polski *

10. Założenia wyjściowe programu *

10.1. Limity racjonalnego wykorzystania zasobów naturalnych i poprawy stanu środowiska. *

10.2. Nadrzędny cel programu ochrony środowiska dla gminy Płońsk *

10.3. Priorytety ekologiczne *

11. Gospodarka wodno – ściekowa *

11. 1. Zasoby wodne gminy *

11.1.1. Wody powierzchniowe *

11.1.2. Wody podziemne *

11.1.3. Gospodarka wodna *

11.1.5. Gospodarka ściekowa *

11.1.6. Potencjalne źródła zanieczyszczeń wód powierzchniowyc i podziemnych *

11.2. Melioracje wodne *

11.3. Cele z zakresu gospodarki wodno-ściekowej: *

11.4. Mechanizmy prawno-ekonomiczne *

12. Powietrze atmosferyczne *

12.1. Emisja przemysłowa *

12.2. Emisja komunikacyjna *

12.3. Emisja komunalna *

12.4. Cele z zakresu poprawy powietrza atmosferycznego *

12.5. Mechanizmy prawno - ekonomiczne *

13. Emisja hałasu *

13.1. Hałas komunikacyjny *

13.2. Hałas przemysłowy *

13.3. Hałas komunalny *

13.4. Mechanizmy prawno-ekonomiczne *

13.5. Cele z zakresu poprawy klimatu akustycznego *

14. Promieniowanie elektromagnetyczne *

14.1. Promieniowanie jonizujące *

14.2. Promieniowanie niejonizujące *

14.3. Uregulowania formalno-prawne *

14.4. Cele do realizacji w zakresie ograniczenia wpływu promieniowania elektromagnetycznego na ludzi *

15. Gospodarka odpadami *

16. Potencjalne zagrożenie środowiska *

17. Zarządzanie środowiskiem *

17.1. Instrumenty zarządzania środowiskiem *

17.1.1. Instrumenty bezpośredniego oddziaływania *

17.1.2. Instrumenty planowe *

17.1.3. Instrumenty pośredniego oddziaływania *

17.1.4. Instrumenty typu represyjnego *

17.2. Partnerstwo w zarządzaniu środowiskiem *

18. Środki finansowo-prawne *

18.1. Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej *

18.2. Fundusze UE *

19. EDUKACJA EKOLOGICZNA *

20. HARMONOGRAM REALIZACJI PRZEDSIĘWZIĘĆ WRAZ Z SZACUNKOWYMI KOSZTAMI *

21. MONITORING *

22. ANALIZA SWOT *

23. PODSUMOWANIE *

 

1. WSTĘP

Program ochrony środowiska dla Gminy Płońsk powstał jako realizacja ustawy Prawo ochrony środowiska z dnia 27 kwietnia 2001 r. (Dz. U. Nr 62, poz. 627 z późniejszymi zmianami), która w tytule I w dziale 3, art. 17 wprowadza obowiązek opracowania programów ochrony środowiska na szczeblu krajowym, wojewódzkim, powiatowym i gminnym. W myśl tej ustawy (art. 14.1 POŚ) Program określa w szczególności (na podstawie aktualnego stanu środowiska):

    • cele ekologiczne,

    • priorytety ekologiczne,

    • rodzaj i harmonogram działań ekologicznych,

    • środki niezbędne do osiągnięcia celów, w tym mechanizmy

prawno-ekonomiczne i środki finansowe.

Program ochrony środowiska przyjmuje się na cztery lata, z tym, że przewidziane w nim działania obejmują perspektywę czterech następnych lat. Projekt gminnego programu ochrony środowiska opiniowany jest przez Zarząd Powiatu. Z wykonania programu organ wykonawczy gminy sporządza co dwa lata raporty, które przedstawia Radzie Gminy.

Kolejnym dokumentem, który ma wpływ na zawartość programów ochrony środowiska jest Polityka ekologiczna państwa na lata 2003 - 2006 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2007 - 2010. Określa ona cele średniookresowe na najbliższe 8 lat, przedsięwzięcia do realizacji w najbliższych 4 latach, nakłady finansowe na wdrożenie oraz monitoring realizacji Programu.

Polityka ekologiczna państwa dostosowana jest do porządku konstytucyjnego. Przyjęta w 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej stwierdza, że Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju (art. 5), ustala także, że ochrona środowiska jest obowiązkiem m. in. władz publicznych, które poprzez swą politykę powinny zapewnić bezpieczeństwo ekologiczne współczesnemu i przyszłym pokoleniom (art. 74).

Człowiek wraz ze swoją działalnością jest ściśle sprzężony z systemem przyrodniczym (powietrze, woda, gleby, ekosystemy, zasoby biologiczne, różnorodność biologiczna). Zachowanie równowagi w tym systemie wymaga spójnego i łącznego zarządzania zarówno dostępem do zasobów środowiska oraz likwidacją i zapobieganiem powstawaniu negatywnych dla środowiska skutków działalności gospodarczej (ochrona środowiska) jak i racjonalnym użytkowaniem zasobów przyrodniczych (gospodarka wodna, leśnictwo, ochrona i wykorzystanie zasobów surowcowych i glebowych, planowanie przestrzenne). Cele polityki ekologicznej na każdym szczeblu powinny być wyznaczane w oparciu o rozpoznanie potrzeb - lokalnych, regionalnych i krajowych, zaś środki do ich osiągnięcia powinny być dobierane przede wszystkim w oparciu o kryteria efektywności ekologicznej i ekonomicznej.

Bezpieczeństwo ekologiczne społeczeństwa i gospodarki wymaga nie tylko wprowadzenia zabezpieczeń przed niekorzystnym oddziaływaniem na środowisko działalności gospodarczej, ale także zabezpieczenia odpowiednich zasobów dyspozycyjnych wody, zaspokajających potrzeby ilościowe i jakościowe, zachowania rolniczej przestrzeni produkcyjnej o pożądanych parametrach (chemiczne i fizyczne własności gleb, stosunki wodne, różnorodność biologiczna), zwiększenia lesistości kraju oraz zwiększenia powierzchni obszarów chronionych. Pod pojęciem bezpieczeństwa ekologicznego człowieka należy bowiem rozumieć nie tylko czyste powietrze, zdrową wodę i bezpieczną dla zdrowia żywność, ale także możliwości rekreacji i wypoczynku oraz trwałe występowanie wszystkich stwierdzanych obecnie, dziko żyjących gatunków.

Program ochrony środowiska spełnia kluczową rolę we właściwym zarządzaniu środowiskiem. Ma za zadanie koordynację działań na rzecz ochrony środowiska w szczególności tych, które mają znaczenie dla całego regionu lub ich charakter jest ponadczasowy.

Dla osiągnięcia trwałego i zrównoważonego rozwoju konieczne jest, aby ochrona środowiska stanowiła nierozłączną część procesów rozwojowych i nie była rozpatrywana oddzielnie od nich. W tym celu każda gmina musi posiadać własny program ochrony środowiska, określający kierunki działań podejmowanych przez samorząd, który realizuje politykę ekologiczną państwa.

 

2. Horyzont Czasowy

Program został sporządzony na horyzont roku 2012 (art. 17, 14 ustawy prawo ochrony środowiska Dz. U. nr 62 z 2001 r. poz. 627). Dokumenty samorządu województwa - Strategia rozwoju województwa mazowieckiego i Program ochrony środowiska województwa mazowieckiego uwzględniają politykę do 2011 roku, natomiast dokumenty wyrażające politykę ekologiczną państwa, stanowiące krajowy układ odniesienia dla Programu uwzględniają horyzont czasowy do 2010 roku.

 

3. Metoda

Sposób opracowania Programu został podporządkowany metodologii właściwej dla planowania strategicznego, polegającej na:

    • określeniu diagnozy stanu środowiska przyrodniczego w gminie Płońsk, zawierającej charakterystyki poszczególnych komponentów środowiska wraz z oceną stanu;

    • w diagnozie wykorzystano materiały uzyskane w Urzędzie Gminy Płońsk, opracowania źródłowe, informacje uzyskane w wyniku konsultacji społecznych,

    • przeprowadzeniu analizy SWOT - mocnych i słabych stron

    • scharakteryzowaniu uwarunkowań realizacyjnych Programu

w zakresie rozwiązań prawno-instytucjonalnych, źródeł finansowania, ocen oddziaływania na środowisko, planowania przestrzennego;

    • określeniu zasad monitorowania.

4. Cel i Zakres

Cele Programu muszą być pochodną celów generalnych i kierunków rozwoju określonych w nadrzędnych dokumentach tj. w II Polityce ekologicznej państwa, w Programie ochrony środowiska województwa mazowieckiego, w Programie ochrony środowiska powiatu płońskiego, w Strategii rozwoju województwa mazowieckiego, w Strategii rozwoju powiatu płońskiego oraz w Strategii rozwoju gminy Płońsk.

Program w pełni odzwierciedla tendencje polityki ekologicznej państwa, jej główne cele to :

    • zasada zrównoważonego rozwoju,

    • zasada równego dostępu do środowiska postrzegana w kategoriach:

-sprawiedliwości międzypokoleniowej,

-sprawiedliwości międzyregionalnej i między grupowej,

-równoważenia szans między człowiekiem i przyrodą,

    • zasada przezorności,

    • zasada uspołecznienia i subsydiamości,

    • zasada prewencji,

    • zasada „zanieczyszczający" płaci,

    • zasada skuteczności efektywności ekologicznej i ekonomicznej.

Celem niniejszego opracowania jest:

    • pokreślenie głównych źródeł i natężenia antropopresji na poszczególne elementy środowiska,

    • określenie kierunków i form ograniczenia wprowadzania zanieczyszczeń do środowiska,

    • wskazanie sposobów efektywnego gospodarowania zasobami przyrodniczymi zgodnych z zasadą zrównoważonego rozwoju gminy,

    • wskazanie źródeł pozyskania środków finansowych do realizacji programu ochrony środowiska.

Główne funkcje Programu to:

    • strategiczne zarządzanie gminą w zakresie ochrony środowiska i gospodarki odpadami,

    • wdrażanie zasady zrównoważonego rozwoju gminy,

    • przekazanie informacji na temat zasobów środowiska przyrodniczego oraz stanu poszczególnych komponentów środowiska,

    • przedstawienie problemów i zagrożeń ekologicznych, proponując sposoby ich rozwiązania w określonym czasie,

    • pomoc przy konstruowaniu budżetu gminy ,

    • organizacja systemu informacji o stanie środowiska i działaniach zmierzających do jego poprawy.

Program swoim zakresem rzeczowym obejmuje następujące zagadnienia:

    • ochronę środowiska przyrodniczego,

    • gospodarkę wodną,

    • gospodarkę leśną,

    • ochronę środowiska przed zanieczyszczeniami,

    • sprawy bezpieczeństwa ekologicznego,

    • kształtowanie świadomości ekologicznej,

    • propagowania proekologicznych form działalności gospodarczej.

Program obejmie obszar w granicach administracyjnych gminy Płońsk. Program ochrony środowiska dla gminy Płońsk będzie spójny z Programem ochrony środowiska województwa mazowieckiego oraz uwzględni założenia polityki ekologicznej państwa.

 

5. Akty Prawne i Wykorzystane Materiały.

  1. Narodowa Strategia Ochrony Środowiska na lata 2000-2006 -Ministerstwo Środowiska, Warszawa, marzec 2000 r.,

  2. II Polityka Ekologiczna Państwa - Ministerstwo Środowiska, Warszawa czerwiec 2000 r.,

  3. Program wykonawczy do II Polityki Ekologicznej Państwa na lata 2002-2010,

  4. Polityka Ekologiczna państwa na lata 2003-2006 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2007-2010 - Rada Ministrów, Warszawa grudzień 2002 r.,

  5. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 z późniejszymi zmianami),

  6. Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 z późniejszymi zmianami),

  7. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. Nr 62, poz. 628 z późniejszymi zmianami),

  8. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody ( Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 880),

  9. Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ( Dz. U. Nr 132, poz. 622 z późniejszymi zmianami),

  10. Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 16/90, poz. 95 z późniejszymi zmianami),

  11. Ustawa z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (tekst jednolity Dz.U. Nr 99, póz. 1079 z 2000 r. z późniejszymi zmianami),

  12. Ustawa o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej. (Dz.U.2001.63.639 z dnia 22 czerwca 2001 r.),

  13. Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o odpakowaniach i odpadach opakowaniowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 63, poz. 638),

  14. Ustawa z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest. (Dz. U. Nr 101, poz. 628 z późniejszymi zmianami),

  15. Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 14 sierpnia 1998 r. w sprawie sposobów bezpiecznego użytkowania oraz warunków usuwania wyrobów zawierających azbest. (Dz. U. Nr 138, poz. 895),

  16. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 1998 r. w sprawie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy przy zabezpieczaniu i usuwaniu wyrobów zawierających azbest oraz programu szkolenia w zakresie bezpiecznego użytkowania takich wyrobów (Dz. U. Nr 45, poz. 280),

  17. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. Nr 112, poz. 1206),

  18. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 maja 2003 r. w sprawie rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych,

  19. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2002 r. w sprawie zakresu, czasu, sposobu oraz warunków prowadzenia monitoringu składowiska odpadów (Dz.U. Nr 220, poz. 1858),

  20. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań dot. lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów,

  21. Krajowy Plan Gospodarki Odpadami

  22. Program ochrony środowiska województwa mazowieckiego przyjęty uchwałą Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 15 grudnia 2003 r.

  23. Program ochrony środowiska w powiecie płońskim

  24. Poradnik: Jak własnymi siłami opracować gminny lub powiatowy program ochrony środowiska

  25. „Operat wodnoprawny na pobór wody podziemnej oraz odprowadzanie wód popłucznych z ujęcia Stacji Uzdatniania Wody w Krępicy gm. Płońsk opracowany lutym 2004 roku.

  26. Dokumentacja Hydrogeologiczna wód podziemnych z utworów czwartorzędowych w kat. B dla wodociągu wiejskiego na terenie miejscowości Krępica gm. Płońsk.

  27. projekt budowlany cz. Technologiczna - Modernizacja Oczyszczalni Scieków w Płońsku, Elektrim – Megadex S.A.

  28. Koncepcja Modernizacji Oczyszczalni Ścieków w Płońsku – Elektrim Megadex

  29. Aneks do dokumentacji hydrogeologicznej dla ujęcia wody podziemnej z utworów czwartorzędowych w miejscowości Krępica gm. Płońsk

  30. Stan środowiska w Województwie Mazowieckim w 2002 r. - Raport Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Warszawie

  31. Joanna Elżbieta Bukowska - Zadania organów administracji w zakresie ochrony środowiska, Białystok 2003 r.

  32. Źródła i zasady finansowania inwestycji w ochronie środowiska w Polsce - informator 2003, Białystok 2003 r.

  33. Harry P. Hatry, Louis H. Blair ... Jak skuteczne są wasze usługi komunalne ?, Związek Polskich Miast 1998 r.

  34. Strategia rozwoju powiatu płońskiego

  35. Strategia Rozwoju Gminy Płońsk

  36. Folder Pałace i dwory powiatu płońskiego - opracowany przez zespół uczniowski klasy IV LA III Liceum Ogólnokształcącego pod kierunkiem wychowawcy Jana Jóźwiaka

  37. Krajowy program zwiększania lesistości

  38. Geografia regionalna Polski, Jerzy Kondracki, Warszawa 2000 r.,

  39. Raport Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Warszawie - Stan Środowiska w Województwie Mazowieckim z 2001 r.

  40. Raport Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Warszawie -Stan środowiska w województwie mazowieckim w 2002 r

  41. Informacja o stanie i zagrożeniach środowiska w Powiecie Płońskim w 2000 roku. Inspekcja Ochrony Środowiska, Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie, Delegatura w Ciechanowie, kwiecień 2001 r.

  42. Bilans zasobów kopalin w Polsce - stan 31.12.2002 r.

6. Charakterystyka gminy

Gmina Płońsk, położona w centralnej części powiatu płońskiego, który z kolei usytuowany jest w północno - zachodniej części województwa mazowieckiego, zajmuje 127 km 2 , co stanowi ok. 9,18 % ogólnej powierzchni powiatu. Gminę zamieszkuje 7085 (dane na dzień 31.12.2003 r.). Stanowi to około 7,5% ogółu mieszkańców powiatu płońskiego i około 0,1% ludności województwa mazowieckiego.

Tab 1. Charakterystyka ludności na terenie gminy Płońsk

Charakterystyka

1999 rok

2000 rok

2001 rok

2002 rok

2003 rok

Liczba ludności ogółem

6892

7047

7008

7067

7085

Urodzenia

75

99

89

84

75

Zgony

96

73

89

83

71

W Gminie Płońsk w ciągu ostatnich pięciu lat ostatnich latach liczba ludności wzrosła o 193 osoby. Biorąc powyższe dane do prognozy demograficznej w wyniku interpolacji liniowej określono, że w roku 2008 liczba ludności wyniesie 7160, zaś 2012 – 7230 osób.

Sąsiaduje z 6 gminami powiatu płońskiego: Baboszewo, Sochocin, Joniec, Załuski, Naruszewo i Dzierząznia.

Ośrodkiem gminnym jest miasto Płońsk - ośrodek obsługi regionalnej, będący siedzibą samorządu powiatowego.

Rys. 1. Położenie gminy Płońsk w powiecie płońskim

W granicach gminy (poza miastem), znajduje się 42 miejscowości. Największymi pod względem zaludnienia miejscowościami są: Szerominek - 547, Arcelin - 379, Skarżyn - 378, Bońki - Zawady - 334 i Siedlin - 310 mieszkańców.

Gmina Płońsk leży w makroregionie Nizina Północnomazowiecka, w północno-wschodniej części jednostki fizycznogeograficznej zwanej Wysoczyzną Płońską. Obejmując zachodnią część północnego Mazowsza, stanowi ona równinę moreny dennej ze śladami tzw. moreny czołowej ciągnącej się wzdłuż doliny Wisły od Płocka do dolnej Narwi.

Na przeważającym obszarze gminy występują utwory czwartorzędowe. Największe powierzchnie położone na północ jak i na południe od doliny Płonki pokrywają gliny zwałowe (morenowe) oraz piaski i żwiry lodowcowe, pod względem wiekowym odpowiadające stadiałowi północnomazowieckiemu zlodowacenia środkowopolskiego. Z tym zlodowaceniem związane są również lokalnie występujące płaty piaszczysto żwirowych utworów fluwioglacjalnych eksploatowanych w rejonie Dalanówka, a także rozległe płaty utworów zastoiskowych (iły i mułki warwowe) występujących na północ od Płońska i eksploatowanych w rejonie Ćwiklina, Cieciórek i Arcelina.

Środkową część gminy Płońsk zajmuje dolina rzeki Płonki, rozszerzająca się w kierunku wschodnim. Obejmuje ona wąskie koryto z tarasami, w tym z tarasem zalewowym o szerokości do 200 m, będącym najmłodszą formą morfologiczną. Taras zalewowy rzeki Naruszewki płynącej w południowej części gminy jest znacznie mniejszy, a krawędzie doliny wyższe, dochodzące do 10 m.

Z wymienionymi dolinami rzek związane są genetycznie liczne lecz niewielkie (płytkie - do 5 m i spadkach poprzecznych do 15°) dolinki erozyjne prowadzące okresowo wody roztopowe.

W dolinie rzeki Płonki jak i mniejszych cieków obecne są utwory związane ze zlodowaceniem północnopolskim (namuły holoceńskie). Starsze utwory morenowe zlodowacenia południowopolskiego występują na wschód od miasta Płońska. Mniejsze rozprzestrzenienie niż osady tworzące się w bezpośredniej obecności lądolodu mają pokrywowe utwory eluwialne o miąższości do 2 m oraz piaski rzeczne i osady organogeniczne. Łączna miąższość czwartorzędu wynosi od 0 do ca 120 m (średnio 30-60 m).

Trzeciorzęd reprezentują plioceńskie iły i mułki odsłaniające się w rejonie wyniesienia strefy czołowo-morenowej. Wychodnie te są wynikiem silnych zaburzeń glacitektonicznych w plejstocenie. Deniwelacje stropu pliocenu na stosunkowo niewielkiej odległości ca 3 km sięgają 140 m tj. od wypiętrzeń pliocenu w rejonie Pilitowa - 120 m n.p.m. do 20 m p. p. m. w rejonie Skarżyna. Przeciętnie strop utworów trzeciorzędowych znajduje się na wysokości 40 - 80 m n.p.m. Całkowita miąższość utworów trzeciorzędowych sięga 200 m, z czego ca 150 m przypada na wspomniane utwory pliocenu (iły jeziorne). Utwory miocenu (piaski lądowe z wkładkami węgla brunatnego) mają miąższość 25-30 m. Niewiele mniejszej miąższości są utwory oligocenu (piaski morskie, glaukonitowe), w podłożu których na głębokości ca 250 m znajdują się osady kredy górnej.

Podłoże obszaru gminy w większości budują grunty nośne. Grunty słabonośne, nie nadające się do bezpośredniego posadowienia fundamentów, występują jedynie w obrębie obniżeń terenu i dolin rzecznych.

Pod względem hydrograficznym analizowany obszar znajduje się w dorzeczu Wkry. Pokryty jest siecią odpływu wód powierzchniowych: rzek, strumieni i rowów melioracyjnych. Największym ciekiem jest rzeka Płonka - prawobrzeżny dopływ Wkry. Całkowita długość wynosi 42,6 km, natomiast powierzchnia zlewni 430,7 km 2 . Wypływa w okolicy miejscowości Staroźreby tj. poza granicą powiatu płońskiego, a uchodzi do Wkry na 39 +200 km biegu rzeki, w pobliżu wsi Kołoząb.

Jednym z większych dopływów Płonki jest ciek Żurawianka, o całkowitej długości 26,78 km i powierzchni zlewni 177,7 km 2 . W południowej części terenu przebiega lokalny wododział oddzielający dorzecze Płonki od dorzecza Naruszewki.

Poza fragmentem rzeki Płonki, posiadającej na obszarze miasta Płońska koryto sztucznie ustabilizowane płytami betonowymi, wszystkie rzeki płyną w naturalnych, nie uregulowanych korytach o niewielkim wcięciu i z reguły urwistych brzegach.

Do rzek głównych uchodzą boczne cieki, mało zasobne w wodę, płynące w dobrze wykształconych dolinach. Ponadto na terenie całej gminy dość licznie występują niewielkie zbiorniki wodne, zarówno pochodzenia naturalnego-starorzecza jak i sztuczne, w wyrobiskach poeksploatacyjnych.

Z rozpoznania warunków hydrogeologicznych wynika, że na terenie gminy Płońsk zasoby wodne występują w utworach czwarto - i trzeciorzędowych. Podstawowe znaczenie dla zaopatrzenia gminy w wodę mają czwartorzędowe poziomy wodonośne. Największe zasoby wodne charakteryzują rejon kopalnej doliny wypełnionej utworami piaszczysto-żwirowymi na zachód i północny-zachód od Płońska tj. na linii Arcelin -Szerominek - Płońsk. Warstwa wodonośna o korzystnych parametrach filtracyjnych występuje tutaj na głębokości 40 – 50 m, a wydajność z pojedynczego otworu kształtuje się na poziomie 40-100 m 3 /godz. do powyżej 100 m 3 /godz. w rejonie miasta Płońska.

Pozostały obszar gminy z uwagi na znaczne powierzchnie utworów nieprzepuszczalnych nie posiada tak korzystnych warunków hydrogeologicznych.

Na dużym obszarze wschodniej i centralnej części gminy panują zdecydowanie niekorzystne warunki wodne, gdzie możliwa jest do uzyskania z pojedynczej studni wydajność rzędu 2-10 m 3 /godz. Świadczy to o deficycie wód podziemnych w tym rejonie.

W utworach oligoceńskich i płytko występujących utworach kredowych istnieją szansę odkrycia i udokumentowania wód pitnych o temp.~10-15°C, które mogą być także wykorzystane do celów energetycznych dla uzyskania energii przy użyciu pomp cieplnych.

Istniejące na terenie gminy Płońsk głębokie wiercenia Płońsk IG-2a, Płońsk IG-2, Płońsk 9, Płońsk 1, Płońsk 4 dają podstawę do rozważań nad możliwością wykorzystania zasobów energii geotermalnej.

Teren gminy Płońsk należy do zasobnych w surowce mineralne. Obecnie na terenie gminy Płońsk występuje ponad 20 złóż surowców (o zasobach udokumentowanych oraz o zasobach zarejestrowanych). Eksploatowane są zarówno utwory ilaste jak i kruszywa naturalne (żwir i piasek).

Wiodącą funkcją gminy jest rolnictwo rozwijające się na bazie gospodarstw indywidualnych. W krajobrazie dominują pola uprawne oraz zabudowa zwarta i rozproszona wraz z towarzyszącą jej zielenią oraz zbiorowiska chwastów ruderalnych. Niewielkie powierzchnie przypadają na półnaturalne zbiorowiska łąkowe i bagienne, ograniczone do pasów wzdłuż cieków oraz rozproszonych płatów w bezodpływowych zagłębieniach.

Na terenie gminy Płońsk tereny lasów i zadrzewień zajmują 732 ha co stanowi 5,8% ogólnej powierzchni. Gmina odznacza się bardzo niskim stopniem lesistości (powiat płoński 13,2%, województwo mazowieckie 22%). Lasy państwowe zarządzane przez Nadleśnictwo Płońsk stanowią około połowę powierzchni leśnych. Należą tu uroczyska: Ilinek, Skarżyn, Żurawin, Skrzynki, Brody, Bogusławice, Krępica, Strubiny, Koziminy i Słoszewo. Znaczne rozdrobnienie kompleksów leśnych nie sprzyja prowadzeniu racjonalnej gospodarki leśnej.

Pokrywę glebową gminy tworzą utwory wytworzone przeważnie z glin moreny dennej w różnym stopniu odgórnie spłaszczonych. Typologia gleb jest zróżnicowana. Północna część gminy odznacza się przewagą gleb bielicowych wytworzonych na glinach i piaskach słabo gliniastych oraz czarne ziemie zdegradowane powstałe na piaskach gliniastych i glinach lekkich i średnich. Gleby najlepsze jakościowo zaliczane do 1-go (pszenny bardzo dobry) kompleksu przydatności rolniczej zajmują ok. 20 ha i tworzą jeden zwarty płat na terenie obrębu Poświętne.

Obszary gleb bardzo dobrych i dobrych kompleksów 2-go (pszenny dobry), 4-go (pszenno-żytni) i 8-go (zbożowo-pastewny mocny) stanowią ok. 35% gruntów ornych. Gleby słabsze jakościowo zaliczane do kompleksu 5-go (żytni dobry), 6-go (żytni słaby) i 9-go (zbożowo-pastewny słaby) zajmują ok. 58% areału gruntów ornych.

Na terenie gminy Płońsk nie ma zakładów przemysłowych, z których emisja zanieczyszczeń do środowiska byłaby szczególnie uciążliwa.

Tabela nr 2. Wykaz zakładów przemysłowych na terenie gminy Płońsk

Lp.

 

Nazwa firmy

 

Adres firmy /tel.

l.

Przedsiębiorstwo Robót Drogowo- Mostowych sp. z o.o

Płońsk ul. 19 Stycznia 62

tel. 662-29-59

2.

Zakład Mleczarski „LACPOL" sp. z o. o.

Skarżyn, 09-100 Płońsk

tel. 661-77-13

3.

Przedsiębiorstwo Budownictwa Lądowego „Mazowieckie Mosty „

Bońki, 09-100 Płońsk

tel. 661-34-33

4.

„ EMEXIM sp. z o.o.

Bońki, 09-100 Płońsk

tel. 662-96-49

5.

Przedsiębiorstwo Prywatne „ KAJA"

Bońki, 09-100 Płońsk

tel. 662-20-86

6.

Zakłady Zielarskie „ HERBAPOL"

Strachówko, 09-100 Płońsk tel. 662-32-05

7.

Firma Handlowo-Usługowa „SYSTEM DACH„ sp. jawna

Brody, 09-100 Płońsk

tel.662-25-58

8.

Stacja Paliw „ HERMES" sp. jawna

Michalinek ,09-141 Szczytno

tel.662-50-67

9.

Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowe „ PAL-BUD"

Ilinek, 09-100Płońsk

tel.662-51-26

10.

„ HAKONA" sp. jawna

Ćwiklinek, 09-100 Płońsk

tel.662-59-56

11.

„ AUTOPOL"

Bońki, 09-100 Płońsk,

tel. 662-83 -37

12.

Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowe „ STAL- TRANS"

Dalanówek, 09-100 Płońsk

tel. 662-79-97

13.

Zakład Przetwórstwa Mięsnego „ SIEDLIN”

Siedlin, 09-100 Płońsk

tel.662-40-78

14.

Spółdzielnia Kółek Rolniczych

Siedlin, 09-100Płońsk

tel.662-48-80

15.

Przedsiębiorstwo Pprodukcyjno –Usługowo- Handlowe „ EMER-GRAF'

Siedlin, 09-100Płońsk

tel. 662-85-82

16.

Przedsiębiorstwo Produkcyino Handlowe „SOLAR COMPLEX„

Bońki, 09-100 Płońsk

tel. 662-72-10

17.

CEGIELNIA

Arcelin, 09-100 Płońsk

tel.661-28-12

18

CEGIELNIA

Cieciórki, 09-100 Płońsk

tel.662-28-49

19

CEGIELNIA

Ćwiklin, 09-100 Płońsk,

Tel. 662-28-49

20.

CEGIELNIA

Szerominek, 09-100 Płońsk

Tel. 662-47-71

 

Zewnętrzne, drogowe powiązania komunikacyjne gminy zapewniają przebiegające przez teren gminy, drogi krajowe: nr 7 relacji Warszawa - Gdańsk, nr 10 Płońsk - Szczecin, nr 617 Ciechanów - Płońsk i nr 569 i nr 569 relacji Płońsk -Wyszogród - Sochaczew. Układ ten uzupełnia droga wojewódzka nr 619 relacji Płońsk - Pułtusk oraz sieć dróg powiatowych oraz linia kolejowa relacji Nasielsk -Sierpc - Toruń z przystankami w Michalinku, Płońsku i Arcelinie.

7. Inwentaryzacja istniejących warunków ekologicznych

7.1. Warunki klimatyczne

Gmina Płońsk leży w obszarze charakteryzującym się najmniejszym w Polsce średnim opadem rocznym. Opad jest wyjątkowo niski gdyż wynosi około 495 mm, podczas gdy dla Polski przyjmuje się średnio ca 600 mm. Ogólnie klimat można uznać za dość ciepły. Średnie miesięczne temperatury powietrza wynoszą: w lutym -3,7°C, w lipcu 17,9°C. Na terenie gminy dominują wiatry zachodnie, które stanowią średnio w roku prawie 1/4 sumy wszystkich wiatrów. Średnie prędkości wynoszą zależnie od pory roku 3,9 - 6,4 m/sek. Drugim z kolei znaczącym kierunkiem są wiatry północno-zachodnie (ca 17%). Najrzadziej obserwowane są wiatry z kierunku południowego.

Tabela 3. Zestawienie udziałów poszczególnych kierunków wiatru %

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

NNE

ENE

E

ESE

SSE

S

SSW

WSW

W

WNW

NNW

N

3,94

5,14

10,77

15,15

6,70

5,18

7,00

12,26

15,54

8,69

5,83

3,80

Tabela 4. Zestawienie częstości poszczególnych prędkości wiatru %

1 m/s

2 m/s

3 m/s

4 m/s

5 m/s

6 m/s

7 m/s

8 m/s

9 m/s

10 m/s

11 m/s

28,72

20,63

15,99

11,83

9,11

5,66

3,64

2,57

0,94

0,61

0,31

 

 

7.2. Stan jakości atmosfery

Powietrze atmosferyczne, ze względu na powszechność występowania i niezbędną obecność w procesach życiowych organizmów, jest jednym z elementów środowiska decydującym o jakości życia człowieka i jego otoczenia.

Stopień zanieczyszczenia powietrza wiąże się bezpośrednio z wielkością wprowadzanych do atmosfery strumieni poszczególnych rodzajów substancji.

Maksymalne stężenia długookresowe substancji zanieczyszczających w powietrzu nie powinny przekraczać wartości odniesienia, które zostały określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 5 grudnia 2002 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 1, poz. 12 z dnia 8 stycznia 2003 r.).

Okolice Płońska nie należą do obszarów o dużym zanieczyszczeniu powietrza atmosferycznego. Największą część emisji zanieczyszczeń stanowi emisja pochodząca z energetycznego spalania paliw. Spowodowana jest głównie znaczną ilością kotłowni lokalnych opalanych węglem jak również dużą ilością pojazdów samochodowych.

Głównymi źródłami emisji zanieczyszczeń do powietrza są instalacje energetyczne oraz ciągi komunikacyjne. Instalacje technologiczne pełnia rolę drugorzędną ponieważ okolice Płońska mają charakter typowo rolniczy, a zakładów o profilu produkcji szczególnie szkodliwym dla środowiska jest bardzo mało.

 

Tabela 5. Wartości dobowych emisji zanieczyszczeń zmierzonych w IV kwartale 2001 roku na stacji nadzoru ogólnego WSSE w Płońsku

Miesiąc

Liczba

Pomia-rów

Dobowe stężenia zanieczyszczeń [µg/m 3 ]

Pył

Dwutlenek azotu

Dwutlenek siarki

min

max

śr

min

max

śr

min

max

śr

X

6

20

76

45,0

25

39

30,3

1

5

2,8

XI

3

25

39

33,3

16

20

18,7

2

5

3,3

XII

0

-

-

-

-

-

-

-

-

-

 

Zanieczyszczenia powietrza to głównie: dwutlenek siarki, dwutlenek azotu oraz pyły. Dwutlenek siarki emitowany jest przede wszystkim przez kotłownie lokalne, przy spalaniu zanieczyszczonego węgla. Tlenki azotu pochodzą ze spalania węgla, koksu, gazu i benzyn (transport samochodowy). Pyły emitowane są do atmosfery wraz ze spalinami pochodzącymi ze spalania paliw stałych. Badania wykazały również zanieczyszczenie powietrza związkami fluoru, pochodzącymi ze spalania węgli oraz ołowiu, pochodzącymi z transportu samochodowego. Średnie stężenie zanieczyszczeń emitowanych do powietrza jest kilka razy wyższe w okresie zimowym niż w okresie letnim, co jest związane z eksploatacją instalacji energetycznych. Średnie stężenia pyłu, dwutlenku siarki i tlenków azotu nie przekroczyły norm dopuszczalnych. Natomiast występowanie kilku zanieczyszczeń na tym samym terenie może powodować sumowanie się niekorzystnych oddziaływań. Największa ilość emitowanych zanieczyszczeń do powietrza pochodzi z kotłowni, wiąże się to z nadal dużą ilością kotłowni węglowych. Należy zatem przyspieszyć procesy modernizacyjne w kotłowniach i stopniowo przechodzić na paliwo ekologiczne (olej opałowy, gaz).

7.3. Warunki geologiczne i hydrogeologiczne

Teren gminy Płońsk zgodnie z podziałem fizycznogeograficznym wg. J. Kondrackiego położony jest w obrębie prowincji niżu Środkowoeuropejskiego, w podprowincji Niziny Środkowopolskiej, na obszarze makroregionu Niziny Północnomazowieckiej, zaś mezoregionu Wysoczyzna Płońska.

Nizina Północnomazowiecka znajduje się na północ od doliny środkowej Wisły, dolnej Narwi i dolnego Bugu w ich równoleżnikowym biegu przez środek niecki mazowieckiej, oraz na wschód i południe od linii zasięgu zlodowacenia wiślańskiego. Od wschodu sąsiaduje z Niziną Północnopodlaską, przy czym za granicę przyjęto dolinę Pisy, prawego dopływu Narwi oraz południkowy pas wzgórz Czerwonego Boru pomiędzy dolinami Narwi i Bugu. Pod względem geobotanicznym Nizina Północnomazowiecka została uznana za odrębny okręg. W podanych granicach zajmuje powierzchnię około 14,2 tyś. km 2 i dzieli się na 7 mezoregionów: Wysoczyznę Płońską (318.61), Równinę Raciąską (318.62), Wzniesienia Mławskie (318.63), Wysoczyznę Ciechanowską (318.64), Równinę Kurpiowską (318.65), Dolinę Dolnej Narwi (318.66) oraz Międzyrzecze Łomżyńskie (318.67).

Wysoczyzna Płońska znajduje się na północ od Kotliny Warszawskiej i przedstawia równinę morenową urozmaiconą łańcuchem wzgórz morenowych i kemowych, ciągnących się równolegle do Wisły poniżej ujścia Narwi. Od północy i wschodu przylega do Równiny Raciąskiej i doliny Wkry, od zachodu granicę stanowi najdalszy zasięg form terenu związanych z fazą leszczyńską zlodowacenia wiślańskiego na wschód od Płocka. Wysokości nad poziomem morza przekraczają 100 m, przy czym najwyższe wzniesienie osiąga 163 m. Region ma powierzchnię około 1780 km 2 . Jest to kraina rolnicza z małym udziałem lasów, o glebach płowych i brunatnoziemnych na glinie morenowej i piaskach naglinowych.

7.4. Warunki hydrologiczne

Według podziału hydrogeologicznego Polski, teren gminy Płońsk znajduje się w makroregionie Niżu Środkowopolskiego, regionie Mazowieckim (IX) i podregionie Wschodniomazowieckim (IX 1). Podstawowym użytkowym piętrem wodonośnym jest czwartorzęd. Utwory czwartorzędu w okolicach Płońska wykazują duże zróżnicowanie miąższości od kilku do kilkudziesięciu metrów, w znacznej mierze uwarunkowane ukształtowaniem starego podłoża, struktura geologiczna stanowi o zróżnicowaniu rozmieszczenia warstw wodonośnych. Na Wysoczyźnie Płońskiej najstarsza z serii wodonośnych, to prawdopodobnie osady piaszczyste wśród glin zlodowacenia południowopolskiego. Osady piaszczyste występują przeważnie lokalnie lub jako serie połączone z bardziej rozległymi pokładami utworów piaszczystych.

Najbardziej wydajną serię osadów wodonośnych tworzy kompleks kilkudziesięciometrowej miąższości osadów rynnowych, piaszczystych ze żwirami i poziomami głazowymi zlodowacenia południowopolskiego. Spąg rynny jest izolowany najstarszymi glinami zwałowymi zlodowacenia środkowopolskiego i utworami pliocenu. W stropie serie rynnowe łączą się bez warstw izolujących z utworami piaszczystymi interglacjału mazowieckiego, występują kontakty hydrauliczne do najmłodszych warstw piaszczystych w rejonie Płonki i jej tarasach. Rynna ma przebieg na kierunku NW-SE. Wody tego poziomu stanowią podstawowe źródło zaopatrzenia Płońska.

Młodszą serią wodonośną są osady piaszczyste interglacjału mazowieckiego na głębokości 20-30 m, która łączy się częściowo z kompleksem rynnowym. W innych miejscach, odmiennie niż w rynnie, wody są izolowane od góry utworami słabej przepuszczalności, a ich zwierciadła są napięte. Najmłodszą użytkową serię wodonośną na Wysoczyźnie Płońskiej tworzą warstwy osadów piaszczystych między glinami zwałowymi zlodowacenia środkowopolskiego. Zasilają one studnie o głębokości 18-40 m.

Rozmieszczenie serii wodonośnych na Wysoczyźnie Płońskiej jest nierównomierne, większość studni skupiona jest w okolicach Płońska. Do obszarów pozbawionych wodonośnych poziomów użytkowych, gdzie woda ujmowana jest studniami kopanymi z niewielkich i nieciągłych przewarstwień zalicza się przede wszystkim południową część struktury okolic Pilitowa o skomplikowanej budowie wraz z przyległymi obszarami występowania moren czołowych okolic Cempkowa i Michalina oraz obszarem wychodnich piasków w Dalanówku.

W Dalanówku zlokalizowanych jest wiele odkrywek, ma tu miejsce eksploatacja złoża, które tworzą piaski średnio i gruboziarniste z przewarstwieniami pospółki i żwiru różnej granulacji bez głazów, wyraźnie warstwowanie w układzie poziomym lub z lekkim nachyleniem, miejscami pokryte niewielkim nadkładem pozostałości osadów lodowcowych w postaci gliny zwałowej lub częściej piasków lodowcowych.

W rejonie Dalanówka przepływ wody w pierwszym przypowierzchniowym poziomie wodonośnym ma orientację w kierunku wschodnim i południowym. Jest to obszar zasilania małych cieków mających początek i płynących w kierunku północnym do Płonki, w kierunku południowym do Naruszewki i w kierunku wschodnim do Wkry.

Drugi poziom wodonośny znajduje się na głębokości 40 m pod nadkładem glin zwałowych, odpływ wody z tego poziomu odbywa się zgodnie z regionalnym kierunkiem spływu wód na wschód do doliny Wkry.

Teren gminy rozcinają doliny rzeczne Płonki, Żurawianki i Naruszewki.

Płonka- rzeka o długości ok. 42,6 km , której powierzchnia dorzecza wynosi ok. 430,7 km 2 . Jej tereny źródłowe leżą w okolicy miejscowości Staroźreby na terenie powatu płockiego. Zlewnię rzeki charakteryzuje nieskomplikowana stosunkowo dobrze rozwinięta sieć hydrograficzna. Płonka uchodzi do Wkry w pobliżu miejscowości Kołoząb na 39,2 km biegu rzeki. Ważniejsze dopływy Płonki to:

    • Dzierzążnica (l) – długość całkowita 13,9 km, uchodzi do Płonki w m. Gumowo (gm. Dzierzążnia),

    • Żurawianka (p) – długość całkowita 16,8 km, uchodzi do Płonki w m. Szerominek.

Naruszewka - jest prawobrzeżnym dopływem Wkry, którego obszar źródłowy leży w rejonie Radzymina gm. Naruszewo. Powierzchnia jej dorzecza wynosi 120 km 2 zaś całkowita długość rzeki to 23 km. Od źródeł do 15-tego km długości Naruszewka charakteryzuje się dużymi spadkami poprzecznymi i znacznym spadkiem podłużnym, z niewielką ilością dopływów. Otulinę rzeki stanowią słabe użytki zielone i grunty orne, zaś samo koryto jest bujnie zakrzaczone i zarośnięte drzewami. W obrębie koryta rzeki o przekroju trapezowatym występują liczne przetamowania z powalonych drzew. Średni spadek podłużny rzeki na tym odcinku wynosi 0,5 - 0,8 promila. Głębokość nieregularna z licznymi wybojami Na odcinku od 15 - tego km do ujścia rzeki do Wkry spadek podłużny Naruszewki maleje do 0,3 promila, zaś koryto staje się bardzo nieregularne, miejscami rozczłonowane z terenami o zabagnionym zadrzewnieniu. Wzdłuż koryta masowo występuje olszyna w różnych klasach wiekowych. Roślinność wodna reprezentowana jest głównie przez moczarkę kanadyjską (Elodea canadensis), włosiennicznik (Ranunculetum sp.) oraz mech zdrojowy. Z bezkręgowców wodnych licznie występującą grupę stanowią: wypławek biały (Dendrocoellum lacteum), gąbki - nadecznik (Euspongilla lacustris), kiełże (Gammarus sp.), larwy jętek (Ephemeroptera), larwy widelnic (Plecoptera). Wszystkie spośród wymienionych grup stwierdzonych w Naruszewce bezkręgowców zalicza się do tzw. organizmów wskaźnikowych o wysokich preferencjach siedliskowych. Tak liczna obecność wymienionych gatunków bezkręgowców wodnych w Naruszewce, jest rzadko spotykana w innych rzekach Niziny Mazowieckiej. Dolina rzeki na całej swojej długości nie była meliorowana. Jedynie w górnej części zlewni znajdują się tereny, na których 60 lat temu założono dreny. Generalnie, ze względu na brak typowych melioracji w znikomym stopniu wykonywane są zabiegi hydrotechniczne konserwacji rzeki i ograniczają się one do usuwania większych zatorów i przetamowań.

Żurawianka - jest prawobrzeżnym dopływem Płonki, długości ok. 20,3 km i powierzchni zlewni 177,7 km 2 .

Jej obszar źródłowy mieści się w okolicy miejscowości Srebrna, na południe od ur. Naruszewo. Rzeka posiada wyraźnie wykształcone doliny. W południowej części – dział wodny biegnie wysokimi morenami czołowymi. Powierzchnia zlewni jest falista i bezleśna. Jej źródła znajdują się na wysokości 140 m n.p.m. Żurawianka uchodzi do Płonki na 13,2 km jej biegu, na wysokości ok. 101 m n.p.m. Największym dopływem Żurawianki jest ciek spod Gniewkowa zwany Żurawianką II o długości 14,7 km i powierzchni zlewni 86,9 km 2 . W okolicy Sosenkowa tworzy zbiornik wodny. Uchodzi do Płonki w miejscowości Szerominek.

7.5. Gleby

Typologia gleb na terenie gminy Płońsk jest zróżnicowana. Północna część gminy odznacza się przewagą gleb bielicowych wytworzonych na glinach i piaskach słabo gliniastych oraz czarne ziemie zdegradowane powstałe na piaskach gliniastych i glinach lekkich i średnich. W południowej części dominują utwory zaliczane do gleb brunatnych wyługowanych wytworzonych z piasków słabo gliniastych i piasków gliniastych lekkich na podłożu piasków. Niewielkimi płatami występują tu również czarne ziemie zdegradowane wytworzone na glinach lekkich i piaskach gliniastych mocnych oraz gleby bielicowe na piaskach gliniastych i glinach lekkich.

W dolinach rzek Płonki, Naruszewki i Żurawianki oraz innych zagłębieniach terenowych występują gleby typu mady wytworzone na pyłach lub piaskach gliniastych a także gleby mułowo-torfowe i murszowo-mineralne podścielone piaskiem luźnym, pyłem lub gliną.

Gleby najlepsze jakościowo zaliczane do 1-go (pszenny bardzo dobry) kompleksu przydatności rolniczej zajmują ok. 20 ha i tworzą jeden zwarty płat na terenie obrębu Poświętne.

Obszary gleb bardzo dobrych i dobrych kompleksów 2-go (pszenny dobry), 4-go (pszenno-żytni) i 8-go (zbożowo-pastewny mocny) stanowią ok. 35% gruntów ornych. Gleby takie posiadają dość dobrze wykształcony poziom orno-próchniczny, odczyn obojętny lub słabo alkaliczny, w większości prawidłowe stosunki wodne. Nadają się pod uprawę wszystkich roślin łącznie z warzywami. Zwarte skupiska takich gleb występują w północno-zachodniej i północnej (Arcelin, Ćwiklin, Ćwiklinek, Szymaki, Szeromin, Szerominek, Poświętne, Michowo i Szpondowo) oraz środkowej (Siedlin, Pilitowo, Brody, Strachówko, Dalanówek i Strubiny) części gminy. Mniejsze płaty spotyka się w rejonie południowo-zachodnim (Cholewy, Skarżyn, Skrzynki, Woźniki). Obszary takich gleb stanowią podstawową bazę dla rozwoju produkcji rolnej.

Gleby słabsze jakościowo zaliczane do kompleksu 5-go (żytni dobry), 6-go (żytni słaby) i 9-go (zbożowo-pastewny słaby) zajmują ok. 58% areału gruntów ornych. Występują głównie w południowej i środkowej oraz w formie niewielkich płatów również w północnej części gminy. Do głównych roślin uprawnych należą tu żyto, ziemniaki, owies, łubin rzadziej jęczmień lub mniej wymagające odmiany pszenicy.

Gleby najsłabsze jakościowo zaliczane do kompleksu 7-go (żytni bardzo słaby) zajmują ok. 7% gruntów ornych i tworzą niewielkie izolowane płaty występujące w pobliżu wsi Michalinek, Lisewo, Koziminy, Cieciórki. Są to gleby piaszczyste (w klasyfikacji bonitacyjnej zaliczane przeważnie do kl. VI i Vl z), których uprawa jest mało efektywna a najbardziej racjonalnym sposobem zagospodarowania takich terenów jest zalesienie.

Łąki i pastwiska zajmują stosunkowo małe powierzchnie i koncentrują się głównie wzdłuż cieków w większości zaliczane są do kompleksu 2-go (użytki zielone średnie) a w klasyfikacji bonitacyjnej do kl. III i IV.

Gmina została zaliczona do obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania ONW.

7.6. Geologia surowcowa

Na terenie gminy Płońsk eksploatowane są kopaliny pospolite takie jak: kruszywa naturalne i surowce ilaste.

Kruszywa naturalne dzielą się na dwie zasadnicze grupy: kruszywa grube obejmują żwiry i pospółki (kruszywo piaszczysto - żwirowe) oraz kruszywa drobne piaszczyste.

Wykaz złóż surowców ilastych:

    • złoże Arcelin - udokumentowane w kategorii C 1 + B czwartorzędowe złoże surowców ilastych - iłów do produkcji ceramiki czerwonej o zasobach geologicznych 123 tyś. m 3 i (wg Bilansu zasobów kopalin i wód podziemnych w Polsce - stan 31.12.2002 r.). – eksploatacja zaniechana

    • złoże Arcelin II – zasoby geologiczne 82 tyś m 3 .

    • złoże Cieciórki - czwartorzędowe złoże surowców ilastych ceramiki budowlanej - iłów do produkcji ceramiki czerwonej o zasobach zarejestrowanych. Złoże zostało wyeksploatowane, a teren zrekultywowany w kierunku wodnym,

    • złoże Cieciórki I - zarejestrowane, czwartorzędowe złoża surowców ilastych ceramiki budowlanej - iłów do produkcji ceramiki czerwonej. Zasaoby geologiczne bilansowe 171 tyś m 3 . Eksploatacja złóż została zaniechana ze względu na wyklinowanie się warstwy złożowej,

    • złoże Cieciórki III -czwartorzędowe złoże surowców ilastych ceramiki budowlanej. Zasoby geologiczne bilansowe 132 tyś m 3 , zasoby przemysłowe 123 tyś m 3 , eksploatacja zaniechana.

    • złoże Ćwiklin - zarejestrowane, czwartorzędowe złoże surowców ilastych ceramiki budowlanej - iłów i mułków do produkcji ceramiki czerwonej. Zasoby geologiczne bilansowe 161 tyś m 3 . Złoże zaniechane,

    • złoże Ćwiklin II - czwartorzędowe złoże surowców ilastych ceramiki budowlanej -iłów do produkcji ceramiki czerwonej o zasobach zarejestrowanych - złoże wyeksploatowane,

    • złoże Ćwiklin III - czwartorzędowe złoże surowców ilastych ceramiki budowlanej -iłów i mułków do produkcji ceramiki czerwonej. Zasoby geologiczne bilansowe 54 tyś m 3 , zasoby przemysłowe 54 tyś m 3 . Złoże eksploatowane - wydobycie 2 tyś m 3 .

    • złoże Ćwiklin IV - zarejestrowane, czwartorzędowe złoże surowców ilastych ceramiki budowlanej - iłów i mułków do produkcji ceramiki budowlanej. Zasoby geologiczne bilansowe 34 tyś m3. Złoże wyeksploatowane a teren zrekultywowany w kierunku rolno-leśnym,

    • złoże Ćwiklin VI - udokumentowane w kat. C 2 złoże iłów pylastych (zasoby 725 tyś. m 3 ) z przeznaczeniem do produkcji cegły pełnej- nie podjęto dotychczas eksploatacji,

    • złoże Ćwiklin VII - czwartorzędowe złoże surowców ilastych ceramiki budowlanej. Zasoby geologiczne bilansowe 379 tyś m 3 , zasoby przemysłowe 319 tyś m 3 . Złoże eksploatowane ok. 1 tyś m 3 .

    • złoże Ćwiklin VIII - udokumentowane w kategorii C 2 czwartorzędowe złoże surowców ilastych do produkcji cegły pełnej klasy, o zasobach geologicznych 25 tyś. m 3 , zasobach przemysłowych 19 tyś. m 3 i rocznej eksploatacji - 2 tyś. m 3 ,

    • złoże Pilitowo-Nowina - udokumentowane trzeciorzędowe złoże surowców ilastych ceramiki budowlanej - iłów do produkcji ceramiki czerwonej o zasobach geologicznych 196 tyś. m 3 - eksploatacja zaniechana.

Wykaz złóż kruszywa naturalnego:

    • złoże Dalanówek I - zarejestrowane, czwartorzędowe złoże kruszywa naturalnego piasku do produkcji betonu oraz drogownictwa, zasoby geologiczne bilansowe 90 tyś. ton, eksploatacja zaniechana,

    • złoże Dalanówek II - zarejestrowane, czwartorzędowe złoże kruszywa naturalnego - piasku z przeznaczeniem dla drogownictwa o zasobach geologicznych 158 tyś. ton - złoże zaniechane,

    • złoże Dalanówek III - udokumentowane czwartorzędowe złoże kruszywa naturalnego o zasobach geologicznych w wysokości 27 tyś. ton - złoże zaniechane,

    • złoże Dalanówek IV, - czwartorzędowe złoża kruszywa naturalnego - piasku z domieszką żwiru z przeznaczeniem dla budownictwa ogólnego o zasobach geologicznych 127 tyś. ton, 95 tyś. ton i zasobach przemysłowych 96 tyś. ton, 21 tyś. ton,

    • złoże Dalanówek V- zasoby geologiczne bilansowe 290 tyś. ton, zasoby przemysłowe 290 tyś. ton, wydobycie 13 tyś. ton,

    • złoże Dalanówek VI – złoże rozpoznane, zasoby geologiczne bilansowe 333 tyś. ton,

    • złoże Dalanówek VII – zasoby bilansowe 296 tyś. ton,

    • złoże Dalanówek VIII – eksploatowane, zasoby bilansowe 41 tyś ton, zasoby przemysłowe 41 tyś. ton, wydobycie 97 tyś. ton,

    • złoże Dalanówek IX – zasoby bilansowe 297 tyś ton, zasoby przemysłowe 297 tyś. ton,

    • złoże Dalanówek X – złoże eksploatowane, zasoby bilansowe 130 tyś.ton, zasoby przemysłowe 130 tyś ton, wydobycie 29 tyś. ton,

    • złoże Dalanówek XI – złoże rozpoznane, zasoby bilansowe 205 tyś. ton,

    • złoże Dalanówek XII – złoże rozpoznane, zasoby geologiczne bilansowe 148 tyś. ton,

    • złoże Dalanówek XIII, złoże eksploatowane, zasoby geologiczne bilansowe 41 tyś. ton, zasoby przemysłowe 41 tyś ton, wydobycie 97 tyś. ton,

    • złoże Dalanówek XIV – zasoby geologiczne bilansowe 134 tyś. ton

    • złoże Dalanówek XV – złoże eksploatowane, zasoby geologiczne bilansowe 352 tyś. ton, wydobycie 9 tyś. ton,

    • złoże Lisewo - czwartorzędowe złoże kruszywa naturalnego - piasku z przeznaczeniem dla budownictwa o zasobach geologicznych 1721 tyś. ton, zasoby przemysłowe 72 tyś. ton,

    • złoże Lisewo II – złoże eksploatowane, zasoby geologiczne bilansowe 615 tyś. ton, zasoby przemysłowe 556 tyś. ton , wydobycie 1 tyś. ton,

    • złoże Lisewo III – złoże rozpoznane, zasoby geologiczne bilansowe 335 tyś. ton,

    • złoże Poczernin I - złoże eksploatowane, zasoby geologiczne bilansowe 680 tyś. ton, zasoby przemysłowe 201 tyś. ton.

 

Eksploatacja kopalin powoduje powstawanie w środowisku naturalnym zmian często nieodwracalnych, które dotyczą w szczególności zakłuceń stosunków wodnych (leje depresyjne) i zniekształceń rzeźby terenu – wyrobiska i hałdy. Ograniczenie się eksploatacji do jednej warstw z równoczesnym przenoszeniem się z eksploatacją na inne złoże, powoduje niszczenie terenów oraz pozostawianie wartościowych partii złóż. Dotyczy to w szczególności wyrobisk o stosunkowo małej powierzchni, z reguły nie przekraczającej l ha. Zwykle są to wyrobiska o niewielkiej głębokości, czynne czasowo w miarę potrzeb. Wynikiem takiej działalności jest pokrycie terenu dużą ilością wyrobisk, często nie zagospodarowanych. Aby ograniczyć negatywny wpływ eksploatacji kopalin na środowisko należy eliminować „dziką eksploatację" i nie dopuszczać do podejmowania wydobycia kopalin bez wymaganej koncesji.

Eksploatacja istniejacych złóż wymaga stworzenia warunków racjonalnego i ekonomicznie uzasadnionego ich zagospodarowania, zgodnie z maksymalną ochroną walorów krajobrazowych, a nastepnie rekultywacji terenów poeksploatacyjnych na cele leśne lub wodne.

Prawidłowe zrekultywowanie zagłebień poeksploatacyjnych na cele wodne wpływa korzystnie na retencjonowanie wód powierzchniowych. Powstałe zbiorniki wzbogacają lokalne siedlisko flory i fauny, a także mogą być wykorzystane na potrzeby rekreacyjne.

Cele do realizacji:

    • ograniczanie wydobycia kopalin do wielkości gospodarczo uzasadnionych

    • eliminacja „dzikiej eksploatacji”

    • rekultywacja terenów poeksploatacyjnych

7.7. Energia geotermalna

W utworach oligoceńskich i płytko występujących utworach kredowych istnieją szansę odkrycia i udokumentowania wód pitnych o temp.~10-15°C, które mogą być także wykorzystane do celów energetycznych dla uzyskania energii przy użyciu pomp cieplnych.

Szansę odkrycia i udokumentowania zasobów wód geotermalnych o temp. ok. 30°C istnieją w utworach: dolnokredowych, o temp. ok. 35°-40°C w utworach dolnomalmskich oraz w utworach piaszczystych doggeru i liasu. Znaczne perspektywy odkrycia wyd geotermalnych o temp. 40°- 50°C są w utworach triasowych a wód o temp. 50°- 60°C i wyższych istnieją w utworach kambru. Na skutek infiltracji wód powierzchniowych w utworach tych istnieją również niewielkie szanse małych złóż gazu ziemnego i ropy naftowej.

Istniejące na terenie gminy Płońsk głębokie wiercenia:

  • 1 - Płońsk IG-2a - wykonany w 1967 roku, zakończony na głębokości 3827,8 m w utworach dolnego kambru,

  • 2 - Płońsk IG-2 - wykonany w 1963 roku osiągnął głębokość 2385 m,

  • 3 - Płońsk 9 - wykonany w 1973 roku, zakończony został w utworach dolnego -triasu na głębokości 2640,5 m,

  • 4 - Płońsk 1 - wykonany w 1958 roku osiągnął końcową głębokość 2839 m,

  • 5 - Płońsk 4 - wykonany w 1964 roku zakończony został w utworach górnego permu na głębokości 3040,5 m.

dają podstawę do rozważań nad możliwością wykorzystania zasobów energii cieplnej przede wszystkim do celów ciepłowniczych w ciepłownictwie komunalnym, przemysłowym i rolniczym.

Z ogólnych szacunków wynika, że w miastach posiadających już miejską sieć ciepłowniczą budowa zakładów geotermalnych jest w pełni uzasadniona. Koszty pozyskania tej energii przy uwzględnieniu wszystkich nakładów (wiercenie, eksploatacja, zatłaczanie oraz rozprowadzenie do odbioru) są znacznie niższe niż koszty pozyskania tych samych ilości energii z nośników tradycyjnych (ropy naftowej, węgla kamiennego, gazu ziemnego).

Dla wykorzystania energii geotermalnej do celów ciepłowniczych konieczne jest stosowanie dubletów wierceń. Przydatność istniejących otworów uzależniona jest od ich stanu technicznego oraz potencjalnych odbiorców energii.

W gminie Płońsk istnieje możliwość wykorzystania dwóch dubletów wierceń. Pierwszy z nich mogą stanowić otwory Płońsk IG-2a i Płońsk - 9, natomiast drugi: Płońsk IG - 2 i Płońsk - 4. Konieczne jest przeanalizowanie stanu technicznego otworów i w zależności od wyników analizy wybór zbiornika optymalnego do dalszej eksploatacji, a następnie opracowanie projektu technicznego wykorzystania wód geotermalnych i energii cieplnej rejonu.

8. Lasy

Lesistość gminy Płońsk wynosi 5,047% (dane z roku 2003 ) i jest dużo niższa od średniej lesistości województwa mazowieckiego 22,21 %, a także od od lesistości powiatu płońskiego która wynosi 13,35%.

Tabela 6. Lesistość w gminie Płońsk

Obszar

Powierzchnia [ ha ]

Lesistość [ w % ]

ogólna

użytki rolne

lasy

pozostałe grunty

Gmina Płońsk

12 730

10 409

696

1625

5,47

W skład kompleksów leśnych z obszaru gminy Płońsk wchodzą lasy Skarbu Państwa oraz lasy prywatne.

Rys. Lesistość w powiecie płońskim

 

 

W założeniach polityki leśnej Państwa przyjęto podział funkcji lasu uwzględniając ich ekologiczny, społeczny i produkcyjno-konsumpcyjny charakter. Zatem obszary leśne spełniają funkcje począwszy od ochronnych (zapewniając ochronę pozostałym komponentom przyrody) i gospodarczych (stanowiąc źródło surowców dla wielu gałęzi przemysłu), po społeczne i kulturowe, których wyrazem jest rosnące zainteresowanie społeczeństwa wypoczynkiem w środowisku leśnym.

Lasy ochronne zostały podzielone na następujące kategorie ochronności:

    • lasy ochronne ogólnego przeznaczenia:

-lasy glebochronne zabezpieczają przed niszczeniem obszarów zwiewnych, głębokich i luźnych piasków wydmowych wykazujących przy odsłonięciu skłonność do uruchomienia i erozji,

-lasy wodochronne stabilizują i chronią stosunki wodne na obszarach przy ciekach wodnych, okresowo zalewanych i z wysokim poziomem wód gruntowych,

-lasy stanowiące ostoje zwierząt podlegających ochronie gatunkowej obejmują strefy wokół miejsc występowania i rozrodu gatunków chronionych,

    • lasy ochronne specjalnego przeznaczenia:

-lasy stanowiące drzewostany nasienne obejmują drzewostany o najwyższej jakości hodowlanej wyłączone z użytkowania rębnego, które służą zachowaniu cennych rodzimych ekotypów oraz stanowią bazę pozyskania nasion do produkcji materiału sadzeniowego.

Na terenie gminy Płońsk znajdują się dwa kompleksy lasów ochronnych: mniejszy w okolicy wsi Skrzynki oraz większy w okolicach wsi Bogusławie, gdzie część lasów wykracza poza granicę administracyjną gminy Płońsk, na teren gminy Naruszewo. Są to lasy wodochronne. Zatwierdzone zostały Zarządzeniem nr 183 Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa.

Stan zdrowotny drzewostanów w ubiegłych latach pogarszał się. Wśród szkodników lasu dominuje brudnica mniszka. Po roku 2001 stan lasów w gminie nieznacznie się poprawił, czego powodem było pełne zaspokojenie potrzeb wodnych z uwagi na wyższe opady atmosferyczne.

Stan sanitarny lasów ogólnie jest zadowalający jednak lasy niepaństwowe znajdują się obecnie w gorszym stanie niż lasy państwowe. Bardzo niska lesistość Gminy, znacznie niższa niż średnia w województwie mazowieckim (22%), może w najbliższym czasie poprawić się poprzez zalesienie gruntów nieurodzajnych, unikając tym samym ich odłogowania.

Celem zalesień jest świadome tworzenie zbiorowisk sztucznych oraz skrócenie początkowej fazy procesu lasotwórczego zmierzającego do powstania ekosystemów leśnych. Zwiększenie lesistości regionu winno być realizowana w ramach „Krajowego programu zwiększania lesistości", przyjętego przez Radę Ministrów w czerwcu 1995 r. i zaktualizowanego w maju 2003 roku.

 

Tabela 7. Plan zalesień w gminie Płońsk

Gmina

Powierzchnia w hektarach

2001-2005

2006-2010

2011-2015

2016-2020

Płońsk

35

10

10

10

 

Roczny rozmiar prac zalesieniowych zależny był wyłącznie od ilości środków finansowych pozyskiwanych na te cele z różnych źródeł. Dotychczasowa praktyka realizacyjna „Krajowego programu zwiększania lesistości" wykazuje, że materiał sadzeniowy dofinansowywano: z budżetu Wojewody, Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Funduszu Leśnego.

Prowadzenie gospodarki leśnej regulują następujące przepisy prawne: ustawa z dnia 28 wrzesnia 1991 r. o lasach oraz ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i lesnych.

W latach 2002-2003 obowiazywały przepisy ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesień, która przewidywała wypłacanie ekwiwalentu, zabrakło jednak możliwości sfinansowania zalesień na gruntach, których właściciele złożyli odpowiednie wnioski do Starostwa Powiatowego w Płońsku. W styczniu 2004 r. ustawa ta przestała obowiązywać. Potrzeby zalesieniowe kraju będą realizowane w oparciu o Plan rozwoju obszarów wiejskich na lata 2004 - 2006 - działanie 5.

Biorąc pod uwagę planowany wzrost lesistości kraju, celem Działania 5 jest wsparcie procesu zalesiania gruntów rolnych nie stanowiących własności Skarbu Państwa, a następnie zapewnienie właściwej pielęgnacji nowych nasadzeń we wczesnych etapach ich rozwoju. Zalesienia te będą dostosowane do lokalnych warunków siedliskowych i krajobrazowych zgodnie z wymogami określonymi w krajowych wytycznych w sprawie uporządkowania przestrzeni rolno-leśnej. Rolnik może także otrzymać pomoc równoważącą utracony dochód w efekcie wyłączenia gruntów spod uprawy. Pomoc ta będzie wypłacana przez okres 20 lat od założenia uprawy.

Zgodnie z art. 31 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999. Działanie 5 obejmuje następujące formy pomocy:

      • wsparcie na zalesienie, która pokrywa koszty założenia uprawy oraz jeśli jest to uzasadnione - ochrony przed zwierzyną,

      • premię pielęgnacyjną za utrzymanie nowej uprawy leśnej,

      • premię zalesieniową, stanowiącą ekwiwalent za wyłączenie gruntu z upraw rolnych.

Warunkiem uzyskania pomocy będzie spełnienie następujących wymogów:

    • zalesienia mogą być wykonywane na użytkach rolnych nie stanowiących własności Skarbu Państwa, które na podstawie ewidencji gruntów rolnych zostały zakwalifikowane do: gruntów ornych, trwałych użytków zielonych, sadów i plantacji owocowych;

    • do zalesienia mogą być przeznaczane grunty, które są w stałym użytkowaniu rolniczym i przewidziane są do zalesienia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w drodze decyzji o warunkach zagospodarowania terenu wydanej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;

    • minimalna powierzchnia zalesienia wynosi 0,3 ha, przy minimalnej szerokości zalesionej działki - 20 m. W przypadku wniosku składanego przez grupę rolników łączna powierzchnia zakwalifikowana do zalesienia musi wynosić 3 ha w jednym obrysie;

    • wykorzystywanie do zalesień jedynie rodzimych gatunków drzew i krzewów;

    • zgodnie z art. 31, ust. l Rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999, w celu dostosowania zalesień do lokalnych warunków siedliskowych, ustalając skład gatunkowy należy brać pod uwagę rolniczą klasyfikację gruntów rolnych oraz regionalizację przyrodniczo-leśną;

    • należy przestrzegać zasad hodowli lasu w zakresie norm określających proporcję gatunków na różnych typach siedliskowych lasu

    • materiał sadzeniowy musi spełniać wymagania jakościowe określone w ustawie o leśnym materiale rozmnożeniowym.

Zgodnie z przepisami wykonawczymi do ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, w przypadku realizacji zalesień o powierzchni powyżej 20 ha wnioskodawca przeprowadzi ocenę oddziaływania na środowisko.

 

9. FORMY OCHRONY PRZYRODY

Podstawę działań z zakresu ochrony przyrody stanowi ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. Nr 92, poz. 880). Ważnym elementem polityki ekologicznej państwa są obecnie wielkoprzestrzenne obszary chronione, które łącznie obejmują już ponad 30 % powierzchni kraju. Na system obszarów chronionych składają się: parki narodowe, rezerwaty przyrody, parki krajobrazowe i obszary chronionego krajobrazu.

Zgodnie z art. 6 ust l obowiązującej ustawy o ochronie przyrody poddanie pod ochronę następuje przez:

    • tworzenie parków narodowych

    • uznawanie określonych obszarów za rezerwaty przyrody

    • tworzenie parków krajobrazowych

    • wyznaczenie obszarów chronionego krajobrazu

    • wprowadzanie ochrony gatunkowej roślin i zwierząt

    • wprowadzanie ochrony w drodze uznania za:

- pomniki przyrody

- stanowiska dokumentacyjne

- użytki ekologiczne

- zespoły przyrodniczo-kraj obrazowe

    • obszary NATURA 2000

W zasięgu terytorialnym gminy Płońsk znajdują się:

• obszary chronionego krajobrazu

• pomniki przyrody

• użytki ekologiczne.

Parki narodowe, parki krajobrazowe oraz rezerwaty przyrody na omawianym terenie nie występują.

 

9.1. Obszary chronionego krajobrazu

W obrębie gminy Płońsk, w jej części południowo – wschodniej, są wyróżniające się krajobrazowo tereny należące do obszarów chronionego krajobrazu. Na podstawie art. 26, 26 a i 32 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001 r. Nr 99, poz. 1079, Nr 100, poz.1085, Nr 110, poz.1189 i Nr 145, poz.1623), Wojewoda Mazowiecki w Rozporządzeniu Nr 61 z dnia 24 lipca 2002 r. w sprawie wprowadzenia obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 203 z 2002 r. poz. 4939), ujął Krysko-Joniecki OChK oraz określił zasady użytkowania tych obszarów. Funkcjonowanie tych obszarów trwa od 23.04.1990 r. tj. od momentu ich pierwszego wyznaczenia.

 

„Krysko – Joniecki” OChK - o powierzchni ogólnej 9 203,40 ha (w tym 889,80 ha lasów), którego lesistość wynosi 9,67 %. Obejmuje część gminy: Sochocin, Joniec, Naruszewo, Płońsk i Załuski.

W gminie Płońsk zajmuje powierzchnię 819,3 ha, tj. 6,44 % powierzchni gminy. W powiecie płońskim obszary chronionego krajobrazu zajmują 46,9 tyś. ha, co stanowi 33,9 % jego powierzchni.

 

Tabela 8. OChK na terenie gminy Płońsk

Obręb geodezyjny

Całkowita powierzchnia [ha]

Powierzchnia OChK [ha]

[% obrębu]

Krępica - 502,84

502,8

100 %

Strubiny – 325,50

72,9

22,4 %

Michalinek – 169,87

28,3

16,7 %

Lisewo – 405,49

215,3

53,1%

Ogółem OChK

819,3

Na terenie Obszarów Chronionego Krajobrazu zakazuje się:

  1. lokalizowania nowych obiektów zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska (zakaz nie dotyczy inwestycji realizujących cele publiczne.

  2. lokalizacji budownictwa letniskowego poza miejscami wyznaczonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego,

  3. utrzymywania otwartych rowów i zbiorników ściekowych,

  4. dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli służą innym celom niż ochrona przyrody i zrównoważone wykorzystanie użytków rolnych i leśnych oraz gospodarki rybackiej,

  5. likwidowania małych zbiorników wodnych, starorzeczy oraz obszarów wodno-błotnych,

  6. wylewania gnojowicy, z wyjątkiem nawożenia własnych gruntów rolnych,

  7. lokalizacji ośrodków chowu, hodowli - posługujących się metodą bezściółkową (zakaz dotyczy ośrodków chowu, hodowli -posługujących się metodą bezściółkową powyżej 50 DJP dla drobiu i powyżej 25 DJP dla pozostałych),

  8. organizowania rajdów motorowych i samochodowych oraz pokazów lotów akrobacyjnych (zakaz dotyczy dolin rzecznych, torfowisk i lasów,

  9. likwidowania zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych (zakaz nie dotyczy usuwania zadrzewień zagrażających bezpieczeństwu ludzi i mienia, a także tych, których usunięcie jest związane z budową i utrzymywaniem istniejących urządzeń melioracji wodnych z zachowaniem odrębnych przepisów,

  10. umyślnego zabijania dziko żyjących zwierząt, niszczenia nor, legowisk zwierzęcych, tarlisk i złożonej ikry, ptasich gniazd oraz wybierania jaj (zakaz nie dotyczy gospodarki łowieckiej lub rybackiej prowadzonej w oparciu o odrębne przepisy oraz racjonalnej gospodarki rolnej i leśnej),

  11. wypalania roślinności i pozostałości roślinnych,

  12. wydobywania skał, minerałów, torfu oraz niszczenia gleby (zakaz, nie dotyczy zatwierdzonych lub przyjętych do dnia wejścia w życie rozporządzenia złóż kruszyw naturalnych- w rozumieniu prawa geologicznego i górniczego.

  13. wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem obiektów związanych z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym.

Zakazy, o których mowa w ust. l, nie dotyczą zadań realizowanych na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa, w przypadkach zagrożenia bezpieczeństwa państwa.

 

9.2. Pomniki przyrody

Pomnikami przyrody są pojedyncze twory przyrody oraz ich skupienia chronione prawnie ze względu na szczególne znaczenie naukowe, estetyczne, historyczno-pamiątkowe, czy też swoiste cechy krajobrazu.

 

Tabela 9. Pomniki przyrody

Lp

Nr Rej. Woj.

Podstawa prawna

Położenie

Chroniony

obiekt

Obw.

[cm]

Wys.

[m]

Uwagi

1

413/474/96

Rozp. 16/96 z 30.10.96r.

Dz.Urz. nr 30 z 12.11.96r.

poz. 110

Nadleśnictwo Płońsk249g

Grupa drzew

dąb szypułkowy(2)

2 szt. (2)

396

389

2

7

28

 

 

 

 

 

 

 

2

135/196/81

Orz. nr 135/196/81 z 11.11.81r.

Dz.Urz. nr 1 z 2.04.82r. poz. 11

Płońsk-Poświetne – na terenie parku WOPR,

po obu stronach

drogi Płońsk-

Ciechanów

lipa drobnolistna

321

17

 

3

136/197/81

Orz. nr 136/197/81 z 11.11.81r.

Dz.Urz. nr 1 z 2.04.82r. poz. 11

Grupa drzew

jesion wyniosły 14 szt.

wiąz szypułkowy

233-

-300

268

19

 

4

137/198/81

Orz. nr 137/198/81 z 11.11.81r.

Dz.Urz. nr 1 z 2.04.82r. poz. 11

Aleja drzew

lipa drobnolistna

odc. zach. 65 szt.

odc. wsch. 64 szt.

89-316

84-171

17

Rozp. 5/85

skreślono 1 lipę

Rozp. 6/94

skreślono 2 lipy

Rozp. 12/89

skreslono 6 lip.

5

138/199/81

Orz. nr 138/199/81 z 11.11.81r.

Dz.Urz. nr 1 z 2.04.82r. poz. 11

Grupa drzew

lipa drobnolistna 14 szt.

63-144

17

lipy tworzą

krąg

6

139/200/81

Orz. z 2.12.81r.

Dz.Urz. nr 6 z 31.12.82r.

poz. 67

Strachówko – park administrowany

przez „Herbapol”

dąb szypułkowy

302

302

22

 

7

354/415/92

Rozp. nr 13/92 z 29.10.92r.

Dz. Urz. nr 28 z 2.11.92r. poz.120

Szerominek – na

terenie dz. nr 135

dąb szypułkowy

493

20

 

8

364/425/93

Rozp. nr 22/93 z 20.07.93r.

Dz. Urz. nr 11 z 30.07.93r.

poz. 76

Szpondowo – w

parku podworskim

dąb czerwony

384

20

 

9

365/426/93

Grupa drzew

klon srebrzysty

3 szt.

360

310

260

20

20

20

 

110

367/428/94

Rozp. nr 5/94 z 23.02.94r.

Dz. Urz. nr 31 z 28.02.94r.

poz. 16

Koziminy – przy

drodze do wsi,

400 m od szosy

Ciechanów-Płońsk

klon zwyczajny

247

21

 

11

411/472/96

Rozp. nr 16/96 z 30.10.96r.

Dz. Urz. nr 30 z 12.11.96r.

poz. 110

Kluczewo –

na terenie dz. nr 114

brzoza

brodawkowata

290

20

 

12

418/479/96

Dalanówek –

w parku

podworskim,

przy budynku dworu

kasztanowiec

biały

323

22

 

13

423/484/96

Płońsk – na dz.

nr 1332/1,

za budynkiem Urzędu

Miasta

kasztanowiec

biały

280

21

 

14

424/485/96

Dalanówek –

w parku

podworskim, przy drodze prowadzącej przez

park do pól

uprawnych

Grupa drzew

klon pospolity

7 szt.

176-

-259

17–18

 

15

440/501/97

Rozp. nr 40/97 z 8.12.97r.

Dz.Urz. nr 28/97 z 10.12.97r.

Szymaki – na terenie

dz. nr 82

Grupa drzew

kasztanowiec

biały – 2 szt.

300

240

18

18

 

16

441/502/97

 

Szeromin – na terenie

dz. nr 16

dąb szypułkowy

310

20

 

 

9.3. Gatunki chronione

Ochrona gatunkowa ma na celu zabezpieczenie dziko występujących roślin i zwierząt, a w szczególności gatunków rzadkich lub zagrożonych wyginięciem, jak też zachowanie różnorodności gatunkowej i genetycznej.

Ochronę gatunkową regulują trzy Rozporządzenia. Dwa z nich obowiązują na terenie całego kraju (Rozporządzenia Ministra Środowiska), a jedno obowiązuje na obszarze województwa mazowieckiego (Rozporządzenie Wojewody Mazowieckiego):

    • Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 września 2001 r. w sprawie określenia listy gatunków roślin rodzimych dziko występujących objętych ochroną gatunkową ścisłą i częściową oraz zakazów właściwych dla tych gatunków i odstępstw od tych zakazów (Dz. U. Nr 106, poz. 1176),

    • Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 26 września 2001 r. w sprawie określenia listy gatunków zwierząt rodzimych dziko występujących objętych ochroną gatunkową ścisłą i częściową oraz zakazów dla danych gatunków i odstępstw od tych zakazów (Dz. U. z 2001 r. Nr 130, poz. 1456),

    • Rozporządzenie Wojewody Mazowieckiego z dnia 5 października 2001 r. w sprawie określenia listy gatunków zwierząt rodzimych dziko występujących objętych ochroną gatunkową ścisłą i częściową oraz zakazów dla danych gatunków i odstępstw od tych zakazów (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 212, poz. 3673 z dnia 8 października 2001 r.).

Trudno ustalić pełną listę gatunków chronionych, które występują na terenie gminy Płońsk ponieważ brak jest specjalistycznych publikacji florystycznych i faunistycznych dotyczących tego terenu.

 

9.4. Użytki ekologiczne

Wszystkie użytki ekologiczne znajdujące się na terenie gminy Płońsk zostały wprowadzone na mocy Rozporządzenia Nr 221 Wojewody Mazowieckiego z dnia 10 lipca 2001 r. w sprawie wprowadzenia użytków ekologicznych na terenie województwa mazowieckiego (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego Nr 162 z 6.08.2001 r. poz. 2403).

Tabela 10. Wykaz użytków ekologicznych na terenie gminy Płońsk

 

Płońsk

Bogusławice

0,46

Bagno

Woźniki

0,69

Bagno

 

9.5. Parki podworskie

W zasięgu terytorialnym gminy Płońsk istnieje wiele obiektów o znaczeniu historyczno-kulturowym, w tym jedenaście parków podworskich. Parki najczęściej funkcjonują w ramach Zespołów Dworskich jako podworskie parki krajobrazowe.

 

Tabela 11. Parki podworskie

Lp.

Położenie

Opis

Uwagi

 

Ćwiklin

Park z przełomu XIX/XX w, dawny ogród dworski. Powierzchnia 3,6 ha (w tym dwa stawy 0,52 ha). Drzewostan w wieku 40-100 lat, głównie z gatunków rodzimych.

 
 

Bogusławice

Park podworski o powierzchni 6,3 ha (w tym wody 0,3 ha). Drzewostan z gatunków rodzimych, w wieku 40-270 lat. Ciekawostką jest morwa biała oraz jodła pospolita.

Od 1 czerwca 1980r. wpisany do Rejestru Zabytków, nr 225/80.

 

Ilinek

Park podworski o powierzchni 2,0 ha z przełomu XIX/XX w. W drzewostanie gatunki rodzime.

Od 1 czerwca 1980r. wpisany do Rejestru Zabytków, nr 226/80.

 

Dalanówek

Park krajobrazowy z przełomu XIX/XX w, dawny ogród dworski. Powierzchnia 3,6 ha (w tym staw 0,02 ha). Zachowane elementy kompozycyjne układu przestrzennego zieleni. Drzewostan z gatunkami rodzimymi zachowany w dobrym stanie.

 
 

Skarżyn

Park krajobrazowy z początku XX w, powierzchnia 16,0 ha (w tym stawy 0,5 ha). Dawny ogród dworski, zdewastowany na skutek przystosowania do potrzeb PGR-u. W drzewostanie gatunki rodzime, z cennym wiekowym dębem (120 lat)

Od 15 października 1981r. wpisany do Rejestru Zabytków, nr 299/81.

 

Poświętne

Dwa parki i dwie lipowe aleje o charakterze krajobrazowym, dawny park dworski. Wartościowy drzewostan w wieku 30-150 lat złożony z gatunków rodzimych. Powierzchnia 9,70 ha (w tym wody 0,22 ha)

Od 30 sierpnia 1980r. wpisany do Rejestru Zabytków, nr 255/80.

 

Koziminy Nowe

Park dworski z XIX w, powierzchnia 2,3 ha. Obiekt zachowany w złym stanie.

Od 3 czerwca 1997r. wpisany do Rejestru Zabytków, nr 403/97.

 

Strachówko

Park krajobrazowy z XIX w, dawny ogród dworski. Powierzchnia 10,52 ha (w tym wody 1,80 ha) Drzewostan w wieku 60-200 lat, złożony głównie z gatunków rodzimych.

Od 30 sierpnia 1980r. wpisany do Rejestru Zabytków, nr 254/80.

W czerwcu 2000r. wykonano projekt renowacji parku.

 

Jeżewo

Park krajobrazowy z XIX w, dawny ogród dworski. Powierzchnia 4,90 ha (w tym wody 0,06 ha). Drzewostan w wieku 60-100 lat tworzą głównie gatunki rodzime.

 
 

Woźniki

Obecnie pozostałość zdewastowanego parku krajobrazowego (dawnego ogrodu dworskiego). W drzewostanie gatunki rodzime w wieku 60-80 lat. Powierzchnia 5,8 ha (w tym dwa stawy 0,16 ha)

 
 

Szpondowo

Park podworski z przełomu XIX/XX w, o powierzchni 2,6 ha. Drzewostan bogaty, w przewadze z gatunków rodzimych. Ciekawostką jest korkowiec amurski, głóg ostrogowy oraz klon pospolity odmiany kulistej.

Od 1 czerwca 1980r. wpisany do Rejestru Zabytków, nr 227/80.

 

9.6. Europejska sieć ekologiczna Natura 2000

Obszary Natura 2000 zostały wymienione w art. 6 ust l pkt 5) nowej ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody jako jedna z form ochrony przyrody.

Europejska Sieć Ekologiczna Natura 2000 to sieć obszarów chronionych na terenie państw członkowskich Unii Europejskiej. Celem wyznaczania tych obszarów jest ochrona cennych pod względem przyrodniczym i zagrożonych składników różnorodności biologicznej w państwach Unii Europejskiej. W skład sieci Natura 2000 wejdą:

    • obszary specjalnej ochrony (OSO) - (Special Protection Areas - SPA) wyznaczone na podstawie Dyrektywy Rady 79/409/EWG w sprawie ochrony dzikich ptaków, tzw. "Ptasiej", dla gatunków ptaków wymienionych w załączniku I do Dyrektywy

    • specjalne obszary ochrony (SOO) - (Special Areas of Conservation -SAC) wyznaczone na podstawie Dyrektywy Rady 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory, tzw. "Siedliskowej", dla siedlisk przyrodniczych wymienionych w załączniku I oraz siedlisk gatunków zwierząt i roślin wymienionych w załączniku II do Dyrektywy.

Polska w ramach procesu integracji z Unią Europejską została zobowiązana do wyznaczenia na swoim terytorium Sieci Natura 2000.

Minister właściwy do spraw ochrony środowiska opracowuje projekt listy obszarów Natura 2000, zgodnie z przepisami UE.

Na liście proponowanych specjalnych obszarów ochrony siedlisk oraz na liście specjalnej ochrony ptaków nie znalazły się obszary z terenu gminy Płońsk.

 

9.7. Krajowa sieć ekologiczna ECONET - Polska

Koncepcja krajowej sieci ekologicznej ECONET-POLSKA nie posiada umocowania prawnego, jest jednak pewną wytyczną polityki przestrzennej. Zgodnie z definicją podaną przez autorów koncepcji "Krajowa sieć ekologiczna ECONET-POLSKA jest wielkoprzestrzennym systemem obszarów węzłowych najlepiej zachowanych pod względem przyrodniczym i reprezentatywnych dla różnych regionów przyrodniczych kraju, wzajemnie ze sobą powiązanych korytarzami ekologicznymi, które zapewniają ciągłość więzi przyrodniczych w obrębie tego systemu."

Sieć ECONET-POLSKA pokrywa 46% kraju. Składa się ona z obszarów węzłowych i łączących je korytarzy ekologicznych, wyznaczonych na podstawie takich kryteriów, jak naturalność, różnorodność, reprezentatywność, rzadkość i wielkość. Wyznaczono ogółem 78 obszarów węzłowych (46 międzynarodowych i 32 krajowe, które razem obejmują 31% powierzchni kraju) oraz 110 korytarzy ekologicznych (38 międzynarodowych i 72 krajowe, które razem obejmują 15% powierzchni kraju). Sieć ECONET- POLSKA zawiera w sobie również obszary prawnie chronione (parki narodowe i krajobrazowe oraz rezerwaty), ostoje przyrody CORINE lub ważne ostoje ptaków, które najczęściej są "wbudowane" w najcenniejsze fragmenty obszarów węzłowych jako tzw. biocentra (regionalne i lokalne).

Na terenie gminy Płońsk brak obszarów tworzących sieć ECONET-POLSKA. Najbliżej granic administracyjnych gminy Płońsk przebiega korytarz ekologiczny o znaczeniu krajowym (41k-Wkry), który łączy dwa obszary węzłowe Puszczy Kampinowskiej oraz Pojezierza Chełmińsko-Dobrzyńskiego.

9.8. Zielone Płuca Polski

Obszar objęty koncepcją programową Zielonych Płuc Polski obejmuje północno - wschodnią część kraju (ok. 15% terytorium). Jest częścią Zielonych Płuc Europy o łącznej powierzchni ok. 760 000 km 2 , obejmujących częściowo terytoria sześciu państw (Polski, Rosji, Litwy, Estonii, Białorusi i Ukrainy). Teren gminy Płońsk w całości mieści w zasięgu Zielonych Płuc Polski.

Za podstawowe cele rozwoju obszaru Zielonych Płuc Polski uznać należy:

    • zachowanie i wzmocnienie naturalnych ekosystemów oraz kompleksową ochronę zasobów przyrodniczych, szczególnie wodnych i leśnych,

    • stworzenie możliwości awansu cywilizacyjnego społeczności lokalnych, rozwijanie społeczeństwa obywatelskiego,

    • aktywizację gospodarczą zharmonizowaną z wymogami środowiska przyrodniczego, poprzez realizację zasad trwałego, zrównoważonego rozwoju,

    • zachowanie pełnej różnorodności kulturowej poprzez ochronę wartości narodowościowych, etnicznych i religijnych.

10. Założenia wyjściowe programu

Jako założenia wyjściowe do Programu ochrony środowiska dla gminy Płońsk przyjęto uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne, wynikające z obowiązujących aktów prawnych, programów wyższego rzędu oraz dokumentów planistycznych uwzględniających problematykę ochrony środowiska. Uwarunkowania te, w powiązaniu z aktualnym stanem środowiska w gminie były podstawą do zdefiniowania priorytetów i celów w zakresie ochrony środowiska i racjonalnego użytkowania zasobów naturalnych.

Zasady ochrony środowiska wymuszają zachowanie kompleksowego, a zarazem sektorowego podejścia. Gmina nie jest układem zamkniętym, a poszczególne elementy środowiska zachowują ciągłość bez względu na granice terytorialne. Z tego względu, konieczne jest przyjęcie uwarunkowań wynikających z programów, planów i strategii zewnętrznych wyższego rzędu, umożliwiających szersze spojrzenie na poszczególne dziedziny ochrony środowiska.

Główne uwarunkowania zewnętrzne dla gminy Płońsk w zakresie ochrony środowiska wynikają z następujących dokumentów:

    • Narodowa Strategia Ochrony Środowiska na lata 2000-2006 -Ministerstwo Środowiska, Warszawa, marzec 2000 r.,

    • II Polityka Ekologiczna Państwa - Ministerstwo Środowiska, Warszawa czerwiec 2000 r.,

    • Program wykonawczy do II Polityki Ekologicznej Państwa na lata 2002-2010,

    • Polityka Ekologiczna państwa na lata 2003-2006 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2007-2010 - Rada Ministrów, Warszawa grudzień 2002 r.,

    • Program ochrony środowiska województwa mazowieckiego przyjęty uchwałą Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 15 grudnia 2003 r.,

    • Program ochrony środowiska w powiecie płońskim,

    • Strategia rozwoju powiatu płońskiego,

    • Strategia Rozwoju Gminy Płońsk.

Zasady realizacji polityki ekologicznej, cele i zadania ujęte w "Programie wykonawczym do II Polityki Ekologicznej Państwa na lata 2002 - 2010" oraz w dostosowanej do wymagań ustawy Prawo ochrony środowiska, "Polityce ekologicznej państwa na lata 2003-2006 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2007 -2010", zostały przyjęte jako podstawa niniejszego Programu.

Nadrzędną zasadą przedstawioną w Polityce ekologicznej państwa jest zasada zrównoważonego rozwoju. Rozwój zrównoważony jest definiowany jako taki, który nie narusza w sposób istotny i trwały środowiska życia człowieka i godzi prawa przyrody, ekonomii oraz rozwoju społeczeństw wraz ze zrównoważeniem szans dostępu do zasobów między pokoleniem obecnym, a pokoleniami następnymi. W skrócie więc, jest to rozwój człowieka wynikający z działalności człowieka odbywającego się w harmonii z przyrodą.

W Polityce Ekologicznej Państwa przedstawione zostały także cele ogólne o charakterze strategicznym i realizacyjnym, w różnych horyzontach czasowych. Jako oddzielne zagadnienie omówione zostało zagadnienie włączania aspektów ochrony środowiska do polityk sektorowych takich jak: przemysł i energetyka, transport, rolnictwo, leśnictwo, budownictwo i gospodarka komunalna, zagospodarowanie przestrzenne, turystyka, ochrona zdrowia, handel i działalność obronna. Wskazane zostały przede wszystkim cele i działania, jakie należy podjąć w ramach programów sektorowych, jako konieczny udział sektorów w realizacji zrównoważonego rozwoju.

Głównym i nadrzędnym celem Programu ochrony środowiska dla województwa mazowieckiego jest określenie polityki ekologicznej dla Mazowsza. Istotną funkcją Programu - zgodnie z ustawą Prawo ochrony środowiska -jest także realizacja polityki ekologicznej państwa.

Program ten jest dokumentem planowania strategicznego, wyrażającym cele i kierunki polityki ekologicznej samorządu województwa mazowieckiego i określającym wynikające z niej działania.

Głównym celem Programu ochrony środowiska powiatu płońskiego jest określenie polityki zrównoważonego rozwoju powiatu płońskiego wynikającej z opracowanej strategii rozwoju powiatu. Program w pełni odzwierciedla tendencje europejskiej polityki ekologicznej, jej główne cele to:

    • zasada zrównoważonego rozwoju,

    • zasada równego dostępu do środowiska postrzegana w kategoriach:

-sprawiedliwości międzypokoleniowej,

-sprawiedliwości międzyregionalnej i między grupowej,

-równoważenia szans między człowiekiem i przyrodą,

    • zasada przezorności,

    • zasada uspołecznienia i subsydiarności,

    • zasada prewencji,

    • zasada „zanieczyszczający" płaci,

    • zasada skuteczności efektywności ekologicznej i ekonomicznej.

Oprócz wymienionych uwarunkowań zewnętrznych, na politykę gminy w zakresie ochrony środowiska oddziałują silnie także liczne uwarunkowania wewnętrzne. Znalazły one wyraz w aktach prawa miejscowego, strategii rozwoju gminy Płońsk oraz w Studium uwarunkowań kierunków zagospodarowania przestrzennego.

Naczelną zasadą przyjętą w Programie ochrony środowiska dla gminy Płońsk jest zasada zrównoważonego rozwoju w celu umożliwienia lepszego zagospodarowania istniejącego potencjału gminy (zasobów środowiska, surowców naturalnych, obiektów, sprzętu, jak i ludzi oraz wiedzy). Cele i działania proponowane w programie ochrony środowiska powinny posłużyć do tworzenia warunków dla takich zachowań ogółu społeczeństwa, które polegać będą w pierwszej kolejności na niepogarszaniu stanu środowiska przyrodniczego, a następnie na jego poprawie. Realizacja wytyczonych celów w programie powinna spowodować zrównoważony rozwój gospodarczy, polepszenie warunków życia mieszkańców przy zachowaniu walorów środowiska naturalnego na terenie gminy Płońsk.

 

10.1. Limity racjonalnego wykorzystania zasobów naturalnych i poprawy stanu środowiska.

W związku z racjonalnym wykorzystaniem zasobów naturalnych i koniecznością ograniczenia wprowadzania zanieczyszczeń do środowiska ustalone zostały limity krajowe (do osiągnięcia do 2010 roku), przedstawione w "II Polityce ekologicznej państwa. Limity te nie zostały zmienione w "Polityce ekologicznej państwa na lata 2003 - 2006 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2007 -2010". Są one następujące:

    • zmniejszenie wodochłonności produkcji o 50% w stosunku do stanu w 1990 r. (w przeliczeniu na PK.B i wartość sprzedaną w przemyśle),

    • ograniczenie materiałochłonności produkcji o 50% w stosunku do 1990 r. w taki sposób, aby uzyskać co najmniej średnie wielkości dla państw OECD (w przeliczeniu na jednostkę produkcji, wartość produkcji lub PKB),

    • ograniczenie zużycia energii o 50% w stosunku do 1990 r. i o 25% w stosunku do 2000 r. (w przeliczeniu na jednostkę produkcji, wartość produkcji lub PKB),

    • dwukrotne zwiększenie udziału odzyskiwanych i ponownie wykorzystywanych w procesach produkcyjnych odpadów przemysłowych w porównaniu ze stanem z 1990 r,

    • odzyskanie i powtórne wykorzystanie co najmniej 50% papieru i szkła z odpadów komunalnych,

    • pełna likwidacja zrzutów ścieków nieoczyszczonych z miast i zakładów przemysłowych,

    • zmniejszenie ładunku zanieczyszczeń odprowadzanych do wód powierzchniowych, w stosunku do stanu z 1990 r., z przemysłu o 50%, z gospodarki komunalnej (na terenie miast i osiedli wiejskich) o 30% i ze spływu powierzchniowego - również o 30%,

    • ograniczenie emisji pyłów o 75%, dwutlenku siarki o 56%, tlenków azotu o 31%, niemetanowych lotnych związków organicznych o 4% i amoniaku o 8% w stosunku do stanu z 1990 r.,

Z uwagi na brak podstaw planistycznych oraz odpowiednich danych statystycznych nie można obecnie dokonać podziału limitów krajowych na regionalne (wojewódzkie, powiatowe i gminne). Dla gminy Płońsk należy przyjąć osiągnięcie powyższych limitów w wyniku realizacji polityki długoterminowej. Limity dotyczące gospodarki odpadami zostały określone w Planie gospodarki odpadami dla gminy Płońsk.

 

10.2. Nadrzędny cel programu ochrony środowiska dla gminy Płońsk

Nadrzędny cel Programu ochrony środowiska dla gminy Płońsk sformułowano następująco: osiągnięcie zrównoważonego rozwoju gminy Płońsk i zwiększenie atrakcyjności gminy poprzez rozwój infrastruktury. Drobnego przemysłu, nowoczesnego rolnictwa oraz poprawę jakości środowiska przyrodniczego .

 

10.3. Priorytety ekologiczne

Analizując stan środowiska oraz potrzeby poprawy jego stanu wynikające z obowiązujących aktów prawnych sformułowano następujące priorytety dla gminy Płońsk:

    • porządkowanie gospodarki ściekowej tj. skanalizowanie gminy (przynajmniej obszarów o zwartej zabudowie oraz wzmożenie kontroli nad użytkownikami zbiorników bezodpływowych w zakresie częstotliwości ich opróżniania, aby wyeliminować zbiorniki nieszczelne),

    • uporządkowanie gospodarki odpadami poprzez kompleksowe ich zagospodarowanie wspólnie z innymi gminami powiatu płońskiego w ramach Ekologicznego Związku Gmin,

    • efektywna ochrona przyrody,

    • zwiększenie lesistości gminy oraz właściwe gospodarowanie lasami,

    • oszczędne gospodarowanie zasobami wodnymi,

    • rozwój edukacji ekologicznej,

    • przeciwdziałanie zagrożeniom środowiska z tytułu awarii.

11. Gospodarka wodno – ściekowa

11. 1. Zasoby wodne gminy

11.1.1. Wody powierzchniowe

Analizowany obszar znajduje się w dorzeczu rzeki Wkry. Pokryty jest siecią odpływu wód powierzchniowych: rzek, strumieni, i rowów melioracyjnych. Teren gminy rozcinają doliny rzeczne Płonki, Naruszewki i Żurawianki. Największym ciekiem jest rzeka Płonka – prawobrzeżny dopływ Wkry, o przebiegu równoleżnikowym z zachodu na wschód, odwadniajaca ponad 80% powierzchni gminy. Jednym z większych dopływów Płonki jest Żurawianka, płynąca południkowo z południa na północ stanowi na odcinku ca 2 km wschodnia granice gminy. W południowej części terenu przebiega lokalny wododział oddzielający dorzecze Płonki od dorzecza Naruszewki. Poza fragmentem rzeki Płonki, posiadającej na obszarze miasta Płońska koryto sztucznie ustabilizowane płytami betonowymi, wszystkie rzeki płyną w korytach naturalnych. Szczegółową charakterystykę cieków zamieszczono w pkt 7.4.

Ponadto na terenie gminy Płońsk dość licznie występują niewielkie zbiorniki wodne, zarówno pochodzenia naturalnego – starorzecza jak i sztuczne, w wyrobiskach poeksploatacyjnych.

11.1.2. Wody podziemne

Charakterystykę hydrogeologiczną zawarto w pkt 7.4 niniejszego opracowania. Podstawowym użytkowym piętrem wodonośnym jest czwartorzęd. Największe zasoby wodne charakteryzują rejon kopalnej doliny wypełnionej utworami piaszczysto – żwirowymi na zachód i północny – zachód od Płońska tj. na linii Arcelin – Szerominek –Płońsk. Warstwa wodonośna o korzystnych parametrach filtracyjnych występuje tu na głębokości 40 – 50 m, a wydajność pojedynczego otworu kształtuje się na poziomie 40 – 100 m 3 /godz do powyżej 100 m 3 /godz w rejonie miasta Płońska. Pozostały obszar gminy z uwagi na znaczne powierzchnie utworów nieprzepuszczalnych nie posiada tak korzystnych warunków hydrogeologicznych. Warstwy wodonośne niewielkiej miąższości pozwalają osiągnąć wydajność 10 – 40 m 3 /godz. Niekorzystne warunki wodne panują w części centralnej i wschodniej gminy, gdzie możliwa jest do uzyskania z pojedynczej studni wydajność od 2 do 10 m 3 /godz.

Zgodnie z „Mapą obszarów chronionych GZWP w Polsce, wymagających szczegółowej ochrony” wykonaną w 1990 r. pod redakcją prof. Kleczkowskiego fragment południowej i środkowej części gminy Płońsk leży w zasięgu GZWP – głównego zbiornika wód podziemnych „Subniecka warszawska” o całkowitej powierzchni 51 000 km 2 . W obrębie wymienionego zbiornika, zlokalizowanego w utworach trzeciorzędowych, z wodami nie wykazującymi bezpośrednich związków z wodami powierzchniowymi (średnia głębokość ujęć 180 m) wyróżnia się obszar najwyższej i wysokiej ochrony (poza terenem gminy Płońsk).

 

11.1.3. Gospodarka wodna

Na terenie gminy funkcjonują dwa wodociągi grupowe:

    • Wodociąg „Kluczewo”

    • Wodociąg Krępica

Ujęcie KLUCZEWO

Ujęcie „Kluczewo" znajduje się na terenie Stacji Uzdatniania Wody w Szerominku. Składającego się z 2 studni głębinowych: Nr 1 (podstawowej) i Nr 2(awaryjnej). Pobór wód z ujęcia wynosi:

    • Q śr.d = 640 m 3 /d

    • Qmaxd. = 700 m 3 / d

    • Qmax h = 65 m 3 /h .

Ujęcie posiada zatwierdzone zasoby eksploatacyjne w wysokości:

    • studnia nr 1 Q = 60,0 m 3 /h przy S=1,5 m decyzją nr OS. IV. 7516/15/93 z dnia 20.04.1993 r. Urzędu Wojewódzkiego w Ciechanowie

    • studnia nr 2 Q=60,0 m 3 /h przy S=1,5m.

Woda z ujęcia używana jest do celów bytowo-gospodarczych wsi znajdujących się na terenie Gminy Płońsk. Rozbiór wody wynosi 640 m 3 /d, ujęcie nr 1 o wydajności 35 m 3 /h zasilające zbiornik wyrównawczy i pracujące przez 20 godzin/dobę pokrywa w całości zapotrzebowanie na wodę określone dla wodociągu. Wodociąg pracuje w układzie pierścieniowym i jest wyposażony w dwa ujęcia. Zapotrzebowanie na wodę pokrywane jest z obu ujęć w stosunku wynikającym z rozbioru wody a co za tym idzie rozkładu ciśnień. W przebadanej wodzie zarówno związki azotu jak i chlorki nie wykraczają poza naturalne tło hydrogeochemiczne. Przebadana woda nie wykazuje zanieczyszczenia bakteriologicznego.

Ujmowana woda zawiera ponadnormatywne zawartości związków manganu i żelaza. Związki te występują w wodach czwartorzędowych i wynikają z czynników genetycznych warstwy wodonośnej, a nie zanieczyszczenia powierzchniowego. Związki te są wytrącane w procesach przebiegających w złożach filtracyjnych w postaci wodorotlenków żelaza i tlenków manganu. Dla właściwego funkcjonowania Stacji Uzdatniania Wody złoża filtracyjne wymagają systematycznego płukania, w trakcie którego jest usuwany nagromadzony osad. Zabieg ten jest przeprowadzany co 7 do 10 dni w zależności od wielkości poboru wody przez złoża filtracyjne. Wody popłuczne zawierają wodorotlenki żelaza i tlenki manganu, czyli związki biologicznie nierozkładalne.

Wody popłuczne są odprowadzenie do rzeki Płonki wylotem w km 16+396 w ilości:

    • Qmax h =11,49 m 3 /h

    • Qmax dob= 23,0 m 3 /d

    • Qmax r= 8395 m 3 /r.

Najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń w odprowadzanych ściekach na odpływie nie mogą przekraczać wartości określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska „w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego"(Dz.U. Nr 212, poz. 1799 z 2002 r).

Ujęcie KRĘPICA

Ujęcie na terenie Stacji Uzdatniania Wody w Krępicy składa się z 2 studni głębinowych; S 1 (podstawowej) i S2(awaryjnej). Pobór wód z ujęcia wynosi:

Q śr.d = 640 m 3 /d

Q max d. = 700 m 3 /d

Q max h = 65 m 3 /h.

Ujęcie posiada zatwierdzone zasoby eksploatacyjne w wysokości: studnia nr 1 Q = 35,0 m 3 /h przy S=3,0 m decyzją nr 3/93 Urzędu Wojewódzkiego w Ciechanowie znak OS.IV.7516/2/93 z dnia 29.01.1992 r. oraz studnia nr 2 Q=35,0 m 3 /h przy S=12m, zawiadomieniem Starosty Płońskiego z dnia 21.10.2003 r. nr RŚ 752/4/03.

W ujmowanej wodzie zarówno związki azotu jak i chlorki nie wykraczają poza naturalne tło hydrogeochemiczne. Przebadana woda nie wykazuje zanieczyszczenia bakteriologicznego. Na podstawie załączonych wyników badania wody stwierdzono, że ujmowana woda zawiera ponadnormatywne zawartości związków manganu i żelaza. Związki te są wytrącane w procesach przebiegających w złożach filtracyjnych w postaci wodorotlenków żelaza i tlenków manganu. Dla właściwego funkcjonowania Stacji Uzdatniania Wody złoża filtracyjne wymagają systematycznego płukania, w trakcie którego jest usuwany nagromadzony osad.

 

WODOCIĄGI

Na terenie gminy Płońsk długość czynnej sieci wodociągowej (bez przyłączy) wynosi 200,8 km. Połączeń do budynków jest 1828, co daje długość przyłączy 73,4 km.

Stan zwodociagowania poszczególnych miejscowości przedstawia się następująco:

Tabela 12. Stan zwodociągowania w poszczególnych miejscowościach gminy Płońsk

Miejscowość

Długość czynnej sieci rozdzielczej (bez przyłączy)

[km]

Budynki mieszkalne i zbiorowego zamieszkania przyłączone do sieci wodociagowej

Połączenia do budynków

Mieszkania w tych budynkach [szt]

Długość

[km]

Liczba

[szt]

Gmina ogółem

200,8

73,4

1828

1913

Szeromin

5,4

2,3

42

42

Ćwiklin

5,2

2,5

59

59

Szymaki

6,4

1,8

41

41

Arcelin

8,7

2,9

84

84

Szerominek

6,0

2,6

101

102

Kluczewo

4,6

1,7

29

29

Ilinko

5,5

2,4

54

54

Ilino

2,5

1,2

26

26

Skarżyn

8,2

3,1

91

134

Cholewy

6,2

2,3

42

42

Skrzynki

4,0

2,4

42

42

Bońki Zawady

9,3

3,3

142

175

Brody

9,2

2,8

104

104

Siedlin

11,3

3,6

131

134

Strachówko

6,8

3,2

82

82

Michalinek

5,1

0,9

19

19

Krępica

3,5

1,2

33

33

Ćwiklinek

6,0

2,3

41

41

Cieciórki

5,9

2,2

47

47

Słoszewo Kol

2,0

1,7

30

30

Raźniewo

5,8

1,8

43

43

Oziminy Nowe i Stare

3,2

1,4

32

32

Koziminy Stachowo

2,0

0,9

32

32

Jeżewo

8,9

1,6

52

52

Pilitowo

4,6

1,9

46

46

Bogusławice

4,1

2,0

33

33

Cempkowo

5,8

1,9

48

48

Woźniki

5,4

1,8

45

45

Poczernin

5,8

1,4

24

29

Szpondowo

4,7

1,8

29

29

Kownaty

2,8

0,9

16

16

Michowo

1,4

1,7

33

33

Strachowo

5,1

2,0

35

35

Strubiny

4,3

1,8

29

29

Dalanówek

6,7

2,1

44

44

Lisewo

5,9

1,8

34

34

Słoszewo Wieś

2,5

0,7

13

13

11.1.5. Gospodarka ściekowa

Obecnie teren gminy jest nieskanalizowany. Ścieki bytowo-gospodarcze odprowadzane są do zbiorników bezodpływowych. Planuje się kanalizowanie gminy, planowany system kanalizacji będzie odprowadzał ścieki z terenu gminy do Miejskiej Oczyszczalni Ścieków w Płońsku. Planowana ilość ścieków sanitarnych odprowadzanych do MOŚ w Płońsku to Q śr d= 400 m 3 /d, która zostanie osiągnięta poprzez etapowe kanalizowanie gminy w sposób następujący:

    • 2006 - 500 odbiorców wody śr. zużycia 0.2 m 3 = 100 m 3 /dobę,

    • 2007 - 800 odbiorców wody śr. zużycia. 0.2 m 3 = 160 m 3 /dobę,

    • 2008 - 1500 odbiorców wody śr. zużycia 0.2 m 3 = 300 m 3 /dobę,

    • 2009 - 1800 odbiorców wody śr. zużycia 0.2 m 3 = 360 m 3 /dobę,

    • 2010 - 2000 odbiorców wody śr. zużycia 0.2 m 3 = 400 m 3 /dobę.

Stężenie zanieczyszczeń maksymalnych

-BZT 5 -650mg0 2 /l

- zanieczyszczenia 500 mg O 2 /1

- azot ogólny 70 mg/l

- fosfor ogólny 15 mg/l

- CHZT 1200mg02/l

Planuje się etapowe skanalizowanie wszystkich miejscowości gminy. Pierwszy etap będzie obejmował wykonanie przewodu tłocznego w kierunku gminy Naruszewo, drugi etap to podłączenie do niego sieci kanalizacyjnej. Trzecim etapem będzie wykonanie przewodu tłocznego w kierunku gminy Załuski, a następnie podłączenie sieci kanalizacyjnej. Kolejnym kierunkiem będzie kanalizowanie gminy w stronę Dzierzążni.

MIEJSKA OCZYSZCZALNIA ŚCIEKÓW

Ścieki ujęte w system kanalizacyjny będą odprowadzane do Miejskiej Oczyszczalni Ścieków w Płońsku, która zlokalizowana jest na prawym brzegu rzeki Płonki około 500 m od trasy Warszawa – Gdańsk i około 300 m od trasy Płońsk-Pułtusk na wschód od miasta Płońska. Przedmiotowa Oczyszczalnia Ścieków posiada charakter centralnej oczyszczalni, zadaniem której jest oczyszczanie ścieków z całego miasta Płońska, częściowo z gminy Baboszewo a w przyszłości z gmin Płońsk, Naruszewo, Załuski i Dzierzążnia.

Na oczyszczalnię trafiają ścieki bytowo – gospodarcze i przemysłowe odprowadzane do kanalizacji ściekowej jak i ścieki dowożone wozami asenizacyjnymi.

Miejska Oczyszczalnia Ścieków jest oczyszczalnią mechaniczno – biologiczną, na której zastosowano oczyszczanie biologiczne metodą osadu czynnego oraz przeróbkę osadów ściekowych metodą fermentacji metanowej.

Opis stanu istniejącego

W skład istniejącego ciągu technologicznego oczyszczania ścieków wchodzą:

    • punkt zlewny ścieków z szamb

    • pomieszczenie krat mechanicznych gęstych

    • przepompownia ścieków

    • instalacja dozowania PIX

    • piaskownik poziomy dwukomorowy

      • Lcz = 18 m, zblokowany z komorą rozprężną 0.8 x 0.6 m;

      • na korycie za płaskownikiem jest zainstalowana zwężka pomiarowa Venturiego nr VI, bez urządzenia pomiarowego

    • komora rozdziału ścieków

    • dwa osadniki wstępne typu Dorr"a,

    • D = 25 m, H = 2 m.

    • Vcz.=710 m 3

    • komora połączeniowa po osadnikach

    • komora napowietrzania KNAP - 15/3.6 trzyczęściowa

    • wymiary w planie: 45 x 15 m,

    • głębokość czynna 3.6 m,

    • Vcz.=2140m 3

    • komora rozdziału z zasuwami

    • dwa osadniki wtórne typu Dorr'a

    • D=25m, H =3 m,

    • Vcz.=1000m 3

    • otwarte baseny fermentacyjne (OBF) szt. 2,

    • D = 25 m, H = 12.05 m,

    • Vcz= 3625 m 3

    • przepompownia osadów, z zainstalowanymi wewnątrz pompami:

    • recyrkulacji osadu z osadników wtórnych

    • mieszania osadu w otwartych basenach fermentacyjnych

    • osadu surowego do zasilania otwartych basenów fermentacyjnych

    • poletka do suszenia osadu 32 szt. o łącznej powierzchni Fc. = 9290 m 2

    • przepompownia drenażowa

    • D = 6 m z częścią nadziemną 6 x 6 m;

    • na wlocie do studni zbiorczej jest zainstalowana krata ręczna.

Ścieki surowe ze skanalizowanej części miasta i dowożone z szamb do punktu zlewnego po oczyszczeniu na mechanicznej kracie gęstej wpływają do studni zbiorczej zewnętrznej przepompowni ścieków, położonej w odległości około 1.2 km od działki oczyszczalni miejskiej, skąd są podawane przewodem tłocznym Φ 400 do komory rozprężnej, zblokowanej z dwukomorowym piaskownikiem poziomym. Do komory rozprężnej jest wprowadzony również wylot przewodu tłocznego Φ 150 z przepompowni drenażowej i ścieków z terenu oczyszczani. Obecnie za pośrednictwem tej przepompowni jest odprowadzany osad nadmierny z osadników wtórnych, który poprzez piaskownik trafia do osadników wstępnych, skąd, łącznie z osadem wstępnym, jest usuwany do otwartych basenów fermentacyjnych (OBF).

Obecnie do przewodu tłocznego z przepompowni drenażowej jest włączony przewód tłoczny z Herbapolu i Wytwórni Win.

W obu korytach piaskownika są zainstalowane kraty rzadkie, czyszczone ręcznie. Piaskownik jest wyposażony w układ usuwania i odwadniania piasku, ze stacjonarnym hydrocyklonem i dwoma pompami Flygt, zainstalowanymi pod ruchomym pomostem.

Ścieki z piaskownika przepływają grawitacyjnie otwartym kanałem do komory rozdziału z przelewami prostokątnymi, w której następuje rozdział ścieków na dwa koryta B = 0.5 m, zasilające radialne osadniki wstępne, każdy średnicy D = 25 m, ze zgarniaczem osadu i układem usuwania tłuszczu. Oczyszczone mechanicznie ścieki dwoma kanałami B = 0.5 m przepływają do komory połączeniowej, skąd wspólnym przewodem ciśnieniowym Φ 500 są kierowane do trzyczęściowej komory napowietrzania KNAP, z zainstalowanymi wewnątrz aeratorami powierzchniowymi Powogaz (3 szt) typu AP N = 55RW, D = 2.3 m.

Oczyszczone ścieki z komory napowietrzania wpływają do dwóch radialnych osadników wtórnych średnicy D = 25 m ze zgarniaczami. Sklarowane, oczyszczone ścieki są odprowadzane grawitacyjnie do odbiornika - rzeki Płonki, poprzez koryto pomiarowe ze zwężką Venturiego nr VI.

Osad czynny z osadników wtórnych jest recyrkulowany na początek procesu - do komory napowietrzania, natomiast osad z osadników wstępnych, łącznie z osadem nadmiernym jest pompowany do otwartych basenów fermentacyjnych (OBF) średnicy 25 m. Przefermentowany osad jest spuszczany grawitacyjnie, ewentualnie pompowo na poletka do suszenia osadu, lub kierowany do stacji odwadniania osadu. Do obsługi komór fermentacyjnych i recyrkulacji osadu jest wykorzystywana przepompownia osadów, w której oprócz pomp recyrkulacji osadu są zlokalizowane pompy osadu surowego i pompy mieszania osadu w OBF - ach.

Wyposażenie pomocnicze oczyszczalni stanowi nie wykorzystywana chlorownia ze zbiornikiem kontaktowym oraz instalacja dozowania PIX-u ze zbiornikiem magazynowym V = 28 m 3 , zlokalizowana na terenie przepompowni ścieków. PIX jest obecnie wykorzystywany do obniżania ładunku zanieczyszczeń w ściekach kierowanych na oczyszczalnię, podczas okresowych, uderzeniowych zrzutów silnie zanieczyszczonych ścieków.

Aktualny bilans ścieków

Ze względu na sezonowość pracy głównych Zakładów przemysłowych wartości średnie nie są miarodajne do projektowania oczyszczalni. Jako wyjściowy ładunek do projektowania przyjęto wartość zanieczyszczeń osiąganą z prawdopodobieństwem 85% (tzw. Percentyl 85%). Po przyjęciu tych wartości aktualny bilans ścieków dopływających do oczyszczalni przedstawia się następująco:

Tabela 13. Aktualny bilans ścieków

Wskaźnik

Wartość P(85)

Jednostka

Przepływ dobowy średni Qdśr.

5031

m 3 /d

Przepływ godzinowy średni Qhśr.

280

m 3 /h

Przepływ godzinowy maksymalny Qhmax

630

m 3 /h

Stężenia:

 

 

 

 

BZT5

738

mg/l

CHZT

1598

mg/l

Zawiesina ogólna

568

mg/l

Azot ogólny

75

mg/l

Fosfor ogólny

17,7

mg/l

Ładunki:

 

 

 

 

Ładunek BZT5

3713

kg/d

RLM w odniesieniu do BZT5

61881

 

 

Ładunek CHZT

8040

kg/d

Zawiesina ogólna

2858

kg/d

RLM w odniesieniu do zawiesiny ogólnej

43963

 

 

Azot ogólny

377

kg/d

Fosfor ogólny

89

kg/d

 

Określenie perspektywicznego bilansu ścieków.

Zdefiniowano dwa okresy odnoszące się do przyszłości:

  • perspektywa: określający potrzeby oczyszczalni w okresie najbliższych dziesięciu lat

  • kierunek: określający potrzeby oczyszczalni w okresie najbliższych trzydziestu lat

W okresie perspektywicznym założono przyrost ilości ścieków, wynikający wyłącznie ze wzrostu ilości ścieków z gospodarstw domowych. W planie jest przewidziane podłączenie przewodem tłocznym do oczyszczalni pobliskich gmin. Przewiduje się też wzrost ilości ścieków, wynikający ze wzrostu liczby mieszkańców Płońska, który oszacowano na 2500 mieszkańców. Wynikająca stąd ilość ścieków wyniesie około 500 m 3 /d. Łączny przyrost ilości ścieków szacuje się na 900 m 3 /d. Wzrost ładunku określono na podstawie jednostkowych wskaźników zanieczyszczeń dla ścieków bytowo-gospodarczych, czyli 0.06 kg BZT 5 /RLM, 0.065 kg zawiesiny/RLM, 0.12 kg CHZT/RLM, 0.011 kg Nog/RLM i 0.0025 kg P/RLM. W okresie perspektywicznym przewiduje się, że ilość ścieków dowożonych nie wzrośnie. Założona poniżej ilość ścieków nie obejmuje również rozwoju przemysłu wodochłonnego na terenie miasta. W przypadku rozwoju takiego przemysłu w okresie najbliższych kilku należy podjąć decyzję o rozbudowie oczyszczalni o trzeci ciąg (co jest przewidziane w okresie kierunkowym).

Po uwzględnieniu powyższych faktów i zaokrągleniu w górę ilości ścieków do pełnych 6000 m 3 /d. Projektowany bilans ścieków na najbliższe lata przedstawiono w tabeli 14.

Prognozowanie ilości ścieków i ładunków w okresie kierunkowym, tj. najbliższych 30 lat jest, obarczone bardzo dużym ryzykiem. Płońsk jest atrakcyjnym miejscem do inwestowania. Jego zaletami jest obecność wykwalifikowanej kadry, bliskość dużej aglomeracji. Jest to też rejon intensywnej gospodarki rolnej i ogrodniczej, co predysponuje go do lokalizacji przedsiębiorstw przetwórczych. To, że obecnie nie planuje się tego rodzaju inwestycji, nie wyklucza się, że np. za dziesięć lat pojawi się inwestor, prowadzący inwestycje w sektorze spożywczym. Z drugiej strony ograniczenie produkcji przez obecnie funkcjonujące zakłady może spowodować znaczne zmniejszenie aktualnego ładunku zanieczyszczeń. Dlatego bardziej szczegółowe prognozy, dotyczące okresu dłuższego niż dziesięć lat, są obarczone dużym błędem.

 

Tabela 14. Bilans ścieków w okresie perspektywicznym.

Wskaźnik

Wartość P(85)

Jednostka

Przepływ dobowy średni Qśd

6000

m 3 /d

Przepływ dobowy maksymalny Qdmax

7800

m 3 /d

Przepływ godzinowy średni Qhśr

333

m 3 /h

Przepływ godzinowy maksymalny Qhmax

700

m 3 /h

Stężenia:

 

 

 

 

BZT5

667

mg/l

CHZT

1447

mg/l

Zawiesina ogólna

530

mg/l

Azot ogólny

72

mg/l

Fosfor ogólny

17

mg/l

Ładunki:

 

 

 

 

BZT5

4000

kg/d

RLM w odniesieniu do BZT5

66660

 

 

CHZT

8682

kg/d

Zawiesina ogólna

3180

kg/d

RLM w odniesieniu do zawiesiny

48923

 

 

Azot ogólny

432

kg/d

Fosfor ogólny

102

kg/d

 

Charakterystyka ścieków oczyszczonych

Gwarantowana charakterystyka ścieków oczyszczonych na odpływie z oczyszczalni ścieków po modernizacji:

Qdśr = 6000 m 3 /d Qhśr = 333 m 3 /h Qhmax= 700 m 3 /h

 

Tabela 15. Charakterystyka ścieków oczyszczonych

Wskaźnik

Koncentracja [g/m 3 ]

Ładunek [kg/d]

BZT5

15

90

CHZT

125

750

Zawiesina ogólna

35

210

Azot ogólny

15

90

Fosfor ogólny

1,5

9

 

Ścieki oczyszczone odprowadzane są do rzeki Płonki. Średni niski przepływ w rzece wynosi 0,21 m 3 /s, co odpowiada 18,14 tyś m 3 /d. Planowana ilość ścieków – 6 tyś m 3 /d stanowi 33% średniego niskiego przepływu w rzece Płonce.

Koncepcja modernizacji i rozbudowy oczyszczalni

W celu obniżenia kosztów inwestycyjnych, przy ustalaniu schematu modernizowanej oczyszczalni ścieków w Płońsku, kierowano się przede wszystkim maksymalnym wykorzystaniem istniejących obiektów i optymalizacją procesu oczyszczania, w dostosowaniu do obowiązujących przepisów. Proponowana rozbudowa będzie realizowana wyłącznie w niezbędnym zakresie, wynikającym ze stanu i możliwości zastosowania istniejących obiektów oraz rzeczywistych potrzeb.

Etapowanie inwestycji

Obecnie realizowany jest podstawowy program modernizacji i rozbudowy, umożliwiający usprawnienie funkcjonowania istniejącej oczyszczalni i zwiększenie jej przepustowości do około 6000 m 3 /d, z gwarancją uzyskiwania na odpływie deklarowanej charakterystyki ścieków oczyszczonych, co pozwoli na zabezpieczenie bieżących potrzeb (średnia roczna wynosi obecnie ca 5000 m 3 /d), wraz z rezerwą na okres przejściowy około dziesięciu najbliższych lat, podczas dochodzenia do perspektywicznej przepustowości.

Większość istniejących obiektów będzie eksploatowana bez zmian. W ramach modernizacji są prowadzone jedynie niezbędne remonty i wymiany urządzeń, wynikające ze stanu technicznego i stopnia zużycia. Dotyczy to zarówno części mechanicznej oczyszczalni, jak i biologicznej. Zakończenie modernizacji planowane jest na koniec września br.

Obecnie wykonywane są następujące prace modernizacyjne:

    • piaskownik poziomy z kratami ręcznymi i układem usuwania piasku

      • naprawa powierzchni betonowych

      • modernizacja sposobu odwadniania piasku

      • wymiana krat ręcznych

      • montaż pomiaru przepływu ścieków surowych

    • osadniki wstępne

    • wymiana zgarniaczy

    • remont powierzchni bieżni zgarniaczy

    • wymiana koryta odpływowego i przelewów

    • osadniki wtórne

    • remont powierzchni bieżni zgarniaczy

    • wymiana zgarniaczy

    • komora defosfatacji

    • demontaż aeratorów

    • naprawa konstrukcji betonowych (po opróżnieniu zbiornika i wykonaniu ekspertyzy)

    • przepompownia osadów

    • wymiana pomp osadu recyrkulowanego, surowego i pomp cyrkulacyjnych na energooszczędne

    • montaż mechanicznego zagęszczacza osadu nadmiernego ze stacją polielektrolitu i pompą zasilającą

    • montaż przepływomierzy na rurociągach osadowych i wymiana armatury

    • naprawy powierzchni betonowych większości koryt żelbetowych

    • wymiana armatury na sieciach technologicznych, montaż zastawek kanałowych

    • montaż pomiaru przepływu na rurociągu tłocznym ścieków przemysłowych (Herbapol, Wytwórnia Win)

    • montaż na terenie oczyszczalni zautomatyzowanej stacji zlewnej ścieków, z rejestracją dostawców i ilości dowożonych ścieków, co pozwoli na zabezpieczenie oczyszczalni przed niekontrolowanymi zrzutami ścieków dowożonych z szamb; zmodernizowanie drogi i wykonanie podjazdu w rejonie punktu zlewnego

    • instalacja dozowania PIX ze zbiornikiem magazynowym

  • przeniesienie instalacji z terenu zewnętrznej przepompowni ścieków surowych na teren oczyszczalni; wykonanie fundamentu i tacy na PIX

  • zmodernizowanie drogi i wykonanie podjazdu w rejonie instalacji dozowania PIX

Rozbudowy wymagała przede wszystkim przeciążona część biologiczna oczyszczalni, z komorami i sieciami technologicznymi. Ze względu na istniejący układ wysokościowy konieczna była również budowa przepompowni międzyobiektowej, umożliwiającej włączenie nowych obiektów w ciąg technologiczny a także wykonanie systemu automatyki kontrolno - pomiarowej i sterowania, ułatwiającej sterowanie procesem oczyszczania, wraz niezbędnymi sieciami zasilającymi i sterowniczymi w terenie. W tym etapie zostanie również zainstalowany przepływomierz ultradźwiękowy na odpływie ścieków oczyszczonych.

Ponadto przewiduje się rozbudowanie gospodarki osadowej o instalację higienizacji osadu, która będzie zainstalowana obok budynku warsztatowego, w sąsiedztwie stacji odwadniania osadu.

Kierunek

Dla potrzeb okresu kierunkowego pozostawiono rezerwę terenu na dalszą rozbudowę.

Orientacyjnie przewidujemy średni dobowy dopływ do oczyszczalni dla tego okresu Qdśr. = 9000 m 3 /d i parametry wyjściowe ścieków - jak dla okresu perspektywicznego. Dla tej przepustowości założono realizację dodatkowo:

  • dodatkowego, trzeciego ciągu technologicznego o wymiarach w świetle murów: ca 55 x 14 m; Hcz. = ca 3.8 m z wyposażeniem

  • dodatkowego, trzeciego osadnika radialnego D = 25 m

  • niezbędnych połączeń technologicznych oraz sieci zasilających i sterowniczych

Charakterystyka oczyszczalni ścieków po modernizacji i rozbudowie

Przyjęto, że w skład oczyszczalni, dostosowanej do przepustowości perspektywicznej 6000 m 3 /d, wejdą następujące obiekty:

  • zewnętrzna przepompownia ścieków surowych z kratą gęstą - istniejąca, eksploatowana bez zmian; wymiana pomp na energooszczędne

  • zlokalizowany na terenie przepompowni punkt zlewny, po uruchomieniu na terenie oczyszczalni zautomatyzowanej stacji zlewnej - do likwidacji

  • automatyczna stacja zlewna wozów asenizacyjnych, z sitem i prasą odwadniającą skratki, zainstalowana na działce oczyszczalni - nowo projektowana

  • piaskownik poziomy L = ca 18 m z komorą rozprężną oraz istniejącym układem usuwania piasku (pompy Flygt) i odwadniania piasku;

  • komory rozdziału ścieków przed osadnikami wstępnymi i wtórnymi - istniejące,wykorzystywane bez zmian

  • dwa osadniki wstępne D = 25 m ze zgarniaczami tłuszczu i osadu - istniejące, obiekty wykorzystywane bez zmian, wymiana części zanurzonych zgarniaczy, wymiana koryt odpływowych, przelewów i remont bieżni

  • komora połączeniowa przed komorą defosfatacji - istniejąca, wykorzystywana bez zmian

  • komora defosfatacji Vcz. = ca 2000 m 3 - adaptacja istniejącej komory napowietrzania KNAP

  • przepompownia międzyobiektowa D = 4.5m, z pompami zatapialnymi – projektowana

  • komora rozdziału przed nowo projektowanymi komorami osadu czynnego -projektowana

  • dwie zblokowane komory osadu czynnego, z systemem napowietrzania rotorami - projektowane, każda o wymiarach w świetle murów: ca 55 x 14 m; H cz. = ca 3.8 m; Vcz. = ca 5852 m 3 /2 komory

  • dwa osadniki wtórne D = 25 m ze zgarniaczami osadu - istniejące, obiekty wykorzystywane bez zmian, wymiana części zanurzonych zgarniaczy i remont bieżni

  • koryto odpływowe ze zwężką pomiarową Venturiego KPV - VI - istniejące, modernizowane; dodatkowo zostanie zainstalowany przepływomierz ultradźwiękowy

  • przepompownia osadów, z zainstalowanymi wewnątrz pompami:

    • recyrkulacji osadu czynnego z osadników wtórnych do komory defosfatacji - wymiana pomp i armatury

    • mieszania osadu w otwartych basenach fermentacyjnych wymiana pomp i armatury

    • osadu surowego i zagęszczonego osadu nadmiernego do zasilania otwartych basenów fermentacyjnych - eksploatowane bez zmian (ewentualnie wymiana na nowe)

dodatkowo przewiduje się zainstalowanie w budynku przepompowni osadów mechanicznego zagęszczacza ze stacją polielektrolitu i pompy osadu, wraz z niezbędnymi instalacjami technologicznymi, zasilania i sterowniczymi oraz przepływomierzem osadu nadmiernego na przewodzie tłocznym

  • instalacja dozowania PIX - u - istniejąca, po przeniesieniu z terenu przepompowni ścieków i zainstalowaniu na terenie oczyszczalni będzie wykorzystywana w nowym schemacie technologicznym do strącania nadmiaru fosforu w ściekach oczyszczonych

  • przepompownia drenażowa D = 6 m z częścią nadziemną 6 x 6 m i kratą ręczną na wlocie do studni zbiorczej - istniejąca, wykorzystywana bez zmian w zakresie przepompowywania ścieków sanitarnych i odcieków z poletek; rezygnacja z używania tej przepompowni do odprowadzania osadu nadmiernego z układu, wymiana pomp

  • dwa otwarte baseny fermentacyjne (OBF), każdy D = 25 m, H = 12.05 m, Vcz= 3625 m3 - istniejące, wykorzystywane bez zmian,

  • poletka do suszenia osadu 32 szt, o łącznej powierzchni Fc. = 9290 m 2 - istniejące, wykorzystywane bez zmian

  • instalacja odwadniania osadu z prasą firmy Huber i kompletną stacją polielektrolitu -istniejąca, wykorzystywana bez zmian

  • instalacja higienizacji osadu - nowo projektowana

  • budynek administracyjno-socjalny - istniejący, wykorzystywany bez zmian

  • budynek warsztatowy - istniejący, wykorzystywany bez zmian, ocieplenie

  • stacja trafo - istniejąca, wykorzystywana bez zmian

  • sieci technologiczne istniejące oraz nowo projektowane połączenia technologiczne, m.in.: przewód tłoczny z przepompowni międzyobiektowej do komory rozdziału ścieków przed komorami osadu czynnego i przewód ciśnieniowy z komór osadu czynnego do osadników wtórnych, przewód tłoczny Φ 500 z przepompowni międzyobiektowej do komór osadu czynnego, odcinek przewodu tłocznego z przepompowni drenażowej do piaskownika, itp.

  • Chlorownia - istniejąca, niewykorzystywana

  • Zbiorniki kontaktowe - istniejące, niewykorzystywane

Ścieki dopływać będą bez zmian do przepompowni P 1 . Przed przepompownią, w komorze z przelewem awaryjnym, przewiduje się montaż zastawki kanałowej z napędem elektrycznym. Która w razie konieczności będzie zamykać lub ograniczać dopływ scieków do przepompowni. Tym samym zabezpieczac będzie pompownię przed zalaniem w okresach spływu dużych ilości wód deszczowych. W przepompowni komora czerpalna z kratami (ręczną i mechaniczną) pozostanie bez zmian, natomiast w komorze „suchej” wymienione zostana pompy i armatura.

Z przepompowni P 1 ścieki dopływają rurociągiem tłocznym Dn 400 na teren oczyszczalni do komory rozprężnej przed piaskownikiem poziomym. Do niej doprowadzony jest przewód tłoczny Dn 150, którym kierowane są na początek oczyszczalni wszystkie ścieki włane w tym także ścieki dowożone.

Do rurociągu tego włączony jest także przewód tłoczny Dn 150, doprowadzający ścieki przemysłowe z Herbapolu i Wytwórni Win. W dwukomorowym piaskowniku następuje sedymentacja części mineralnych, które są pompowo usuwane do hydrocyklonu i oddzielane od ścieków. Piasek usuwany jest na przyczepę i po jej napełnieniu wywożony na wysypisko odpadów. W ramach modernizacji piaskownika przewiduje się wymianę zgarniacza mechanicznego piasku wraz z hydrocyklonem oraz wymianę zastawek na dopływie i odpływie ścieków z piaskownika. Ponadto przewiduje się wypłycenie dna piaskownika i skosów o 30 cm, ale przekrój poprzeczny przepływających części koryt pozostaje bez zmian.

W ten sposób zwierciadło ścieków na odcinku piaskownik – komory defosfatacji zostanie podwyższone, co zniweluje straty hydrauliczne związane z większą ilością ścieków przewidzianych w okresie perspektywicznym.

Bezpośrednio za piaskownikiem usytuowane jest koryto pomiarowe ścieków surowych, którego zadaniem jest także utrzymanie odpowiedniej prędkości przepływu przez piaskownik.

W ramach modernizacji przewiduje się uruchomienie obecnego nieczynnego pomiaru ilości ścieków (montaż czujnika ultradźwiękowego). Także dno koryta zostanie podwyższone o 30 cm, analogicznie jak w piaskowniku. Z koryta pomiarowego ścieków surowych ścieki dopływają istniejącymi kanałami do osadników wstępnych. W ramach modernizacji zmienione zostaną spadki dna oraz podwyższone ściany kanałów i komory rozdziału. Podniesione też będą przelewy w w/w komorze.

Osadniki wstępne zostaną zmodernizowane będą w sposób następujący: konstrukcja ścian ( i ewentualnie dna) zostanie wyremontowana, a same ściany i tor jezdny dla zgarniacza podwyższone będą o 40 cm. Likwidacji ulegną stalowe koryta przelewowe na zewnątrz osadników, a otwory w ścianach zostana zaslepione. W miejsce istniejącego zgarniacza przewiduje się nowe kompletne wyposażenie technologiczne składające się ze zgarniacza osadu i części pływających (pozostanie istniejący wyremontowany pomost), koryt przelewowych ze stali nierdzewnej dla ścieków oraz fartucha osłonowego i koryta zbiorczego dla części pływających. Odpływ sedymentujacego i zagęszczonego osadu wstępnego oraz części pływających z osadników odbywać się będzie istniejącymi przewodami bez zmian, przy czym na przewodach osadowych wymienione zostaną zasuwy. Części pływające kierowane są do kanalizacji własnej, natomiast osad usuwany jest do komory zbiorczej osadu wstępnego przy przepompowni, skąd pompowo podawany jest do OBF.

Z osadników wstępnych oczyszczone mechanicznie ścieki odpływają przewodem Dn 500 do komór defosfatacji, wydzielonych z istniejących komór napowietrzania typu KNAP o wymiarach 45 x 15 m. Komory wydzielono poprzez podział istniejących komór na trzy równe części, za pomocą żelbetowych ścian. Dwie pierwsze komory od strony dopływu wykorzystane zostaną jako komory defosfatacji.

Ścieki dopływać będą do każdej z nich tak jak dotychczas tzn. kanałem dopływowym B=0,5 m, a nastepnie rurociągiem Dn 300 do czesci centralnej. Osad recyrkulowany dopływać będzie przewodem tłocznym Dn 300 do komory rozprężnej, a nastepnie do istniejącego koryta pomiarowego osadu recyrkulowanego. Na nim zostanie zainstalowany czujnik do pomiaru ilości recylkulowanego osadu. Rozdział ścieków i osadu recyrkulowanego na poszczególne komory będzie można regulować za pomocą zastawek przewidzianych na kanałach dopływowych. W każdej komorze defosfatacji zainstalowane będą dwa mieszadła zatapialne wolnoobrotowe o mocy 3,0 kW zamocowane przy istniejącym pomoście. W ramach modernizacji konstrukcja komór napowietrzania tj. ściany, pomost i ewentualnie dno zostaną poddane remontowi. Odpływ scieków z każdej komory defosfatacji odbywać się będzie poprzez nowe koryta stalowe, przelewowe, z których wyprowadzono na zewnatrz rurociągi Dn 600, łączące się dalej w jeden przewód Dn 600 odprowadzajacy ścieki (z osadem czynnem) do pompowni miedzyobiektowej. Pompownię zlokalizowano przy nowoprojektowanych komorach obiegowych (denitryfikacji/nitryfikacji). Obiekt ten przewidziano jako żelbetonową komorę, w której dla I etapu zainstalowane będą 3 pompy zatapialne (2 prac + 1 rez) o wydajności 550 m 3 /h. Przetłaczać one będą ścieki bezpośrednio do komory rozdziału scieków, skąd przez okna w ścianach kierowane będą do komór obiegowych. Komory te są podstawowym obiektem do skojarzonego usuwania związków węgla, azotu i zwiększonej absorpcji związków fosforu. Zaprojektowano je jako zblokowane równolegle pracujące rowy cyrkulacyjne o wymiarach w planie 55,00 x 15,55 m i głębokości czynnej 3,8 m każda. W każdej z nich zainstalowane będą 2 rotory napowietrzające o mocy 30 kW, dostarczające niezbędną dla procesu ilośc tlenu.

Odpływ ścieków z komór następować będzie poprzez przelewy uchylne z napedem elektrycznym do wspólnej komory odpływowej. Z niej wyprowadzono przewód Dn 600 odprowadzajacy ścieki do osadników wtórnych, który właczony zostanie do istniejącego przewodu Dn 500 zasilającego obecne osadniki.

Dla wspomagania usuwania fosforu w drodze biologicznej, w pobliżu komór obiegowych przewidziano instalcję dozowania PIX przeniesioną z terenu pompowni P 1 , składajaca się ze zbiornika magazynowego o poj. 28 m 3 oraz pompy dozującej. Osadniki wtórne pracować będą bez zmian. W ramach prac modernizacyjnych ściany i ewentualnie dna osadników zostaną wyremontowane. Przewidziano też nowy zgarniacz osadu i części pływających, przy czym pomost zgarniacza przewidziano do remontu, a koryta przelewowe zostana bez zmian.

W osadnikach nastąpi oddzielenie oczyszczonych ścieków od osadu czynnego. Z osadników z których ścieki będą odpływać istniejącym rurociągiem Dn 500 przechodzącym dalej w kolektor grawitacyjny D=0,60 m, a nastepnie w kanał otwarty B=0,6 m stanowiący koryto pomiarowe ścieków oczyszczonych. W ramach modernizacji zainstalowana zostanie nowa zwężka ze stali nierdzewnej oraz czujniki do pomiaru przepływu, a samo koryto zostanie przykryte kratką. Z koryta pomiarowego ścieki odpływać będą istniejącym kolektorem Φ 0,6 m do rzeki Płonki.

Osady powstające w procesie oczyszczania ścieków kierowane są do przepompowni osadów z węzłem mechanicznego zagęszczania osadu nadmiernego. Osad czynny z osadników wtórnych kierowany będzie bez zmian do komory czerpalnej osadu czynnego przy w/w przepompowni skąd pobierany będzie przez 3 nowe pompy wirowe ( 2 prac = 1 rez) recyrkulujace osad do komór defosfatacji. Z przewodu tłocznego osadu recyrkulowanego (Dn 300) wyprowadzono rurociąg Dn 150, którym osad nadmierny kierowany będzie do instalacji mechanicznego zagęszczania osadu składającej się z zagęszczacza, stacji przygotowania i roztwarzania polielektrolitu, pompy osadu i pompy wody płucznej oraz własnej szafy sterowniczej.

Przefermentowany osad pobierany jest cyklicznie do mechanicznego odwadniania na prasie typy ROS 3 (firmy Huber) lub odpuszczany na poletka osadowe do suszenia. Istniejąca instalacja stacji odwadniania pozostanie bez zmian, natomiast poletka osadowe ulegną częściowej likwidacji, gdyż na ich miejscu zlokalizowano nowy zadaszony plac do składowania odwodnionego osadu. Odwodniony mechanicznie osad może być w razie potrzeby higienizowany za pomoca wapna palonego.

W tym celu przewidziano nową instalację do higienizacji osadu, składającą się z mieszacza osadu z wapnem, silosu wapna z układem wstrząsowym i podajnikiem oraz transportera ślimakowego podającego osad na przyczepę. Instalację higienizacji oraz stanowisko dla przyczepy przewidziano pod zadaszeniem.

Oddziaływanie oczyszczalni na środowisko

Oczyszczalnia stanowi specyficzny obiekt gospodarczy, z którego emisja zanieczyszczeń powstałych w procesach technologicznych z uwagi na znaczne powierzchnie obiektów nie można w praktyce całkowicie wyeliminować środkami technologicznymi.

Do najczęściej spotykanych i jednoczesnie najbardziej uciążliwych szkodliwości oczyszczalni dla otoczenia zaliczyć należy:

-zanieczyszczenie powietrza

-oddziaływanie hałasu.

Na zanieczyszczenie powietrza wpływa emisja zanieczyszczeń mikrobiologicznych. Rodzaje emitowanych substancji gazowych zależą od sposobu oczyszczania scieków. W przedmiotowej oczyszczalni procesy biologicznego oczyszczania ścieków oparte są na wykorzystywaniu bakterii tlenowych, które produkują: CO 2 , H 2 , niewielkie ilości metanu CH 4 , amoniaku NH 3 i siarkowodoru H 2 S. Pojawienie się podanych wyżej substancji uzależnione jest od prawidłowości prowadzenia eksploatacji oczyszczalni ścieków. Uciążliwością emisji zanieczyszczeń mikrobiologicznych są przedostające się do powietrza aerozole niosące mikroorganizmy, nierzadko chorobotwórcze, bakterie, rzadziej rodniki grzybów. Zasięg przenoszenia się zależy od rodzaju i przepustowości oczyszczalni oraz wpływu czynników meteorologicznych.

Źródłem emisji hałasu na terenie oczyszczalni jest praca wszelkiego rodzaju silników (pompy, dmuchawy, urządzenia powierzchniowego napowietrzania, mieszadła wirówki itp.). Zasięg oddziaływania hałasu zalezy od rodzaju zastosowanych urządzeń izolacji dźwiękochłonnych, rodzaju i ukształtowania terenu, prędkości i kierunku wiatru itp. Technologię oczyszczania ścieków należy uznać za mało uciążliwą. Zmodernizowanie procesu technologicznego oczyszczania ścieków, opartego na technologii osadu czynnego z systemem napowietrzania za pomocą rotorów napowietrzających w osłonach z laminatu, zastosowanie pomp i mieszadeł zatapialnych minimalizuje rozprzestrzenianie się hałasu oraz przykrych zapachów i aerozoli. W zmodernizowanej oczyszczalni nie należy spodziewać się przekroczeń hałasu. Rotory napowietrzające, które stanowią najbardziej hałaśliwe urządzenia na oczyszczalni posiadać będą osłony z laminatu. Zastosowane pompy zatapialne i mieszadła pracować będą pod lustrem cieczy co zminimalizuje powstawanie hałasu. Rozbudowa węzła przeróbki osadu polegające na realizacji instalacji instalacji do zagęszczania mechanicznego osadu nadmiernego w przepompowni osadu nie powinna w znaczącym stopniu zmieniać warunków oddziaływania oczyszczalni na otoczenie.

Modernizacja i rozbudowa oczyszczalni ma na celu dostosowanie jakości i stabilności parametrów ścieków oczyszczonych do obecnie obowiązujących wymagań, przez co przyczyni się do znacznej poprawy istniejącego stanu wód powierzchniowych. Modernizacja przyczyniając się do poprawy stanu czystości wód powierzchniowych pośrednio wpłynie na poprawę stanu wód podziemnych.

Dla zmodernizowanej oczyszczalni ścieków rzeczywista strefa oddziaływania tej oczyszczalni na środowisko powinna być wyznaczona przez stosowne pomiary zanieczyszczeń na uruchomionych obiektach oczyszczalni. Należy sądzić, że zastosowane rozwiązania techniczno-technologiczne zmierzające do minimalizacji wpływu oczyszczalni na środowisko spowodują, że przedmiotowa oczyszczalnia nie będzie pogarszać stanu środowiska poza granicami ogrodzenia.

 

11.1.6. Potencjalne źródła zanieczyszczeń wód powierzchniowych i podziemnych

Potencjalne źródła zanieczyszczeń wód powierzchniowych i podziemnych na terenie gminy Płońsk są następujące:

    • ścieki komunalne przedostające się do wód gruntowych z nieszczelnych zbiorników bezodpływowych,

    • odcieki ze składowiska odpadów,

    • spływy obszarowe z pól uprawnych,

    • zanieczyszczenie wód gruntowych spowodowane niewłaściwym zagospodarowaniem odchodów zwierzęcych (brak płyt gnojowych i zbiorników na gnojówkę),

    • źródła liniowe (drogi).

11.2. Melioracje wodne

Dobre warunki glebowe oraz wysoki poziom rolnictwa wymusiły rozwój melioracji wodnych.

Na obszarze Gminy Płońsk na koniec 1998 r. zostało zmeliorowane 5 063 ha użytków rolnych, w tym 4 563 ha gruntów ornych i 500 ha użytków zielonych. Stopień zaspokojenia potrzeb wynosił 78,8% użytków rolnych (na gruntach ornych – 79,8%, a na użytkach zielonych – 70,0%) i był niższy niż średnio w powiecie płońskim – 79 % użytków rolnych.

 

11.3. Cele z zakresu gospodarki wodno-ściekowej:

    • rozwój infrastruktury kanalizacyjnej,

    • ochrona wód gruntowych (realizowana w szczególności poprzez budowę płyt gnojowych oraz zbiorników na gnojownicę, likwidację nieszczelnych szamb, kontrolę zagospodarowania ścieków bytowo-gospodarczych na terenach nie skanalizowanych),

    • ochrona zasobów wód podziemnych,

    • uporządkowanie systemu odwodnień i melioracji,

    • zachowanie retencji naturalnej poprzez ochronę terenów podmokłych: bagien, torfowisk oraz kompleksów leśnych,

    • ochrona ujęć wody pitnej na terenie gminy,

    • optymalizacja zużycia wody do celów socjalno-bytowych (instalacja liczników),

    • edukacja mieszkańców gminy w zakresie możliwości oszczędzania wody w gospodarstwach domowych,

    • edukacja ekologiczna rolników dot. właściwego stosowania środków ochrony roślin, nawozów sztucznych i naturalnych,

    • wprowadzanie programów rolnośrodowiskowych, popularyzacja ekorolnictwa i upraw alternatywnych w celu przekwalifikowania tradycyjnych gospodarstw rolnych,

    • wspieranie działań prowadzących do powstania przydomowych oczyszczalni ścieków na obszarach zabudowy rozproszonej, wsparcie merytoryczne takich projektów.

11.4. Mechanizmy prawno-ekonomiczne

Podstawowym aktem prawnym regulującym sprawy w dziedzinie gospodarki wodno-ściekowej jest ustawa z dnia 18 lipca 2001 - Prawo wodne. Ustawa ta reguluje gospodarowanie wodami zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, a w szczególności kształtowanie i ochronę zasobów wodnych, korzystanie z wód oraz zarządzanie wodami.

Wody podlegają ochronie niezależnie od tego, czyją stanowią własność. Ochrona wód polega w szczególności na:

    • unikaniu, eliminacji i ograniczaniu zanieczyszczenia wód, w szczególności zanieczyszczeniami substancjami szczególnie szkodliwymi dla środowiska wodnego,

    • zapobieganiu niekorzystnym zmianom naturalnych przepływów wody albo naturalnych poziomów zwierciadła wody.

Ustawa nakazuje, aby aglomeracje o równoważnej liczbie mieszkańców powyżej 2000 były wyposażone w sieci kanalizacyjne dla ścieków komunalnych zakończone oczyszczalniami ścieków (art. 43 ustawy). W miejscach, gdzie budowa systemów kanalizacyjnych nie przyniosłaby korzyści dla środowiska lub powodowały nadmierne koszty, należy stosować systemy indywidualne lub inne rozwiązania (art. 42 ustawy).

Produkcję rolną należy prowadzić w sposób ograniczający i zapobiegający zanieczyszczaniu wód związkami azotu pochodzącymi ze źródeł rolniczych. Należy upowszechniać dobre praktyki rolnicze, w szczególności na drodze organizowania szkoleń dla rolników (art. 47 ustawy).

Szczególnej ochronie podlegają zasoby wód podziemnych, ustawa nakazuje, aby wody podziemne były wykorzystywane przede wszystkim do:

    • zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia oraz na cele socjalno-bytowe,

    • na potrzeby produkcji artykułów żywnościowych oraz farmaceutycznych .

W zakresie ochrony przed powodzią i suszą obowiązek ten ciąży na organach administracji rządowej i samorządowej (art. 81). Ochronę przed powodzią i suszą realizuje się w szczególności przez:

    • zachowanie i tworzenie wszelkich systemów retencji wód, budowę i rozbudowę zbiorników retencyjnych, suchych zbiorników przeciwpowodziowych oraz polderów przeciwpowodziowych,

    • racjonalne retencjonowanie wód oraz użytkowanie budowli przeciwpowodziowych, sterowanie przepływami wód,

    • funkcjonowanie systemu ostrzegania przed niebezpiecznymi zjawiskami zachodzącymi w atmosferze oraz hydrosferze,

    • kształtowanie zagospodarowania przestrzennego dolin rzecznych lub terenów zalewowych, budowanie oraz utrzymywanie wałów przeciwpowodziowych, a także kanałów ulgi (art. 80 ustawy).

Problematykę wodno-ściekową reguluje również ustawa Prawo ochrony środowiska oraz ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

Jedną z głównych zasad ochrony wód podziemnych, przyjętych przez aktualnie obowiązującym Prawie wodnym, jest zakaz bezpośredniego wprowadzania ścieków do poziomów wodonośnych i ograniczenia wprowadzania ścieków do ziemi. Jednocześnie, Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 29 listopada 2002 r. zachęca do rolniczego wykorzystania ścieków, co wymaga wzmożonej kontroli wpływu takiego postępowania m.in. na jakość wód podziemnych.

Zgodnie z wymaganiami ustawy - „Prawo wodne" konieczne jest w zlewisku Morza Bałtyckiego zapewnienie do 2015 r. 75% redukcji ładunku substancji biogennych ze ścieków komunalnych; zaprzestanie do 2006 r. odprowadzania do Bałtyku substancji niebezpiecznych; istotne ograniczenie zrzutów pozostałych substancji tego typu, a także niedopuszczenie do przyrostu ładunku azotu ze źródeł rolniczych.

Realizacja celów z zakresu gospodarki wodno-ściekowej zawartych w niniejszym opracowaniu przyczyni się do:

    • zwiększenia ilości oczyszczanych ścieków

    • poprawy jakości wód gruntowych

    • efektywniejszego wykorzystania zasobów wód podziemnych

    • poprawy stanu zdrowia mieszkańców gminy

    • przywrócenia równowagi w bilansie wód

12. Powietrze atmosferyczne

Okolice Płońska nie należą do obszarów o dużym zanieczyszczeniu powietrza atmosferycznego. Największą część emisji zanieczyszczeń stanowi emisja pochodząca z energetycznego spalania paliw. Spowodowana jest głównie znaczną ilością kotłowni lokalnych opalanych węglem. Instalacje technologiczne pełnią rolę drugorzędną ponieważ okolice Płońska mają charakter typowo rolniczy, a zakładów o profilu produkcji szkodliwym dla środowiska jest bardzo mało.

Zgodnie z informacją Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Warszawie - Kierownika Delegatury w Ciechanowie z dnia 03.08.2004 r. znak: MO-CI/6788/16/1975/2004 aktualny stan jakości powietrza w rejonie miasta Płońsk, przedstawia się następująco:

    • pył zawieszony PM10 – 15,23 μg/m 3

    • dwutlenek siarki – 3,14 μg/m 3

    • dwutlenek azotu – 22,74 μg/m 3

Zanieczyszczenie powietrza jest wynikiem napływu zanieczyszczeń oraz emisji lokalnej, której struktura jest zależna od emisji przemysłowej, komunalnej oraz komunikacyjnej.

12.1. Emisja przemysłowa

Emisja przemysłowa to emisja z zakładów przemysłowych zlokalizowanych na terenie gminy. Wykaz zakładów zamieszczono w tabeli nr 2 niniejszego opracowania.

Na szczególną uwagę zasługuje tu emisja ze stacji paliw, których na terenie gminy jest 5, w tym jedna gazowa.

Tabela 16. Wykaz stacji paliw na terenie gminy Płońsk

Lp.

Nazwa obiektu

Adres

Rodzaj materiałów niebezpiecznych

Max ilość

[Mg]

Sposób magazynowania

1.

Stacja paliw HERMES

Michalinek 09-141 Szczytno

Paliwa płynne

300

zbiorniki

2.

Stacja paliw MAKOWA

Ćwiklinek

Paliwa płynne, gaz

200

4,5

zbiorniki

3.

Stacja paliw

PAL-BUD

Ilinko

Paliwa płynne, gaz

200

5

zbiorniki

4.

Stacja paliw

SKR Siedlin

Paliwa płynne

8

zbiorniki

5.

Stacja paliw

CEGAZ

Siedlin

gaz

5

zbiorniki

Źródłami zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego w przypadku stacji paliw są:

      • stanowiska magazynowania i dystrybucji paliw (opary paliw)

      • wewnętrzne ciagi komunikacyjne (drogi dojazdowe, place postojowe i parkingowe).

Gromadzone na stacjach płynnych paliwa to: etylina 94, benzyna bezołowiowa 95, olej napedowy, olej opałowy.

Dostawy paliw odbywaja się autocysternami, średnio 8-15 razy w tygodniu. Spust paliwa z autocysterny do zbiornika trawa ok. 1 godziny. Zbiorniki magazynowe są wyposażone w przewody oddechowe. Oprócz emisji zanieczyszczeń z przewodów oddechowych następuje emisja podczas tankowania samochodów. Każda stacja wyposażona jest w instalację do wydawania paliwa ze zbiorników magazynowych do zbiorników pojazdów – przynajmniej po jednym dystrybutorze dla każdego rodzaju paliwa.

Według danych źródłowych w oparach benzyn i etylin znajduje się maksymalnie do 20% węglowodorów aromatycznych, reszte stanowia węglowodory alifatyczne.

Przeciętny skład par węglowodorów aromatycznych kształtuje się następująco:

- benzen 30%

-ksylen – 35 %

toluen – 35 %.

Prężność par węglowodorów wypychanych ze zbiorników podczas ich załadunku kształtuje się następująco:

Etylina – benzyna:

-okres letni: 1500 g/m 3 odgazów

-okres zimowy: 600 g/m 3 odgazów

Olej napędowy:

-okres letni: 1,7 g/m 3 odgazów

-okres zimowy: 0,5 g/m 3 odgazów

W celu ograniczenia nadmiernej emisji autocysterny są przystosowane do hermetyzacji przeładunku – opary paliw wypychane z podziemnych zbiorników przy ich napełnianiu zawracają do autocysterny za pomocą tzw. wahadła gazowego.

Skuteczność tej metody jest bardzo wysoka (możliwe są tylko niewielkie straty przez zawór oddechowy autocysterny) i zbliża się do 100 %.

Ze względu na nieznaczne ilości emitowanych węglowodorów podczas napełniania zbiorników olejem napędowym nie stosuje się hermetyzacji.

W oleju napędowym węglowodory aromatyczne (benzen, ksylen i toluen) występują w śladowych ilościach.

12.2. Emisja komunikacyjna

Spośród składników emisji zanieczyszczeń od pojazdów samochodowych poruszających się po drodze najistotniejsze są: tlenki azotu (N0x), tlenek węgla (CO), związki ołowiu (Pb) oraz węglowodory alifatyczne (HC) i aromatyczne (WWA).

Ciągi komunikacyjne przebiegające przez teren gminy Płońsk z których następuje znacząca emisja to: drogi krajowe: nr 7 relacji Warszawa - Gdańsk, nr 10 Płońsk - Szczecin, nr 617 Ciechanów - Płońsk i nr 569 i nr 569 relacji Płońsk -Wyszogród - Sochaczew. Ponadto emisja następuje z drogi wojewódzkiej nr 619 relacji Płońsk - Pułtusk oraz sieci dróg powiatowych.

Samochody są drugim po energetyce, źródłem emisji tlenków azot, który w obecności tlenu przechodzi w NO 2 . Dwutlenek azotu jest gazem aktywnym chemicznie, ulega szybkim przemianom fotochemicznym. Tlenki azotu sa najbardziej uciążliwymi zanieczyszczeniami emitowanymi w trakcie ruchu pojazdów samochodowych. Zwykle to one decydują o rozpiętości obszarów ponadnormatywnego oddziaływania w pobliżu dróg. Ostatnio zmniejszyła się emisja tlenków wegla emitowanych przez samochody z uwagi na stosowanie nowoczesnych rozwiązań konstrukcji silników i katalizatorów spalin. Podobna sytuacja ma miejsce ze związkami ołowiu, których emisja spada z uwagi na stosowanie benzyn bezołowiowych. Węglowodory emitowane są najczęściej przez silniki o zapłonie samoczynnym (Diesla) głównie za przyczyną zużycia lub rozregulowania aparatów wtryskowych. Ponadto w oleju napędowym znajdują się niewielkie ilości siarki, w wyniku czego z ciągów komunikacyjnych emitowane są SO 2 i SO 3 .

Stężenie substancji toksycznych w powietrzu w otoczeniu drogi zależy od następujących czynników:

    • emisji zanieczyszczeń u źródła, zależnej między innymi od:

-natężenia ruchu,

-ciągłości ruchu (ruch przerywany, nieprzerywany),

-prędkości ruchu,

-stanu technicznego pojazdów,

-rodzaju i zużycia paliwa,

-rozwiązań geometrycznych drogi,

- rodzaju pokrycia nawierzchni.

    • rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń, zależnego od:

-kierunku i siły wiatru

-lokalnego mikroklimatu,

-obecności zabudowy,

-rodzaju i zwartości roślinnych osłon izolacyjnych.

 

Tabela 17 Jednostkowe wielkości emisji z pojazdów w g/km

Grupa

pojazdów

CO

C 6 H 6

HC

HC al

HC ar.

NO x

TSP

Pb

SO x

Samochody osobowe

2,67679

0,02298

0,39419

0,27593

0,08278

0,66084

0,01295

0,00032

0,03283

Samochody dostawcze

2,20778

0,01461

0,32810

0,22967

0,06890

1,02192

0,1212

0,00013

0,14258

Samochody ciężarowe

2,02014

0,02408

1,26860

0,88802

0,26641

5,14159

0,36331

0,00000

0,43265

motocykle

19,23660

0,10841

2,05355

1,43748

0,43124

0,17866

0,00000

0,00023

0,01092

ciągniki

2,74697

0,04193

2,26305

1,58413

0,47524

5,98796

0,55839

0,00000

0,48204

autobusy

2,25120

0,02346

1,23463

0,86424

0,25927

7,29561

0,40114

0,00000

0,54801

 

12.3. Emisja komunalna

Zanieczyszczenia powietrza to głównie: dwutlenek siarki, dwutlenek azotu oraz pyły. Dwutlenek siarki emitowany jest przede wszystkim przez kotłownie lokalne, przy spalaniu zanieczyszczonego węgla. Tlenki azotu pochodzą ze spalania węgla, koksu.

Stężenia zanieczyszczeń powietrza charakteryzuje zmienność sezonowa, związana z warunkami klimatycznymi. Natomiast na podwyższenie stężeń większości zanieczyszczeń wpływają niska temperatura, znikome opady atmosferyczne oraz słaby wiatr. Głównym źródłem pochodzenia dwutlenku siarki, pyłu oraz tlenku węgla jest spalanie paliw w celach grzewczych, dlatego też stężenia tych zanieczyszczeń cechuje duża zmienność sezonowa zależna od temperatury powietrza i konieczności ogrzewania pomieszczeń. Emisja dwutlenku siarki powstaje ze spalania paliw. Dominujący udział w zanieczyszczaniu ma spalanie węgla oraz koksu. Zużycie tych paliw jest maksymalne w czasie jesiennym i zimowym, stąd zdecydowanie większe zasiarczenie atmosfery w tym okresie.

Głównym celem do zrealizowania na terenie gminy jest zatem:

    • ograniczanie udziału indywidualnych palenisk węglowych w strukturze systemu oraz promocja stosowania ekologicznych paliw.

Modernizacja kotłowni węglowych i palenisk domowych będzie uzależniona od sytuacji ekonomicznej i świadomości ekologicznej mieszkańców gminy. Obecnie najtańszym paliwem jest drewno i odpady z jego przeróbki oraz węgiel. Nośniki ciepła takie jak gaz propan - butan, olej opałowy i energia elektryczna są znacznie droższe. Należy zwrócić uwagę na możliwość wykorzystania źródeł energii o charakterze odnawialnym np. biomasa roślinna. Źródłem biomasy mogą być uprawy energetyczne wierzby krzewiastej prowadzone na nieużytkach i terenach niezagospodarowanych.

Odory wiążą się z dyskomfortem związanym z przedostawaniem się gazów złowonnych do powietrza atmosferycznego. Na terenie gminy odory mają głównie oddziaływanie lokalne. Jednakże, obciążenie atmosfery substancjami „złowonnymi" powoduje, że nawet niewielkie niezorganizowane emisje zanieczyszczeń odorowych, przy zaistnieniu niekorzystnych warunków atmosferycznych może stanowić uciążliwość dla mieszkańców.

Do źródeł wytwarzających gazy złowonne (odory) na terenie gminy można zaliczyć:

    • odory towarzyszące hodowli (składowanie bądź nawożenie obornikiem, gnojówką, gnojowicą),

    • odory towarzyszące chemizacji w rolnictwie (wykonywanie oprysków),

    • zbiorniki bezodpływowe (szamba),

    • niezorganizowane źródła emisji gazów złowonnych z indywidualnych palenisk domowych, (np. spalanie odpadów z tworzyw sztucznych, gumy w paleniskach domowych),

    • oczyszczalnia ścieków

W celu zmniejszenia dyskomfortu powstającego w wyniku przedostawania się gazów złowonnych do powietrza, należy przestrzegać odpowiednich odległości usytuowania domów mieszkalnych lub obiektów użyteczności publicznej od w/w potencjalnych źródeł substancji złowonnych a także prowadzić edukację ekologiczną dotyczącą prawidłowego zagospodarowania odpadów oraz stosowania dobrej praktyki rolnej.

 

12.4. Cele z zakresu poprawy powietrza atmosferycznego

Cele z zakresu poprawy powietrza atmosferycznego w gminie:

    • spalanie węgla o korzystnych dla środowiska parametrach takich jak: zmniejszona zawartość siarki, niska zawartość popiołu, wysoka wartość opałowa,

    • przechodzenie na paliwo olejowe lub gazowe,

    • dążenie do ograniczania strat energii wytworzonej (uszczelnianie i usprawnianie sieci przesyłowych, poprawa parametrów energetycznych budynków w szczególności mieszkalnych - termoizolacja),

    • zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii (np. wykorzystanie biomasy roślinnej),

    • termoizolacja elewacji budynków i elementów stolarki okiennej i drzwi,

    • stosowanie w budownictwie materiałów o wysokim współczynniku izolacyjności cieplnej,

    • edukacja ekologiczna mieszkańców gminy w zakresie oszczędnego gospodarowania energią, korzystania z proekologicznych nośników energii jak również możliwości korzystnego finansowania (dofinansowanie lub preferencyjne kredytowanie termomodernizacji budynków i modernizacji kotłów i palenisk),

    • promocja stosowania nowoczesnych rozwiązań w komunikacji i pojazdach,

    • stosowanie w pojazdach benzyny bezołowiowej, biopaliw i gazu.

12.5. Mechanizmy prawno - ekonomiczne

Mechanizmy prawne służące realizacji ochrony środowiska w zakresie ochrony powietrza, a nakładające na organy administracji samorządowej określone zadania wynikają z ustawy Prawo ochrony środowiska, ustawy Prawo energetyczne oraz ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.

Kompetencje Wójta w zakresie ochrony powietrza:

    • nakazanie osobie fizycznej eksploatującej instalację w ramach zwykłego korzystania ze środowiska lub eksploatującej urządzenie wykonanie w określonym czasie czynności zmierzających do ograniczenia ich negatywnego oddziaływania na środowisko (w formie decyzji na podstawie art. 363 ustawy Prawo ochrony środowiska),

    • wstrzymanie użytkowania instalacji w razie naruszenia warunków decyzji określającej wymagania dotyczące eksploatacji instalacji, z której emisja nie wymaga pozwolenia, prowadzonej przez osobę fizyczną w ramach zwykłego korzystania ze środowiska (w formie decyzji na podstawie art. 368 ust. l ustawy Prawo ochrony środowiska),

    • zgoda na podjęcie wstrzymanej działalności gdy dokonano czynności zabezpieczających środowisko (na podstawie art.372 ustawy prawo ochrony środowiska),

    • sprawowanie kontroli w zakresie przestrzegania przepisów o ochronie środowiska poprzez występowanie w charakterze oskarżyciela publicznego lub występowanie do wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o podjęcie odpowiednich działań (na podstawie art. 379 ust. l, 4 i 5 ustawy prawo ochrony środowiska),

    • wydawanie decyzji ustalających warunki zabudowy i zagospodarowania terenu (ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym)

    • opracowanie i wdrażanie planów zaopatrzenia w energię (ustawa Prawo Energetyczne).

Obowiązujące akty prawne w zakresie ochrony powietrza określają dopuszczalne poziomy oraz dopuszczalne częstości przekraczania niektórych substancji zanieczyszczających w powietrzu w odniesieniu do jednostek organizacyjnych. Na jednostki te nałożono obowiązek stosowania metod, technologii, środków technicznych chroniących powietrze przed zanieczyszczeniem. Jednostka organizacyjna wprowadzająca do powietrza substancje zanieczyszczające jest zobowiązana posiadać decyzję ustalającą rodzaje i ilości substancji dopuszczonych do wprowadzenia do powietrza. Decyzję taką wydaje starosta powiatu.

Zgodnie z obowiązującym prawem z obowiązku tego są zwolnione jednostki organizacyjne:

    • z których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza odbywa się w sposób niezorganizowany, bez pośrednictwa przeznaczonych do tego celu środków technicznych,

    • wentylacji grawitacyjnych,

    • energetycznych:

-opalanych węglem kamiennym o łącznej nominalnej mocy do 5MWt,

-opalanych koksem, drewnem, słomą, olejem napędowym i opałowym o łącznej nominalnej mocy do l0 MWt,

-opalanych paliwem gazowym o łącznej nominalnej mocy do 15 MWt,

    • innych niż energetyczne o łącznej nominalnej mocy do l MWt, opalanych węglem kamiennym, koksem, drewnem, słomą, olejem napędowym i opałowym, paliwem gazowym,

    • do przetaczania paliw płynnych,

    • do suszenia zboża,

    • w lakierniach zużywających na dobę mniej niż 3 kg lakierów wodnych i lakierów o wysokiej zawartości cząstek stałych,

    • stosowanych w gastronomii,

    • w oczyszczalniach ścieków,

    • w zbiornikach bezodpływowych kanalizacji lokalnej,

    • w przechowalniach owoców i warzyw,

    • stosowanych w hutach szkła - o wydajności mniejszej niż l tona na dobę,

    • stosowanych w fermach hodowlanych, z wyłączeniem instalacji zaliczonych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 51 ust. l ustawy (POS),

    • do suszenia, brykietowania i mielenia węgla - o mocy przerobowej mniejszej niż 30 ton surowca na godzinę,

    • stosowanych w młynach spożywczych,

    • do produkcji wapna palonego - przy wydajności mniejszej niż 10 ton na dobę.

Najbardziej uciążliwa dla środowiska emisja pochodząca z zabudowy mieszkaniowej nie jest objęta regulacjami prawnymi. W przypadku, gdy na określonym obszarze nastąpiło przekroczenia dopuszczalnych poziomów substancji zanieczyszczających, na mocy art. 96 ustawy Prawo ochrony środowiska - wojewoda jest upoważniony do wydawania rozporządzenia, w którym może określić dla danego terenu jakość albo rodzaje paliw dopuszczonych do stosowania przez wymienione jednostki administracyjne oraz przez osoby fizyczne, a także sposób realizacji i kontroli obowiązku. Rozporządzenie to może wydać tylko w celu ograniczenia zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi i zapobieżenia zniszczenia środowiska.

Opłata za korzystanie ze środowiska jest ponoszona między innymi za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza. Administracyjna kara pieniężna jest ponoszona za przekroczenie lub naruszenie warunków korzystania ze środowiska, ustalonych decyzją w zakresie wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza. Wysokość opłat za korzystanie ze środowiska i administracyjnych kar pieniężnych zależy od ilości i rodzaju gazów lub pyłów wprowadzanych do powietrza.

Podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty i wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego. Osoby fizyczne nie będące przedsiębiorcami ponoszą opłaty za korzystanie ze środowiska w zakresie, w jakim korzystanie wymaga pozwolenia na wprowadzanie substancji do środowiska. Opłatę ustala się według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce, a podmiot korzystający ze środowiska wnosi opłatę do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału.

Podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska. W razie korzystania ze środowiska z przekroczeniem lub naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu lub innej decyzji podmiot korzystający ze środowiska ponosi, oprócz opłaty, administracyjną karę pieniężną.

Opłaty za korzystanie ze środowiska podmiot korzystający ze środowiska wnosi na rachunek urzędu marszałkowskiego właściwego ze względu na miejsce korzystania ze środowiska. Opłaty za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, wynikające z eksploatacji urządzeń, wnosi się na rachunek urzędu marszałkowskiego właściwego ze względu na miejsce rejestracji podmiotu korzystającego ze środowiska.

Administracyjne kary pieniężne podmiot korzystający ze środowiska wnosi na rachunek wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, który wydał decyzje w przedmiocie wymierzenia kary. Wpływy z tytułu opłat i kar stanowią przychody odpowiednich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej.

Ochrona powietrza związana jest z zainwestowaniem znaczących kwot na realizację przedsięwzięć inwestycyjnych. Zadania w tym zakresie w nieznacznym tylko zakresie realizowane są bezpośrednio przez gminę (dotyczy to likwidacji niskiej emisji z kotłowni budynków administrowanych przez gminę). Pozostałymi inwestorami są mieszkańcy, instytucje oraz przedsiębiorcy z terenu gminy.

 

13. Emisja hałasu

Hałasem przyjęto nazywać każdy dźwięk, który w danych warunkach jest określany jako szkodliwy, uciążliwy lub przeszkadzający. Stopień uciążliwości hałasu zależy nie tylko od fizycznych parametrów dźwięku, ale również od nastawienia odbiorcy. Samo życie podyktowało konieczność ochrony środowiska przed hałasem, gdyż przez wielu mieszkańców szczególnie większych aglomeracji jest on odczuwany jako jedno z najbardziej istotnych i dokuczliwych zanieczyszczeń środowiska, z którym stykamy się w dzień i w nocy, zarówno w domu jak i na stanowiskach pracy.

Ocena stanu środowiska w wyniku emisji hałasu z różnych źródeł dokonywana jest przy pomocy równoważnego dźwięku wyrażonego w dB.

Wartości progowe poziomów hałasu w środowisku wyrażone są w dB dla źródeł takich jak:

-drogi lub linie kolejowe

-pozostałe grupy obiektów

określa je rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 stycznia 2002 r. w sprawie wartości progowych hałasu (Dz. U. z dnia 31 stycznia 2002 r).

Tabela 18. Dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku powodowanego przez poszczególne grupy źródeł hałasu, z wyłączeniem hałasu powodowanego przez linie elektroenergetyczne oraz starty, lądowania i przeloty statków powietrznych

 

 

 

 

 

 

Lp. 

 

 

 

 

 

 

 

 Przeznaczenie terenu

 

 

Dopuszczalny poziom hałasu wyrażony równoważnym poziomem dźwięku A w dB

drogi lub linie kolejowe*)

pozostałe obiekty i grupy źródeł hałasu

pora dnia - przedział czasu odniesienia równy  16 godzinom

 pora nocy - przedział czasu odniesienia równy 8 godzinom

pora dnia - przedział   czasu odniesienia równy 8 najmniej korzystnym   godzinom dnia

 pora nocy - przedział czasu odniesienia równy 1 najmniej korzystnej godzinie   nocy

 1 

 2

 3

 4

 5

 6

 2 

 a. Obszary A ochrony uzdrowiskowej

 50

 40

 40

 35

 3

 b. Tereny szpitali poza miastem

 50

 40

 40

 35

 4 

 a. Tereny wypoczynkowo-rekreacyjne poza miastem

 55

 45

 45

 40

 b. Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej

 55

 45

 45

 40

 c. Tereny zabudowy związanej ze stałym lub wielogodzinnym pobytem dzieci i młodzieży

 55

 45

 45

 40

 d. Tereny domów opieki

 55

 45

 45

 40

 

 e. Tereny szpitali w miastach

 55

 45

 45

 40

 8

 a. Tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego

 60

 50

 50

 40

 9

 b. Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z usługami rzemieślniczymi

 60

 50

 50

 40

 10

 c. Tereny zabudowy zagrodowej

 60

 50

 50

 40

 11 

 a. Tereny w strefie śródmiejskiej miast powyżej 100 tys. mieszkańców ze zwartą zabudową mieszkaniową i koncentracją obiektów administracyjnych, handlowych i usługowych

 65

 55

 55

 45

*) Wartości określone dla dróg i linii kolejowych stosuje się także dla torowisk tramwajowych poza pasem drogowym. 
 

Jak wynika z tabeli kryterium decydującym o dopuszczalnych poziomach hałasu w środowisku jest przeznaczenie terenu. W przypadku gminy Płońsk przeważa zabudowa zagrodowa.

Odczucie hałasu jest bardzo subiektywne i zależy od wrażliwości słuchowej poszczególnych jednostek. Zespół zjawisk akustycznych zachodzących w środowisku, określony za pomocą parametrów akustycznych czasu i przestrzeni nazywa się umownie klimatem akustycznym środowiska zewnętrznego. Uciążliwość hałasu dla organizmu zależy od natężenia dźwięku Jego częstotliwości i czasu trwania.

Wyróżnia się trzy główne rodzaje hałasu, według źródła powstawania:

    • hałas komunikacyjny pochodzący od środków transportu drogowego, kolejowego i lotniczego,

    • hałas przemysłowy powodowany przez urządzenia i maszyny w obiektach przemysłowych i usługowych,

    • hałas komunalny występujący w budynkach mieszkalnych, szczególnie wielorodzinnych i w obiektach użyteczności publicznej.

13.1. Hałas komunikacyjny

Do najpowszechniejszych i najbardziej uciążliwych źródeł hałasu należy komunikacja drogowa. Środki transportu są ruchomymi źródłami hałasu decydującymi o parametrach klimatu akustycznego przede wszystkim na terenach zurbanizowanych. Poziomy dźwięku środków komunikacji drogowej są wysokie i wynoszą 75-90 dB. Z uwagi na wzrastającą liczbę pojazdów i zwiększające się natężenie ich ruchu można przyjąć, że na terenie gminy utrzymywać się będzie tendencja wzrostowa natężenia hałasu związanego z ruchem kołowym.

 

13.2. Hałas przemysłowy

Poziom hałasu przemysłowego jest kształtowany indywidualnie dla każdego obiektu i zależy od parku maszynowego, zastosowanej izolacji hal produkcyjnych, a także prowadzonych procesów technologicznych oraz funkcji urbanistycznej sąsiadujących z nim terenów. Wewnątrz hal przemysłowych hałas sięga poziomu 80 -125 dB i w znacznym stopniu przenosi się na tereny sąsiadujące. W sąsiedztwie zakładów przemysłowych poziomy dźwięku osiągają wartości od 50 dB (mało uciążliwe) do 90 dB (bardzo uciążliwe). Na terenie gminy brak zakładów przemysłowych uciążliwych pod względem emisji hałasu.

Zakłady usługowe są źródłami hałasu o ograniczonym zasięgu oddziaływania, wpływają one na warunki klimatu akustycznego, jednakże wpływ ten ma charakter lokalny.

Do zakładów takich należą najczęściej: warsztaty mechaniki pojazdowej, blacharskie, ślusarskie, stolarskie, kamieniarskie i krawieckie. Takie stacjonarne źródła hałasu mogą jednak powodować uciążliwości dla osób zamieszkujących w ich najbliższym sąsiedztwie.

 

13.3. Hałas komunalny

Według polskiej normy, poziom hałasu pochodzący od instalacji i urządzeń budynku może wynosić w ciągu dnia 30-40 dB, nocą 25-30 dB.

Ponadnormatywny hałas mieszkaniowy spotykany jest w zabudowie wielorodzinnej najczęściej w wyniku oszczędności na materiałach i konstrukcjach budowlanych, a także w wyniku wadliwego działania instalacji wodno-ściekowej, centralnego ogrzewania. Poza hałasem występującym wewnątrz budynków jest jeszcze hałas zewnętrzny spowodowany przez pracę silników samochodowych, wywożenie śmieci, dostawy do sklepów etc.

W przypadku gminy Płońsk gdzie przeważa zabudowa rozproszona nie ma problemów spowodowanych hałasem komunalnym.

Źródła wibracji można podzielić na dwa główne rodzaje:

- wibracje pochodzące od pojazdów, narzędzi i urządzeń,

-wibracje przenoszone z podłoża, np. z drgających platform, podłóg, siedzeń w pojazdach mechanicznych itp.

Szkodliwość wibracji zależy od wielkości natężenia źródła charakteru zmian, w czasie oraz długotrwałości działania. Na wibracje narażony jest każdy człowiek zarówno w pracy jak i w życiu codziennym. Wibracje i wstrząsy, podobnie jak hałas, przenoszone są przez wzbudzone do drgań konstrukcje budynków mieszkalnych. Skutkiem oddziaływania wibracji na człowieka są zmiany w układzie nerwowym, krążenia, narządach ruchu oraz układzie pokarmowym. Dlatego też wibracje należy zmniejszać lub likwidować w miejscach ich powstawania m.in. poprzez zmiany w konstrukcji aparatury i maszyn, stosowanie elastycznych podłoży (guma, korek), ekranów tłumiących wibracje itp.

 

13.4. Mechanizmy prawno-ekonomiczne

Podstawę prawną działań w zakresie ochrony środowiska przed hałasem stanowi przede wszystkim ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z art. 112 ustawy:

„Ochrona przed hałasem polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu akustycznego środowiska, w szczególności poprzez:

    • utrzymanie poziomu hałasu poniżej dopuszczalnego lub co najmniej na tym poziomie,

    • zmniejszenie poziomu hałasu co najmniej do dopuszczalnego, gdy nie jest on dotrzymany zapobieganiu ich powstawaniu lub przenikaniu do środowiska".

Według ustawy Prawo ochrony środowiska każdy z organów administracji działając według przepisów prawnych ma inny zakres kompetencji i zadań.

    • nakazanie osobie fizycznej eksploatującej instalację w ramach zwykłego korzystania ze środowiska lub eksploatującej urządzenie wykonanie w określonym czasie czynności zmierzających do ograniczenia ich negatywnego oddziaływania na środowisko (w formie decyzji- art.363 POŚ), - kompetencje wójta,

    • wstrzymanie użytkowania instalacji w razie naruszenia warunków decyzji określającej wymagania dotyczące eksploatacji instalacji, z której emisja nie wymaga pozwolenia, prowadzonej przez osobę fizyczną w ramach zwykłego korzystania ze środowiska (w formie decyzji - art.368 ust. l POŚ), - kompetencje wójta,

    • zgoda na podjęcie wstrzymanej działalności gdy dokonano czynności zabezpieczających środowisko np. ze względu na ponadnormatywną emisję hałasu do środowiska ( art.372 POŚ),- kompetencje wojewódzkiego inspektora, wójta,

    • sprawowanie kontroli w zakresie przestrzegania przepisów o ochronie środowiska (w tym oddziaływania hałasu przenikającego do środowiska) poprzez występowanie w charakterze oskarżyciela publicznego lub występowanie do wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o podjęcie odpowiednich działań ( art.379 ust. l, 4 i 5 POŚ)- kompetencje wójta, starosty, marszałka województwa

Do prowadzenia kontroli klimatu akustycznego powołane są następujące organy administracji:

    • Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska prowadzący kontrolę klimatu akustycznego związanego z emisją hałasu do środowiska,

    • Organ nadzoru budowlanego posiadający uprawnienia kontrolne w zakresie ochrony środowiska przed hałasem w odniesieniu do obiektów budowlanych, których stan techniczny może spowodować zagrożenie środowiska lub użytkowany jest w sposób zagrażający środowisku,

    • Państwowa Inspekcja Sanitarna prowadząca badanie klimatu akustycznego środowiska pracy w zakresie zagrożenia życia i zdrowia ludzi.

W ramach procedur administracyjnych istnieją warunki do tworzenia miejscowego prawa ustalającego standardy imisyjne.

Procedury dotyczące ustaleń zagospodarowania przestrzennego pozwalają na uwzględnienie ochrony środowiska przed hałasem. Przy tworzeniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uwzględnienie wymagań ochrony środowiska przed hałasem powinno zawierać studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (w opisie oraz załącznikach mapowych). Duże znaczenie ma tutaj przepis wymagający dołączenie prognozy skutków ustaleń planu miejscowego zagospodarowania na środowisko, w tym na klimat akustyczny.

Decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania wydaje wójt. Pozwolenie na budowę wydaje organ administracji architektoniczno-budowlanej na podstawie wniosku, do którego dołączona jest decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz projekt budowlany z uzgodnieniami w zakresie ochrony środowiska.

Pozwolenie na użytkowanie wydaje organ administracji architektoniczno-budowlanej. Inwestor zobowiązany jest przed przystąpieniem do użytkowania powiadomić WIOS, który może wstrzymać oddanie obiektu do eksploatacji, jeśli nie spełnia on wymogów ochrony środowiska przed hałasem.

Na podstawie ustawy art. 118 ust.7 ustawy Prawo ochrony środowiska zostało wydane rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 09.01.2002 r. w sprawie wartości progowych poziomów hałasu (Dz.U. Nr 8 z 31.01.2002 r. poz. 81). Rozporządzenie to określa wartości progowe poziomów hałasu w środowisku, których przekroczenie powoduje zaliczenie obszaru, na którym poziom hałasu przekracza poziom dopuszczalny do kategorii terenu zagrożonego hałasem. Oznacza to, że dla obszarów, na których poziom hałasu przekracza poziom dopuszczamy, wojewoda lub rada powiatu (w zależności od kompetencji) tworzy program działań, którego celem jest dostosowanie poziomu hałasu do dopuszczalnego.

 

13.5. Cele z zakresu poprawy klimatu akustycznego

Cele z zakresu poprawy klimatu akustycznego w gminie:

    • inwentaryzacja miejsc, gdzie występują przekroczenia hałasu,

    • trzymanie aktualnego poziomu hałasu w obszarach, gdzie sytuacja akustyczna jest korzystna,

    • ograniczenie poziomu hałasu emitowanego przez środki transportu w obszarach centrum miejscowości i wzdłuż głównych dróg,

    • koordynacja działań (z udziałem policji) w celu badania pojazdów powodujących szczególny hałas,

    • przy lokalizacji nowych inwestycji oraz w planowaniu przestrzennym należy brać jako jedno z kryterium emisję hałasu,

    • przy modernizacji dróg należy dobrać nawierzchnię dla rzeczywistej prędkości pojazdów (asfalty porowate dla prędkości powyżej 70 km/h, a tzw. ciche asfalty dla prędkości poniżej 70 km/h),

    • stosowanie okien dźwiękoszczelnych,

    • prowadzenie działalności edukacyjnej o zagrożeniu środowiska i zdrowia ludzkiego hałasem.

Efekty działań:

    • poprawa jakości życia mieszkańców poprzez zmniejszenie subiektywnie odczuwalnej uciążliwości hałasowej,

    • zintensyfikowanie kontroli i nadzoru nad istniejącymi źródłami hałasu oraz zintensyfikowanie działań prewencyjnych dla ograniczenia uciążliwości obiektów.

14. Promieniowanie elektromagnetyczne

W środowisku występują pola elektromagnetyczne, których obecność nie jest związana z działalnością człowieka (naturalne) oraz pola będące efektem działalności człowieka (sztuczne).

Złożone spektrum promieniowania elektromagnetycznego jest bardzo rozległe i obejmuje różne długości fal: od fal radiowych przez fale promieni podczerwonych, zakres widzialny i fale promieni nadfioletowych, do bardzo krótkich fal promieni rentgenowskich i promieni gamma. Z całego spektrum promieniowania elektromagnetycznego w sposób istotny oddziałują na organizmy tylko te, które są pochłaniane przez atomy, cząsteczki i struktury komórkowe.

Z uwagi na sposób oddziaływania promieniowania na materię, widmo promieniowania elektromagnetycznego można podzielić na promieniowanie jonizujące i niejonizujące;

    • promieniowanie jonizujące , występuje w wyniku użytkowania zarówno wzbogaconych, jak i naturalnych substancji promieniotwórczych w energetyce jądrowej, ochronie zdrowia, przemyśle, badaniach naukowych,

    • promieniowanie niejonizujące , występuje wokół linii energetycznych wysokiego napięcia, radiostacji, pracujących silników elektrycznych oraz instalacji przemysłowych, urządzeń łączności, domowego sprzętu elektrycznego, elektronicznego itp. Z punktu widzenia ochrony środowiska i zdrowia człowieka w zakresie promieniowania niejonizującego istotne są mikrofale, radiofale oraz fale o bardzo niskiej (VLF) i ekstremalnie niskiej częstotliwości (FW).

Nadmierne dawki promieniowania działają szkodliwie na wszystkie organizmy żywe, dlatego też ochrona przed szkodliwym promieniowaniem jest jednym z ważnych zadań ochrony środowiska.

 

14.1. Promieniowanie jonizujące

Promieniowanie jonizujące jest nieodłącznym elementem środowiska naturalnego, dociera z Kosmosu, z wnętrza Ziemi. Przy opracowywaniu zbiorczych ocen zagrożeń radiacyjnych dla ludzi i środowiska rozróżnia się zagrożenia pochodzące od radionuklidów naturalnych i sztucznych. W przyrodzie występuje prawie 80 radioizotopów ok. 20 pierwiastków promieniotwórczych. Do najbardziej znanych należą izotopy uranu i toru, a także potasu, węgla i wodoru. Intensywność promieniowania wywołana naturalnymi pierwiastkami promieniotwórczymi jest różna w różnych miejscach naszego globu. Radionuklidy pochodzenia sztucznego przedostały się do środowiska w wyniku prób z bronią jądrową lub zostały uwolnione z obiektów jądrowych i składowisk paliwa w trakcie ich normalnej

eksploatacji lub w stanach awaryjnych (np. katastrofa elektrowni jądrowej w Czamobylu). Również wytwarzane są przez różnego rodzaju urządzenia stosowane np. w diagnostyce.

 

14.2. Promieniowanie niejonizujące

Źródłami promieniowanie niejonizujacego są:

    • stacje radiowe,

    • elektroenergetyczne linie napowietrzne wysokiego napięcia,

    • stacje przekaźnikowe telefonii komórkowej,

    • zespoły sieci i urządzeń elektrycznych w gospodarstwie domowym (np. kuchenki mikrofalowe)

    • urządzenia radiolokacyjne i radionawigacyjne.

Stacje bazowe telefonii komórkowej są najbardziej rozpowszechnionym rodzajem obiektów radiokomunikacyjnych. Zasięgi występowania pól elektromagnetycznych o wartościach wyższych od dopuszczalnych w otoczeniu stacji bazowych są zależne od mocy doprowadzonej do anten i charakterystyk ich promieniowania. W otoczeniu typowych stacji bazowych telefonii komórkowej pola elektromagnetyczne o wartościach wyższych od dopuszczalnych występują nie dalej niż kilkadziesiąt metrów od samych anten i na wysokości ich zainstalowania.

Oddziaływanie promieniowania niejonizujacego na środowisko stale wzrasta, co związane jest z postępem cywilizacyjnym. Wpływ na wzrost promieniowania ma przede wszystkim rozwój telefonii komórkowej, powstawanie coraz większej liczby stacji nadawczych radiowych i telewizyjnych oraz stacji bazowych telefonii komórkowej, itp., pokrywających coraz gęstszą siecią obszary dużych skupisk ludności. Przedstawiony rozwój źródeł pól elektromagnetycznych powoduje zarówno ogólny wzrost poziomu tła promieniowania elektromagnetycznego w środowisku, jak też zwiększenie liczby i powierzchni obszarów o podwyższonym poziomie natężenia promieniowania.

 

14.3. Uregulowania formalno-prawne

W Unii Europejskiej zagadnienie promieniowania elektromagnetycznego poruszone zostało w przyjętej w dniu 12.07.1999 r. rekomendacji Rady Europejskiej w sprawie ograniczania ekspozycji pól elektromagnetycznych o częstotliwościach od O Hz do 300 GHz na ludność. Rekomendacja została skonstruowana głównie w oparciu o zalecenia Międzynarodowej Komisji Ochrony przed Promieniowaniem Niejonizującym. Stanowi ona jedyny oficjalny akt Unii Europejskiej odnoszący się do kwestii oddziaływań pól elektromagnetycznych. Dotychczas nie została przyjęta żadna dyrektywa Unii dotycząca tych zagadnień.

W Polsce uregulowania formalno-prawne w zakresie ochrony przed promieniowaniem elektromagnetycznym niejonizującym zawarte zostały w ustawie Prawo ochrony środowiska, która weszła w życie l października 2001 r. Art. 234 w/w ustawy nakłada na użytkowników linii i stacji elektroenergetycznych o napięciu znamionowym 110 kV lub wyższym oraz instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych, których równoważna moc promieniowana izotropowa jest równa 15 W lub wyższa, emitujących pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, obowiązek uzyskania pozwolenia na emitowanie pól elektromagnetycznych. Obowiązek ten w chwili obecnej dotyczy obiektów oddawanych do użytkowania po l października 2001 r., natomiast dla obiektów istniejących przed l października 2001 r. prowadzący instalacje muszą uzyskać pozwolenie na emisje pól do dnia 31 grudnia 2005 r.

Obiekty, których dotyczy obowiązek uzyskania pozwolenia na emisje pól elektromagnetycznych, są wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. W związku z tym na etapie lokalizacji oraz budowy tego rodzaju obiektów inwestor jest lub może być zobowiązany przez odpowiedni organ ochrony środowiska do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko.

Jednocześnie art. 76 Prawa ochrony środowiska nakłada na inwestora obowiązek poinformowania, na 30 dni przed terminem oddania do użytku nowo zbudowanego lub zmodernizowanego obiektu budowlanego, zespołu obiektów lub instalacji realizowanych jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o planowanym terminie oddania do użytku obiektu będącego źródłem promieniowania elektromagnetycznego.

W przypadku stwierdzenia, że obiekt nie spełnia wymagań ochrony środowiska, wojewódzki inspektor ochrony środowiska ma, na podstawie art. 365 ustawy Prawo ochrony środowiska, obowiązek wstrzymania oddania do użytku lub użytkowania instalacji eksploatowanej bez wymaganych prawem pozwoleń, w tym przypadku pozwolenia na emitowanie pól elektromagnetycznych. Z kolei art. 364 ustawy Prawo ochrony środowiska obliguje wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska do wydania decyzji wstrzymującej działalność powodującą pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagrażającą życiu lub zdrowiu ludzi.

Prawo ochrony środowiska zobowiązuje wojewodę do prowadzenia okresowych badań kontrolnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz aktualizowanego corocznie rejestru zawierającego informacje o terenach, na których stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku z wyszczególnieniem przekroczeń dotyczących terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową oraz miejsc dostępnych dla ludności.

Na terenie gminy Płońsk nie ma stacji bazowych telefonii komórkowej, znajdują się one na terenie miasta Płońska.

Należy mieć na uwadze, że oddziaływanie promieniowania niejonizującego na środowisko będzie stale wzrastać, co związane jest z postępem cywilizacyjnym. Wpływ na wzrost promieniowania ma przede wszystkim rozwój telefonii komórkowej, powstawanie coraz większej liczby stacji nadawczych radiowych i telewizyjnych oraz stacji bazowych telefonii komórkowej, itp., pokrywających coraz gęstszą siecią obszary dużych skupisk ludności.

 

14.4. Cele do realizacji w zakresie ograniczenia wpływu promieniowania elektromagnetycznego na ludzi

Cele do realizacji w zakresie ograniczenia wpływu promieniowania elektromagnetycznego na ludzi:

    • utrzymanie dotychczasowego stanu braku zagrożeń dla mieszkańców i środowiska ze strony promieniowania elektromagnetycznego,

    • zapobieganie powstawaniu nowych źródeł promieniowania niejonizującego na terenach mieszkalnych.

15. Gospodarka odpadami

Ustawa o odpadach określa pojęciem zbierania odpadów każde działanie, a w szczególności umieszczanie w pojemnikach, segregowanie i magazynowanie odpadów, które ma na celu przygotowanie ich do transportu, do miejsc odzysku lub unieszkodliwiania. Zgodnie ze znowelizowaną ustawą z dnia 13 września 1996 r.o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. nr 132, póz. 622 z późniejszymi zmianami), dla odpadów komunalnych stosuje się pojęcie odbierania odpadów od właścicieli nieruchomości (obejmuje ono usuwanie odpadów z pojemników oraz transport do miejsc odzysku lub unieszkodliwiania). Gmina powinna zapewnić mieszkańcom określone warunki utrzymania czystości i porządku, a także jest odpowiedzialna za przejęcie obowiązków usuwania odpadów, w przypadku gdy mieszkańcy nie spełniają go lub spełniają niezgodnie z ustawą.

W tym celu Rada Gminy Płońsk przyjęła w drodze uchwały, regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, dotyczące m.in. prowadzenia we wskazanym zakresie selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, rodzaju urządzeń przeznaczonych do zbierania tych odpadów oraz częstotliwości i sposobu ich pozbywania – Uchwała z dnia 30 stycznia 2004r. Nr XX /110/04.

Zgodnie z zapisami zawartymi w regulaminie utrzymanie czystości i porządku na terenie nieruchomości polega na gromadzeniu odpadów komunalnych wyłącznie w pojemnikach na ten cel przeznaczonych, zabezpieczonych we własnym zakresie lub przez zakład świadczący usługi. Wielkość i liczba pojemnikó i częstotliwość wywozu odpadów komunalnych powinna gwarantować utrzymanie porządku i czystości na danej nieruchomości.

Pojemniki na odpady komunalne drobne powinny być ustawione w miejscach łatwo dostępnych, zarówno dla użytkowników, jak i dla pracowników firmy wywozowej w sposób nie powodujący nadmiernych uciążliwości i utrudnień dla mieszkańców nieruchomości lub osób trzecich.

Właściciele nieruchomości są zobowiązani do oddzielnego gromadzenia odpadów komunalnych drobnych, wielkogabarytowych i surowców wtórnych oraz przekazywania ich firmie wywozowej oraz do utrzymywania pojemników na odpady w takim stanie sanitarnym i technicznym, aby korzystanie z nich mogło obywać się bez przeszkód i powodowania zagrożenia dla zdrowia użytkowników. Odpady komunalne wielkogabarytowe powinny być gromadzone w wydzielonym miejscu na terenie nieruchomości w sposób nie utrudniający korzystania z nieruchomości przez osoby do tego uprawnione i usuwane jak najszybciej w terminach uzgodnionych z firmą wywozową.

W regulaminie zaleca się aby mieszkańcy prowadzili selektywną zbiórkę następujących odpadów:

  • szkło

  • papier

  • tworzywa sztuczne

  • odpady niebezpieczne powstałe w gospodarstwach domowych

Właściciele nieruchomości są zobowiązani do zawarcia umowy na odbiór odpadów z firmą wywozową oraz do pobierania, przechowywania i okazywania na zasadach określonych w ustawie z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, dowodów usunięcia odpadów. Dokumenty te są zobowiązani okazać na każde żądanie Wójta lub pracownika upoważnionego. Wójt gminy zarządzeniem z dnia 1 marca 2004 r. Nr 58/III/2004 powołał sześcioosobową komisję do przeprowadzenia kontroli nieruchomości z terenu gminy.

Zgodnie z wymaganiami ustawowymi odbieraniem odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości mogą zajmować się przedsiębiorcy posiadający stosowne zezwolenie od właściwego terenowo wójta.

Zezwolenie może być wydane przedsiębiorcom, którzy spełniają wszystkie określone prawnie wymogi na prowadzenie działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Wójt na podstawie art. 7 ust 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. Nr 132, poz. 622 z późniejszymi zmianami) określił wymagania jakie powinien spełnić przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie takiego zezwolenia – zarządzenie Wójta Gminy Płońsk Nr 55/II/2004 z dnia 20 lutego 2004 roku.

Aktualnie na terenie gminy Płońsk zezwolenie posiadają następujący przedsiębiorcy:

  • Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. zo.o. w Płońsku, ul. Mickiewicza 4, 09-100 Płońsk

  • Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe „SO” Józef Sobiesiak, ul. Pałacowa 18, 09-471 Miszewo Murowane

  • SITA POLSKA, 09-400 Płock, ul. Przemysłowa 31.

Pomimo, zapisów w obowiązującym regulaminie o utrzymaniu czystości i porządku w gminie zobowiązującego każdego właściciela nieruchomości do wyposażenia nieruchomości w pojemnik na odpady i posiadania umowy z odbiorcą, w wielu miejscowościach gminy mieszkańcy nie posiadają takich pojemników a gromadzenie odpadów komunalnych prowadzone jest w systemie „donoszenia” a nie w systemie bezpośredniego odbioru. System „donoszenia” oparty jest na kontenerach wielkopojemnościowych KP-7 o pojemności 7 m 3 ustawionych w następujących miejscowościach: Arcelin, Bońki Zawady, Brody, Cempkowo, Ćwiklinek, Dalanówek, Jeżewo, Kluczewo, Lisewo, Krępica, Kownaty, Michalinek, Pilitowo, Poświetne – ul. Podmiejska, Siedlin, Skarżyn, Strachowo, Szerominek, Woźniki.

W sumie na terenie gminy ustawionych jest 19 pojemników. Proponuje się stworzenie sytemu bezpośredniego gromadzenia odpadów komunalnych. Na podstawie doświadczeń realizacji systemu „donoszenia” można stwierdzić, że nie jest to dobry system. Wadą tego systemu jest anonimowość gromadzonych odpadów, co praktycznie uniemożliwia obciążenie mieszkańców opłatami za ich usuwanie a także sprzyja podrzucaniu odpadów przez mieszkańców spoza gminy. Duża pojemność kontenerów sprawia, że czas przetrzymywania w nich odpadów jest długi co jest przyczyną powstawania nieprzyjemnych zapachów oraz zagrożeń sanitarnych związanych z rozkładem frakcji organicznych. W przypadku zmniejszenia ilości rozstawionych kontenerów KP-7 skraca się czas napełniania kontenera, ale wydłuża odległość od miejsc powstawania do miejsc gromadzenia odpadów. To z kolei może stać się powodem zagospodarowania odpadów w sposób niewłaściwy np. składowanie na dzikich wysypiskach, zakopywanie, spalanie itp.

Właściwszym systemem byłby system bezpośredniego odbioru od wytwórców. Poniżej zostaną rozważone argumenty „za i przeciw” wprowadzeniu tego systemu.

Biorąc pod uwagę powyższe wady oraz sytuację ekonomiczną mieszkańców gminy, należy rozważyć prowadzenie tego systemu w oparciu o worki foliowe 120 litrowe o podwyższonej wytrzymałości. Worki mogłoby być stopniowo zastępowane pojemnikami w zależności od możliwości finansowych mieszkańców i usytuowania ich posesji. W miejscach o niedogodnym usytuowaniu, gdzie dojazd specjalistycznego sprzętu w pewnych okresach roku jest niemożliwy (brak przejezdnych dróg w okresie zimy, przedwiośnia lub jesieni) właściciele nieruchomości pozostaliby przy systemie workowym. W takich przypadkach napełniony worek z odpadami dostarczany byłby przez właściciela nieruchomości do miejsca odbioru zlokalizowanego przy trasie przejazdu śmieciarki.

System workowy zbiórki odpadów komunalnych zmieszanych został przedstawiony jako jedna z alternatyw, decyzja zależy od władz lokalnych. W przypadku jednak podjęcia decyzji o wprowadzeniu tego systemu należy wcześniej dokonać zmian w regulaminie.

Zasadnicza zmiana w gospodarce odpadami na terenie gminy Płońsk spowodowana będzie wdrożeniem zasady regionalizacji przewidzianej w Planie Gospodarki Odpadami Województwa Mazowieckiego. Zasada ta oznacza łączenie się jednostek terytorialnych (gmin i powiatów) w grupy, w których prowadzone będzie kompleksowe zagospodarowanie wytworzonych odpadów. Regiony zgodnie z zasadą bliskości, powinny być samowystarczalne pod względem poszczególnych elementów systemu (zbiórka, transport, odzysk, unieszkodliwianie) jedynie dla specyficznych rodzajów odpadów (np. PCB, zużyte oleje itp.) konieczne będzie korzystanie z usług zewnętrznych operatorów. W tym celu tworzony jest Ekologiczny Związek Gmin Powiatu Płońskiego, a Rada Gminy Płońsk na najbliższej sesji przyjmie uchwałę o zamiarze przystąpienia do Związku.

Projektowany system gospodarki odpadami komunalnymi zgodnie z założeniami planów wojewódzkiego i powiatowego opierać się będzie na rozwoju selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, osiągnięciu planowanych poziomów odzysku odpadów wielkogabarytowych, budowlach i niebezpiecznych, zaplanowanej redukcji odpadów ulegających biodegradacji oraz tworzeniu zdolności produkcyjnych dla przerobu wyselekcjonowanych odpadów. Założone cele będą realizowane poprzez utworzenie Regionalnego Zakładu Gospodarki Odpadami (RZGO) w Dalanówku poprzez ekologiczny Związek Gmin Powiatu Płońskiego. Utworzenie zakładu gospodarki odpadami o charakterze ponadlokalnym spowoduje lepsze wykorzystanie zdolności produkcyjnych oraz obniży jednostkowe koszty inwestycyjne i eksploatacyjne. Zakład powinien być skoncentrowany na maksymalny odzysk surowców wtórnych, które mogą być dalej wykorzystywane oraz na utylizację tej części odpadów, których nie będzie można zagospodarować. Wymaga to budowy linii odzysku: papieru, puszek, szkła, metali, tworzyw sztucznych, drewna, oraz stanowisk do kompostowania odpadów organicznych.

Należałoby przewidzieć zorganizowanie systemu selektywnego gromadzenia odpadów niebezpiecznych i problemowych takich jak: farby, kleje, lepiszcze, żywice, rozpuszczalniki, odczynniki fotograficzne, pestycydy, herbicydy, insektycydy oraz lampy fluorescencyjne i inne odpady zawierające rtęć, aerozole, baterie jednorazowe oraz opakowania po wymienionych środkach chemicznych . Punkt gromadzenia działający przy RZGO powinien służyć okresowemu magazynowaniu odpadów do momentu ich wywozu do miejsca unieszkodliwiania. Punkt taki powinien być wyposażony w odpowiednie pojemniki na poszczególne rodzaje odpadów i obsługiwany przez przeszkolony personel, dozorowany. Zadaniem gminy poza współtworzeniem takiego punktu byłoby informowanie mieszkańców gminy o sposobie i zakresie przyjmowanych w tym punkcie odpadów.

Taki punkt magazynowania odpadów problemowych mógłby być wspomagany równoległym systemem zbierania wybranych odpadów problemowych np.: zużytych baterii jednorazowych w miejscach sprzedaży oraz szkołach. Do prowadzenia zbiórki można zastosować specjalne pojemniki z odpowiednimi otworami wrzutowymi, zabezpieczającymi przed wrzucaniem innych odpadów.). Zużyte oleje mogą być zbierane w oparciu o stacje benzynowe (przy wykorzystaniu specjalistycznych pojemników do zbiórki olejów). Odpady zebrane na terenie gminy Płońsk trafiałyby do punktu działającego przy RZGO.

Odpady balastowe których nie można zagospodarować w inny sposób niż składowanie będą składowane na składowisku w Dalanówku.

Do istotnych czynników wpływających na wytwarzanie odpadów należy zaliczyć demografię i sytuację ekonomiczną mieszkańców.

W Gminie Płońsk w ciągu ostatnich pięciu lat ostatnich latach liczba ludności wzrosła o 193 osoby. Biorąc powyższe dane do prognozy demograficznej w wyniku interpolacji liniowej określono, że w roku 2008 liczba ludności wyniesie 7160, zaś 2012 – 7230 osób.

Planowane ilości odpadów komunalnych wytwarzanych przez mieszkańców gminy w ciągu gminy wyliczono mnożąc prognozowaną liczbę ludności przez wskaźnik nagromadzenia odpadów dla terenów wiejskich przyjęty w krajowym i wojewódzkim planie gospodarki odpadami:

Rok 2008

244* kg/m/rok x 7160 osób = 1 747 040 kg/rok = 1747,04 ton/rok ≈ 1747 ton/rok

Rok 2012

244* kg/m/rok x 7230 osób = 1 764 120 kg/rok = 1764,12 ton/rok ≈ 1764 ton/rok

 

*wskaźnik nagromadzenia odpadów dla terenów wiejskich przyjęty w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami - 224 kg/M/rok

Kolejny czynnik wpływający na zmiany w ilości wytwarzanych odpadów oraz na zmiany w ich strukturze to sytuacja ekonomiczna mieszkańców. Wpływ na sytuację ekonomiczną mają następujące czynniki: stopień bezrobocia, inflacja, zmiany w kluczowych sektorach gospodarki a w szczególności w rolnictwie. Istotne znaczenie mają tu również zmiany społeczno-gospodarcze , które czekają wkrótce Polskę w związku z przystąpieniem do Wspólnoty Europejskiej. Jak te zmiany wpłyną na gospodarkę odpadami w tej chwili trudno ocenić. Prawdopodobnie część mieszkańców będzie zmuszona zająć się działalnością pozarolniczą przy jednoczesnym zmniejszeniu się ilości gospodarstw rolnych.

Istnieje korelacja pomiędzy sytuacją ekonomiczną mieszkańców a ilością i morfologią wytwarzanych odpadów. Im zamożniejsze jest społeczeństwo, tym więcej odpadów komunalnych jest wytwarzanych. Zmienia się również ich struktura (zwiększenie ilości odpadów opakowaniowych, głównie plastików, zmniejszenie ilości odpadów organicznych, rośnie ilość odpadów wielkogabarytowych, sprzętu TV, AGD oraz elektronicznego).

Zmiany w systemie zbierania odpadów komunalnych na terenie gminy Płońsk wymagają ze strony mieszkańców zapewnienia urządzeń do gromadzenia odpadów. Pomimo, zapisów w obowiązującym regulaminie o utrzymaniu czystości i porządku w gminie zobowiązującego każdego właściciela nieruchomości do wyposażenia nieruchomości w pojemnik na odpady i posiadania umowy z odbiorcą, w wielu miejscowościach gminy mieszkańcy nie posiadają takich pojemników a gromadzenie odpadów komunalnych prowadzone jest w systemie „donoszenia” a nie w systemie bezpośredniego odbioru.

Biorąc pod uwagę koszt zakupu pojemników oraz możliwość dojazdu specjalistycznego transportu do wszystkich posesji, a także sytuację ekonomiczną mieszkańców gminy, należy rozważyć prowadzenie tego systemu w oparciu o worki foliowe 120 litrowe o podwyższonej wytrzymałości. Worki mogłoby być stopniowo zastępowane pojemnikami w zależności od możliwości finansowych mieszkańców i usytuowania ich posesji. W miejscach o niedogodnym usytuowaniu, gdzie dojazd specjalistycznego sprzętu w pewnych okresach roku jest niemożliwy (brak przejezdnych dróg w okresie zimy, przedwiośnia lub jesieni) właściciele nieruchomości pozostaliby przy systemie workowym. W takich przypadkach napełniony worek z odpadami dostarczany byłby przez właściciela nieruchomości do miejsca odbioru zlokalizowanego przy trasie przejazdu śmieciarki.

Głównymi celami do osiągnięcia w gospodarce odpadami na terenie gminy Płońsk są :

    • współtworzenie wraz z innymi gminami z Ekologicznego Związku Gmin Powiatu Płońskiego RZGO w Dalanówku

    • sprawowanie kontroli nad odbieraniem odpadów komunalnych zmieszanych od wszystkich mieszkańców gminy

    • podnoszenie świadomości ekologicznej mieszkańców gminy a w szczególności:

  • edukacja na rzecz ograniczenia ilości wytwarzanych odpadów oraz ich segregacji u „źródła”

  • propagowanie indywidualnego kompostowania odpadów organicznych powstających w gospodarstwach domowych i rolnych

  • wspomaganie edukacji ekologicznych poświeconych prawidłowemu postępowaniu z odpadami niebezpiecznymi powstającymi w sektorze komunalnym

  • organizacja systemu odbioru odpadów wielkogabarytowych

  • sprawowanie kontroli nad utylizacją odczynników chemicznych z laboratoriów szkół podległych gminie

  • inwentaryzacja odpadów azbestowych oraz zaproponowanie sposobu unieszkodliwiania tego typu odpadów (kwatera do składowania tego typu odpadów na składowisku funkcjonującym przy RZGO)

  • współtworzenie punktu gromadzenia odpadów problematycznych i niebezpiecznych przy RZGO

  • inwentaryzacja odpadów PCB na terenie gminy oraz opracowanie programu jego likwidacji

  • realizowanie założeń Krajowego i Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami w tym osiągnięcie założonych poziomów:

  • redukcji ilości odpadów komunalnych ulegających biodegradacji, kierowanych na składowiska odpadów,

  • odzysku odpadów opakowaniowych,

  • redukcji ilości odpadów wielkogabarytowych kierowanych na składowiska odpadów,

  • redukcji ilości odpadów budowlanych kierowanych na składowiska odpadów,

  • zbiórki odpadów niebezpiecznych w tym odpadów azbestu,

Ilość odpadów komunalnych ulegających biodegradacji kierowanych do składowania powinna wynosić:

  • do 2006 roku– 88% (wagowo) całkowitej ilości odpadów komunalnych ulegających biodegradacji

  • w 2010 roku – 75% (wagowo) całkowitej ilości odpadów komunalnych ulegających biodegradacji

  • w 2013 roku – 50% (wagowo) całkowitej ilości odpadów komunalnych ulegających biodegradacji

  • w 2020 roku – 35% (wagowo) całkowitej ilości odpadów komunalnych ulegających biodegradacji

Strategia w zakresie gospodarki odpadami opakowaniowymi jest oparta na następujących zasadach:

  • zrównoważony rozwój sektora opakowaniowego;

  • zapobieganie powstawaniu odpadów opakowaniowych oraz ograniczenie

  • deponowania tych odpadów na składowiskach przez odzyskiwanie z odpadów opakowaniowych surowców lub energii.

Preferowaną metodą odzysku odpadów opakowaniowych jest recykling z uwagi na wymagania ochrony środowiska.

Obligatoryjny poziom odzysku i recyklingu ustalany jest na szczeblu krajowym, przy uwzględnieniu poziomów obowiązujących przedsiębiorców.

System gospodarki odpadami opakowaniowymi powinien zapewnić osiągniecie do końca 2007 r., odzysku w wysokości 50%, recyklingu 25%.

Zakładane poziomy odzysku dla 2006 roku dla poszczególnych rodzajów opakowań zgodnie ustaleniami KPGO wynoszą:

  • odpady opakowaniowe z papieru i tektury- 45%

  • odpady opakowaniowe z tworzyw sztucznych- 22%

  • odpady opakowaniowe ze szkła- 35%

System gospodarki odpadami powinien zapewnić:

  • selektywną zbiórkę odpadów wielkogabarytowych

-w 2006 roku 20 %

-w 2010 roku 50 %

-w 2014 roku 60 %

  • selektywną zbiórkę odpadów budowlanych na poziomie:

-w 2006 roku 15 %,

-w 2010 roku 40 %

-w 2014 roku 60 %;

  • selektywną zbiórkę odpadów niebezpiecznych w celu ich unieszkodliwienia

-w 2005 roku - 15 %;

-w 2010 roku - 50 %

-w 2014 roku - 80 %.

  • wdrożenie skutecznego systemu kontroli i nadzoru nad gospodarowaniem odpadami, w tym prowadzenie monitoringu

16. Potencjalne zagrożenie środowiska

Prawo ochrony środowiska z dnia 27 kwietnia 2001 r. wprowadza w miejsce nazwy dotychczas stosowanej - „nadzwyczajne zagrożenie środowiska" określenie „poważne awarie" wraz z odpowiednimi regulacjami.

Zgodnie z definicją ustawową (art. 23 i 24) poważna awaria - to zdarzenie, w szczególności emisja, pożar lub eksplozja powstała w trakcie procesu przemysłowego, magazynowania lub transportu, w których występuje jedna lub więcej niebezpiecznych substancji, prowadzące do natychmiastowego powstania zagrożenia życia lub zdrowia ludzi lub środowiska lub powstania takiego zagrożenia z opóźnieniem.

Tabela 19. Zestawienie ilościowe i jakościowe niebezpiecznych substancji na terenie gminy Płońsk

Lp.

Nazwa obiektu

Adres

Rodzaj materiałów niebezpiecznych

Max ilość

[Mg]

Sposób magazynowania

1.

Stacja paliw HERMES

Michalinek 09-141 Szczytno

Paliwa płynne

300

zbiorniki

2.

Stacja paliw MAKOWA

Ćwiklinek

Paliwa płynne, gaz

200

4,5

zbiorniki

3.

Stacja paliw

PAL-BUD

Ilinko

Paliwa płynne, gaz

200

5

zbiorniki

4.

Stacja paliw

SKR Siedlin

Paliwa płynne

8

zbiorniki

5.

Stacja paliw

CEGAZ

Siedlin

gaz

5

zbiorniki

6.

Zakład Mleczarski

Skarżyn

amoniak

0,2

instalacja i magazyn

Wyżej wymienione zakłady stwarzają zagrożenia typu chemicznego, technicznego i pożarowego.

Ponadto na terenie gminy mogą wystąpić awarie TSP oraz paliw płynnych:

  • w transporcie przewożone po trasie :

    • Nr 10 Warszawa - Bydgoszcz

    • Nr 7 Warszawa - Gdańsk

    • Nr 019 Pułtusk - Płońsk

    • Nr Płońsk - Ciechanów

  • T S P i paliwa słynne znajdujące się na terenie miasta Płońsk / ZPOW były "HORTEX" - 50 t oraz LU Polska - 5 t ich awarie będą miały wpływ na środowiska sąsiednich sołectw takich jak :

- Skarżyn

- Bońki

- Szerominek

- Arcelin

- Szpondowo

- Strachowo

- Siedlin

działania tvch środków charakteryzuje się silnym działaniem trującym i drażniącym, działają one szkodliwie na organizm powodując podrażnienie błon śluzowych nosa i górnych dróg oddechowych, obrażenia oczu, podrażnienia skóry przy wysokim stężeniu może nastąpić śmierć zwierząt i ludzi.

Zagrożenie pożarowe to okoliczności i czynniki, które stwarzają sprzyjające warunki do powstania pożarów, Należy liczyć się z pożarami przestrzennymi i blokowymi.

Przestrzenne będą to rejony sołectw o zabudowie drewnianej i w pobliżu lasów o przewadze drzewostanu iglastego.

Najbardziej zagrożone to sołectwa to: Strachówko, Michalinek, Skarżyn, Cholewy, Cieciórki, Szerominek.

Blokowe - w zakładach pracy :

    • WZZ "HERBAPOL" – Strachówko,

    • Przedsiębiorstwo Robót Drogowo - Mostowych Płońsk,

    • Załad Mleczarski Skarżyn

Klęski żywiołowe mogą powstać wywołane przez siły natury w postaci huraganów, zawiei, śnieżyć, burz gradowych powodujących stan klęski żywiołowej.

Awaria dotyczy w zasadzie urządzeń technicznych, są powodowane przez niedopatrzenie oraz niewłaściwe postępowanie, obsługę (konserwację, eksploatację) człowieka lub naturalnego zużycia, zniszczenia materiałów względnie ukrytych wad niedostrzeżonych przez obsługę.

W wyniku awari gazociągu, może nastąpić wybuch a także i pożar. Trasa gazociągu przebiega dwiema nitkami:

    • jedna nitka to miejscowości:

      • Michalinek

      • Dalanówek

      • Raźniewo

      • Siedlin

      • Pilitowo

      • Brody

      • Bońki

      • Skarżyn

      • Ilinek

      • Ilino

    • druga nitka przebiega przez miejscowości :

    • Siedlin

    • Strachówek

    • Strachowo

    • Szpondowo

    • Kownaty.

Trasowy teren przebiegu gazociągu jest oznakowany trwałymi znakami - słupki betonowe. Gazociąg zlokalizowany jest - wzdłuż dróg od krawędzi pasa drogowego około 20 m co daje możliwość szybkiej interewencji w przypadku rozszczepienia i innych awarii gazociągu.

Skażenie tlenkami azotu w wyniku palenia się wieloskładnikowych nawozów azotowych.

Nawozy azotowe i wieloskładnikowe (związki fosforu, azotu, magnezu i potasu) na skutek palenia się ( temp. pd 130 °C ) wytwarzają opary wysoce toksyczne tlenków azotu. W trakcie tego procesu, w zależności od ilości palącego się środka, chmura trujących gazów może osiągnąć poważne rozmiary i przemieszczać się na duże odległości. Na terenie gminy Płońsk składowane są nawozy sztuczne w miejscowości Ilinek i Skarżyn.

Zagrożenia naturalne

W związku z anomaliami klimatycznymi i występującymi w ostatnich latach nietypowymi zjawiskami przyrodniczymi, należy zwrócić uwagę także na zagrożenia naturalne. Na terenie gminy mogą wystąpić: pożary, wichury, susze, gradobicie. Z uwagi na to, że na terenie gminy Płońsk nie ma większych rzek, nie występuje zagrożenie powodziowe. Zagrożeniem naturalnym mogą być również obserwowane w skali całego globu zmiany klimatu. W ostatnim stuleciu zaobserwowano ocieplenie klimatu. Poważnym źródłem tych zmian jest działalność gospodarcza człowieka. Największą rolę w kształtowaniu zmian klimatu przypisuje się:

    • wzrostowi emisji CO z do atmosfery, powstającego w wyniku spalania paliw,

    • produkcji przemysłowej chlorowcopochodnych węglowodorów,

    • emisji NO,

    • wylesianiu terenów, zubożeniu pokrywy roślinnej,

    • intensyfikacji hodowli

    • składowaniu odpadów ulegających biodegradacji,

    • emisja związków chemicznych, a głównie związków organicznych chloru i bromu, powodujących rozpad ozonu.

Zjawiska te mają miejsce również na terenie gminy Płońsk, chociaż na bardzo małą skalę.

Aby zapewnić bezpieczeństwo mieszkańcom gminy należy przeciwdziałać potencjalnym zagrożeniom powodowanym przez wszelkiego rodzaju awarie infrastruktury technicznej jak i katastrofom wywołanym przez siły natury.

 

Cele do realizacji w zakresie przeciwdziałania poważnym awariom przemysłowym i zagrożeniom naturalnym:

    • utrzymanie w gotowości sprawnego systemu zapobiegawczo-interwencyjno-ratunkowego na wypadek wystąpienia poważnej awarii lub klęsk żywiołowych,

    • wdrażanie zasad i zaleceń zawartych w Wojewódzkim planie zarządzania ryzykiem,

    • uwzględnianie w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego ustaleń w zakresie poważnych awarii,

    • prowadzenie działań edukacyjno-informacyjnych dla mieszkańców gminy o możliwości zapobiegania i zasadach postępowania w przypadku wystąpienia poważnej awarii lub klęski żywiołowej

Efekty działań:

    • wzrost świadomości społecznej,

    • wzrost bezpieczeństwa

    • ograniczenie ryzyka wystąpienia zagrożeń spowodowanych błędem człowieka bądź nieświadomym działaniem

    • zmniejszenie strat.

17. Zarządzanie środowiskiem

Podstawowe środki służące do zarządzania środowiskiem to:

    • normatywne zasady zarządzania środowiskiem wynikające z obowiązujących przepisów prawnych

    • prakseologiczne zasady wynikające z zasad organizacji i zarządzania.

Zasady prawne o podstawowym znaczeniu to: zasada zrównoważonego rozwoju, zasada kompleksowości ochrony środowiska, zasada prewencji oraz zasada sprawcy, które omówiono poniżej.

Zasada zrównoważonego rozwoju - oznacza taki rozwój społeczno- gospodarczy, który bierze pod uwagę wymagania ochrony środowiska, a więc taki, który nie dokonuje się kosztem rabunkowej eksploatacji zasobów. Wykorzystywanie zasobów nieodnawialnych powinno wykazywać tendencję malejącą, natomiast zasobów odnawialnych winno odbywać się z jak najmniejszym obciążaniem środowiska. Ważne jest, aby interesy środowiska były postrzegane w długiej perspektywie czasowej: mają one zabezpieczać biologiczne podstawy egzystencji obecnego pokolenia oraz przyszłych generacji.

Zasada kompleksowości ochrony środowiska - realizowana jest przy pomocy dwóch instrumentów prawnych: ocen oddziaływania na środowisko oraz poprzez pozwolenia zintegrowane.

Zasada prewencji - oznacza zapobieganie negatywnym oddziaływaniom na środowisko. Dopełnia ją zasada przezorności, akcentująca zapobieganie również takim zagrożeniom, których prawdopodobieństwo wystąpienia jest niewielkie. Realizacja obu zasad dokonywana jest w trakcie działań władczych organów administracji publicznej (wydawanie pozwoleń, formułowanie wiążących nakazów, zakazów i ograniczeń) oraz w planowaniu.

Zasada sprawcy - to zasada, według której ten, kto powoduje zanieczyszczenie środowiska, ponosi koszty jej usunięcia. Zwraca się jednak uwagę, że nie ma ona charakteru bezwzględnego, gdyż reguły odpowiedzialności ulegają wielokrotnie różnym modyfikacjom w drodze przepisów szczegółowych. Powszechnie znanym przejawem zastosowania tej zasady są opłaty i kary pieniężne. Zwrócić należy uwagę, że organy wydające pozwolenia uzyskały szczególnie cenny instrument ustanawiania zabezpieczenia przyszłych roszczeń, przybierającego postać depozytu, gwarancji bankowej lub polisy ubezpieczeniowej (art.187 ustawy Prawo ochrony środowiska).

Termin „zarządzanie środowiskiem" ma także drugie znaczenie tj. zarządzanie środowiskiem w przedsiębiorstwach. Dwa najbardziej znane systemy takiego zarządzania to EMAS oraz ISO. Drugi z nich został ustalony w drodze procedury normalizacyjnej i przeniesiony także do polskiej normy PN-EN ISO 14001. Od pewnego czasu obserwuje się przenoszenie takich systemów również do administracji publicznej. Taki dodatkowy sformalizowany system zarządzania nie jest nieodzowny w gminie, jakkolwiek sam fakt istnienia gotowego wzorca postępowania, metodycznie opracowanego, może być zachętą do jego stosowania.

Programy ochrony środowiska stanowią jeden z elementów szeroko rozumianego systemu planowania w zakresie ochrony środowiska, są zatem również środkiem służącym do zarządzania środowiskiem. W myśl art.17 ustawy Prawo ochrony środowiska ustanowienie takich programów jest obowiązkiem organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego na szczeblu województwa, powiatu i gminy. Służyć one mają realizacji polityki ekologicznej państwa. Stworzony w ten sposób system nie ma jednak charakteru hierarchicznego. Programy ochrony środowiska nie zostały określone w ustawie jako akty prawa miejscowego zawierające przepisy powszechnie obowiązujące. Programy takie podlegają wprawdzie uchwaleniu, ale „uchwała" jest w takim przypadku tylko nazwą nagłówkową dokumentu. Programy ochrony środowiska, niebędące aktami prawa miejscowego, wiążą zatem tylko organy podległe poszczególnym radom.

Projekty programów podlegają zaopiniowaniu przez organ wykonawczy powiatu - w przypadku projektów gminnych programów ochrony środowiska. Organy opiniujące nie są jednak jednostkami wyższego szczebla w rozumieniu hierarchicznej zależności. Poza tym opinie nie mają mocy prawnie wiążącej. Ustawa Prawo ochrony środowiska posługiwała się w art.17 ust.2 terminem „jednostki wyższego szczebla" i dopiero ostatnia nowelizacja z dnia 3 października 2003 r. (Dz.U.Nr 190, póz. 1865) dokonała tu korygującej modyfikacji. Organy działające na niższych szczeblach podziału administracyjnego mogą uwzględniać postulaty organów opiniujących, ale obowiązku takiego nie mają. Uznać w związku z tym należy, że cytowana ustawa dąży jedynie do zapewnienia formalnej koordynacji poszczególnych programów, ale nie tworzy ich zhierarchizowanego systemu. Strukturę programów ochrony środowiska od strony przedmiotowej dopełniają wyspecyfikowane wojewódzkie, powiatowe i gminne plany gospodarki odpadami. Choć przewidziane zostały w odrębnej ustawie o odpadach (art. l4 ust.6), to tworzone są w trybie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie środowiska i stanowią fragment odpowiedniego programu ochrony środowiska. Pomimo tego odesłania do trybu i zasad wskazanych w przepisach ochrony środowiska, plany gospodarowania odpadami wykazują swoistość. Mają one bowiem pewną dodatkową cechę, której brakuje programom ochrony środowiska. Chodzi o to, że według ustawy o odpadach mają być one ze sobą zgodne w tym sensie, że plany niższego szczebla wynikać mają z planów wyższego szczebla. Ustanowienie gminnego programu ochrony środowiska jest pierwszym krokiem w kierunku nowoczesnego zarządzania środowiskiem. Po określeniu zasad, celów i instrumentów następuje faza realizacyjna.

Poza programami ochrony środowiska o których mowa w art.17 i 18 ustawy Prawo ochrony środowiska, w art. 84 tejże ustawy mowa jest o programach sanacyjnych. Obecnie istnieją trzy programy, o jakich mowa w art. 84: dwa tworzone na podstawie ustawy Prawo ochrony środowiska, tj. program ochrony powietrza - na podstawie art. 91 ust. l i program ochrony przed hałasem - na podstawie art. 119 ust. l, oraz jedyny tworzony na podstawie art. 47 ust. 7 ustawy Prawo wodne, tj. program ograniczenia odpływu azotu ze źródeł rolniczych.

 

17.1. Instrumenty zarządzania środowiskiem

Instrumenty zarządzania środowiskiem zdefiniować można jako sposób postępowania, który wynika bezpośrednio lub pośrednio z prawa i służy realizacji zadań administracji publicznej w zakresie ochrony środowiska. Wśród instrumentów zarządzania środowiskiem można wyróżnić:

    • instrumenty bezpośredniego oddziaływania, które dzielą się na dwie grupy, tj. bezpośrednio skuteczne zakazy, nakazy i ograniczenia oraz instrumenty kontroli administracyjnej (te z kolei dzielimy na instrumenty kontroli wstępnej i kontroli bieżącej),

    • instrumenty planowe,

    • instrumenty pośredniego oddziaływania (opłaty za korzystanie ze środowiska, takie instrumenty finansowe jak subwencje, dotacje, etc., umowy publicznoprawne, a także działania nieformalne),

    • instrumenty typu represyjnego (opłaty podwyższone, kary pieniężne, środki egzekucyjne, instrumenty odpowiedzialności administracyjnej i karnej).

17.1.1. Instrumenty bezpośredniego oddziaływania

Instrumenty z pierwszej grupy są zwykle najczęściej używane z uwagi na ich prewencyjny charakter. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że lepiej jest zapobiegać niekorzystnym oddziaływaniom na środowisko, niż usuwać skutki już dokonanej ingerencji. Bezpośrednio skuteczne zakazy, nakazy i ograniczenia wyrażone zostają w przepisach powszechnie obowiązujących. Niekiedy przybierają one postać tzw. standardów środowiskowych.

Standardy środowiskowe mają charakter standardów jakościowych albo standardów emisyjnych. Standardy jakościowe (określane też niekiedy jako imisyjne) ustalają pewien minimalny dopuszczalny poziom jakości środowiska poprzez określenie dopuszczalnych stężeń substancji zanieczyszczających. W polskim prawie w szczególności zostały określone: dopuszczalne wartości stężeń substancji zanieczyszczających w powietrzu, dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku czy też dopuszczalne poziomy promieniowania. W przypadku prawa wodnego mamy określone, np. najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń w ściekach wprowadzanych do wód i do ziemi.

Zakazy, nakazy i ograniczenia najczęściej pojawiają się w ustawach, ale też w aktach prawa miejscowego i z tego powodu nie są abstrakcją w kontekście zarządzania środowiskiem w gminie. Dla interesu gminy istotne są także zakazy, nakazy i ograniczenia zawarte wprost w ustawach a to z tego względu, że organy powiatu mogą sięgać po środki egzekucyjne dla wymuszenia ich realizacji. Wydaje się, że te możliwości działania są powszechnie niedoceniane.

Instrumenty kontroli wstępnej to przede wszystkim różnego rodzaju pozwolenia i zezwolenia, z kolei instrumenty kontroli bieżącej to te, służące ocenie sposobów realizowania praw i obowiązków ustalonych w decyzjach administracyjnych (pozwoleniach, zezwoleniach). Głównymi podmiotami decyzyjnymi w ochronie środowiska są Starosta i Wojewoda.

17.1.2. Instrumenty planowe

Instrumenty planowe związane są z planami, programami i prognozami. Należy odróżnić plany i planowanie. Planowanie jest bowiem pewną procedurą, z kolei plan jej materialnym efektem planowania. Znaczenie planów polega na tym, że są skierowane ku przyszłości, wyrażają preferowane cele dla działalności publicznej, ustanawiają cały kompleks środków dla rozwiązania większej liczby zadań o charakterze podstawowym i dalekosiężnym, ustanawiane są w trakcie metodycznie opracowanych, wielofazowych procedur.

Dla ochrony środowiska szczególne znaczenie mają różnego rodzaju plany zagospodarowania przestrzennego, plany gospodarki wodnej, plany ochrony powietrza i ochrony przed hałasem, jak też formy planowe w ochronie powietrza. Do instrumentów planowych należą także programy ochrony środowiska, ale z uwagi na ich ogólny i obszarowy (a nie wąski i sektorowy) charakter, mogą być traktowane jako nadrzędny instrument bazowy o charakterze koordynacyjnym.

17.1.3. Instrumenty pośredniego oddziaływania

Instrumenty pośredniego oddziaływania są liczne i wewnętrznie silnie zróżnicowane. Ich cechą charakterystyczną jest dążenie do osiągnięcia określonego celu poprzez świadome wywieranie wpływu na motywacje podmiotów. Organy publiczne działające w ten sposób uznają wybrane zachowania za pożądane dla osiągnięcia swoich celów i werbalizują stosowne zachęty, nie nadając im wszakże formy wiążących nakazów, np. premie za działanie termoizolacyjne. W innych sytuacjach organy uznają określone zachowania za niepożądane i bez odwoływania się do formalnych zakazów, podejmują wysiłki w celi ich eliminacji (np. opłaty nie będące sankcjami powinny zachęcić do rezygnacji z korzystania ze środowiska).

17.1.4. Instrumenty typu represyjnego

Instrumenty typu represyjnego to powszechnie znane opłaty podwyższone i kary pieniężne, środki odpowiedzialności karnej, ale też już wzmiankowane środki egzekucyjne, podejmowane na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

17.2. Partnerstwo w zarządzaniu środowiskiem

Dla idei partnerstwa w zarządzaniu środowiskiem na szczeblu gminy podstawowe znaczenie ma fakt, że administracja gminna nie jest w tym zakresie samowystarczalna. Chodzi o stopień złożoności zagadnień wyznaczających problematykę środowiskową, skalę przestrzenną wykraczającą zwykle poza granice gminy, rozproszenie kompetencji pomiędzy różne podmioty administracji rządowej i samorządowej a także o samodzielną rolę podmiotów gospodarki rynkowej. Z tych przyczyn współdziałanie wszystkich zainteresowanych podmiotów jest po prostu nieodzowne. Szczególne znaczenie ma partnerstwo z:

- administracją rządową i samorządową;

- podmiotami gospodarczymi;

- społeczeństwem.

Niezwykle istotne jest współdziałanie z podmiotami gospodarczymi. Bywa, że ustawy wprost przewidują mechanizmy podobne do dobrowolnych porozumień (np. ustawa o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej). Udział społeczeństwa przybiera różne formy. Chodzi o udział w procesach decyzyjnych na zasadach określonych w ustawie Prawo ochrony środowiska, ale też o cały wachlarz innych dobrowolnych działań organizacji ekologicznych, szkół oraz jednostek ochotniczych straży pożarnych. Gminny program ochrony środowiska powinien być bazą i spoiwem dla tych wielorakich aktywności społecznych.

18. Środki finansowo-prawne

Szczególne znaczenie dla zarządzania środowiskiem mają instrumenty finansowo-prawne. Tworzą one łącznie dużą grupę instrumentów, obejmujących podatki, opłaty i kary, dotacje, subwencje, ulgi podatkowe. Powszechnie znane są opłaty i kary pieniężne. Opłaty za korzystanie ze środowiska pobierane są w szczególności za:

    • wprowadzanie do powietrza substancji i energii,

    • usuwanie drzew i krzewów,

    • składowanie odpadów,

    • wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi,

    • wyłączanie gruntów rolnych i leśnych z produkcji,

    • działalność koncesjonowaną na podstawie przepisów prawa górniczego i geologicznego.

Opłaty takie spełniają rolę bodźcową (przynajmniej według teoretycznych założeń), gdyż powinny zachęcać do szukania innych alternatywnych sposobów prowadzenia działalności gospodarczej (opartych na rezygnacji z korzystania ze środowiska albo wykorzystywaniu innych, tańszych surowców i półproduktów). W praktycznym stosowaniu na plan pierwszy wybija się jednak funkcja fiskalna opłat i kar. Wyraża się ona w pozyskiwaniu środków finansowych, gromadzeniu w ramach odrębnych funduszy i wykorzystywaniu do wspierania działalności służącej ochronie środowiska. Fundusze takie stanowią poważne źródło finansowania ochrony środowiska.

18.1. Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Zasady działania funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej tj. narodowego, wojewódzkich, powiatowych i gminnych reguluje ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627 z późniejszymi zmianami). Fundusze te są najbardziej znanymi i najczęściej wykorzystywanymi źródłami dofinansowania inwestycji służących ochronie środowiska. Podstawowymi formami dofinansowania zadań przez te fundusze są preferencyjne pożyczki i dotacje.

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (www.nfosigw.gov.pl)

Kontakt: Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

02-673 Warszawa

ul. Konstruktorska 3a

tel. (022) 459-00-00, 459-00-01, fax 459-01-01

e-mail: fundusz@nfosigw.gov.pl

Zakres działania NFOSiGW obejmuje finansowe wspieranie przedsięwzięć proekologicznych o zasięgu ogólnokrajowym oraz ponadregionalnym. Szczegółowe cele i zadania priorytetowe są aktualizowane co roku i zamieszczane na liście zadań priorytetowych.

Podstawowymi formami finansowania zadań proekologicznych przez NFOSiGW są preferencyjne pożyczki i dotacje, ale uzupełniają je inne formy finansowania, np. dopłaty do preferencyjnych kredytów bankowych, uruchamianie ze swych środków linii kredytowych w bankach czy zaangażowanie kapitałowe w spółkach prawa handlowego. NFOSiGW administruje również środkami zagranicznymi przeznaczonymi na ochronę środowiska w Polsce, pochodzącymi z pomocy zagranicznej.

Dotacje udzielane są przede wszystkim na: edukację ekologiczną, przedsięwzięcia pilotowe dotyczące wdrożenia postępu technicznego i nowych technologii o dużym stopniu ryzyka lub mających eksperymentalny charakter, monitoring, ochronę przyrody, ochronę i hodowlę lasów na obszarach szczególnej ochrony środowiska oraz wchodzących w skład leśnych kompleksów promocyjnych, ochronę przed powodzią, ekspertyzy, badania naukowe, programy wdrażania nowych technologii, prace projektowe i studialne, zapobieganie lub likwidację nadzwyczajnych zagrożeń, utylizację i zagospodarowanie wód zasolonych oraz profilaktykę zdrowotną dzieci z obszarów zagrożonych.

Zasady udzielania i umarzania pożyczek, udzielania dotacji oraz dopłat do oprocentowania preferencyjnych kredytów ze środków NFOSiGW w 2004 r. zostały dostosowane w ten sposób aby przyczyniły się do stworzenia możliwości finansowych, ułatwiających realizację inwestycji, które zapewnia wykonanie unijnych zobowiązań w zakresie ochrony środowiska.

Środki, którymi dysponuje NFOSiGW, pochodzą głównie z opłat za korzystanie ze środowiska i administracyjnych kar pieniężnych. Przychodami Narodowego Funduszu są także wpływy z opłat produktowych oraz wpływy z opłat i kar pieniężnych ustalanych na podstawie przepisów ustawy - Prawo geologiczne i górnicze.

Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie

Centrala:

adres: ul. Wałbrzyska 3/5, 02-739 Warszawa
telefon: (22) 645 33 80, fax. (22) 645 33 90

Biuro terenowe:
adres: ul. Mickiewicza 7, 06-400 Ciechanów
tel. (23) 672 14 69, fax. (23) 673 23 36

Do roku 1993 wojewódzkie fundusze, nie posiadając osobowości prawnej, udzielały wyłącznie dotacji na dofinansowywanie przedsięwzięć związanych z ochroną środowiska na obszarze własnych województw. W 1993 roku fundusze te otrzymały osobowość prawną, co umożliwiło im udzielanie, obok dotacji, także pożyczek preferencyjnych.

Podstawowym źródłem ich przychodów są wpływy z tytułu:

    • opłat za składowanie odpadów i kar związanych z niezgodnym z przepisami prawa ich składowaniem (28,8% tych wpływów),

    • opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska i wprowadzanie w nim zmian oraz za szczególne korzystanie z wód i urządzeń wodnych, a także z wpływów z kar za naruszanie warunków korzystania ze środowiska (50,4% tych wpływów).

Dochodami WFOSiGW mogą być także środki z tytułu:

    • posiadania udziałów w spółkach,

    • odsetek od udzielanych pożyczek,

    • emisji obligacji,

    • zysków ze sprzedaży i posiadania papierów wartościowych,

    • zaciągania kredytów,

    • oprocentowania rachunków bankowych i lokat,

    • wpłat z innych funduszy,

    • wpływów z przedsięwzięć organizowanych na rzecz ochrony środowiska i gospodarki wodnej,

    • dobrowolnych wpłat, zapisów i darowizn osób fizycznych i prawnych,

    • świadczeń rzeczowych i środków pochodzących z fundacji,

    • innych dochodów określonych przez Radę Ministrów.

WFOSiGW w Warszawie wspiera przedsięwzięcia o charakterze ekologicznym poprzez udzielanie dotacji i pożyczek na preferencyjnych warunkach. Przedmiotem dofinansowania ze środków Funduszu mogą być wszystkie zadania z zakresu ochrony środowiska, których realizacja będzie skutkowała osiągnięciem wymiernego efektu ekologicznego. Zakładany efekt stanowi dla Funduszu jedno z najważniejszych kryteriów oceny wniosku o dofinansowanie.


Jednym z priorytetowych kierunków działalności Funduszu jest ochrona powierzchni ziemi. W ramach tego priorytetu Fundusz wspiera m.in.: budowę nowoczesnych składowisk odpadów, wdrażanie selektywnej zbiórki odpadów, recykling odpadów oraz inne typy zadań związanych z gospodarowaniem odpadami.


Forma dofinansowania zależy każdorazowo od statusu prawnego wnioskodawcy, rodzaju działalności i charakteru zadania. O dofinansowanie ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie może ubiegać się każdy podmiot realizujący zadania z zakresu ochrony środowiska. Oferta Funduszu jest w sposób szczególny adresowana do jednostek samorządu terytorialnego: gmin i powiatów. Mogą jednak z niej również skorzystać podmioty gospodarcze, organizacje pozarządowe, jednostki administracji publicznej, spółdzielnie czy osoby fizyczne.

Fundusz preferuje finansowe wspomaganie wnioskodawców, którzy w realizowane przedsięwzięcia angażują środki własne. Jednym z podstawowych warunków ubiegania się o wsparcie finansowe przez Fundusz jest dostarczenie stosownej dokumentacji, w tym wymaganych zezwoleń (np. pozwolenia na budowę).

Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska w Warszawie może współfinansować inwestycje i działalność proekologiczną wspomaganą z innych źródeł.

Powiatowe Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Kontakt:

Starostwo Powiatowe w Płońsku

Wydział Rolnictwa, Leśnictwa i Ochrony Środowiska

09-100 Płońsk

ul. ZWM 10, pok. 231

tel. (023) 662-11-45, 662-11-46, fax. 662-38-16

Powiatowe fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej (PFOSiGW) utworzone zostały na początku roku 1999 wraz z utworzeniem powiatowego szczebla administracji państwowej. Fundusze te nie mają osobowości prawnej.

Dochodami PFOSIGW są wpływy z:

    • opłat za składowanie i magazynowanie odpadów i kar związanych z niezgodnym z przepisami prawa ich składowaniem lub magazynowaniem (10% tych wpływów),

    • opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska a także z wpływów
      z administracyjnych kar pieniężnych (także 10% tych wpływów poza opłatami i karami za usuwanie drzew i krzewów, które w całości stanowią przychód gminnego funduszu).

Dochody PFOSiGW przekazywane są na rachunek starostwa, w budżecie powiatu mają charakter działu celowego.

Obecnie środki powiatowych funduszy (zgodnie z Prawem Ochrony Środowiska, art. 407) przeznacza się na wspomagania działalności w zakresie określonym jak dla gminnych funduszy, a także na realizację przedsięwzięć związanych z ochroną powierzchni ziemi i inne zadania ustalone przez radę powiatu służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej, wynikające z zasady zrównoważonego rozwoju, w tym na plany gospodarki odpadami.

 

Gminne Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Na dochód GFOSiGW składa się:

    • całość wpływów z opłat za usuwanie drzew i krzewów,

    • 50% wpływów z opłat za składowanie odpadów na terenie gminy,

    • 20% wpływów z opłat i kar z terenu gminy za pozostałe rodzaje gospodarczego korzystania ze środowiska i wprowadzanie w nim zmian oraz szczególne korzystanie z wód i urządzeń wodnych.

Dysponentem GFOSiGW jest wójt, burmistrz, prezydent.

Dochody te mogą być wykorzystane na m.in.:

    • edukację ekologiczną oraz propagowanie działań proekologicznych i zasady zrównoważonego rozwoju,

    • wspomaganie zadań państwowego monitoringu środowiska,

    • wspomaganie innych systemów kontrolnych i pomiarowych oraz badań stanu środowiska, a także systemów pomiarowych zużycia wody i ciepła,

    • realizowanie zadań modernizacyjnych i inwestycyjnych, służących ochronie środowiska i gospodarce wodnej, w tym instalacji lub urządzeń ochrony przeciwpowodziowej i obiektów małej retencji wodnej,

    • urządzanie i utrzymanie terenów zieleni, zadrzewień, zakrzewień oraz parków,

    • realizację przedsięwzięć związanych z gospodarka odpadami,

    • wspieranie działań przeciwdziałającym zanieczyszczeniom,

    • profilaktykę zdrowotną dzieci na obszarach, na których występują przekroczenia standardów jakości środowiska,

    • wspieranie wykorzystywania lokalnych źródeł energii odnawialnej oraz pomoc dla wprowadzenia bardziej przyjaznych dla środowiska nośników energii,

    • wspieranie ekologicznych form transportu,

    • działania z zakresu rolnictwa ekologicznego bezpośrednio oddziałującego na stan gleby, powietrza i wód, w szczególności na prowadzenie gospodarstw rolnych produkujących metodami ekologicznymi położonych na obszarach szczególnie chronionych na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody,

    • inne zadania ustalone przez radę gminy, służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej, wynikające z zasady zrównoważonego rozwoju, w tym na plany gospodarki odpadami.

Wójtowie, burmistrzowie lub prezydenci miast są zobowiązani do corocznego przedstawiania radzie gminy (miasta) oraz zatwierdzania zestawienia przychodów i wydatków tego funduszu.

Gminne fundusze nie są prawnie wydzielone ze struktury organizacyjnej gminy, a wiec podobnie jak PFOSiGW nie mają osobowości prawnej i nie mogą udzielać pożyczek. Celem działania GFOSiGW jest dofinansowywanie przedsięwzięć proekologicznych na terenie własnej gminy. Zasady przyznawania środków ustalane są indywidualnie w gminach.

18.2. Fundusze UE

Wraz z wszczęciem procesu akcesyjnego Polski do Unii Europejskiej zostały otwarte znacznie bardziej atrakcyjne możliwości współfmansowania przedsięwzięć ochrony środowiska niż miało to miejsce do tej pory. W okresie przedakcesyjnym podstawowym instrumentem finansowego wsparcia Wspólnotowego były przede wszystkim rozmaite mutacje Programu PHARE, Fundusz ISPA, Program SAPARD, które znalazły zastosowanie do dofinansowania szeregu inwestycji ochrony środowiska. Dla zadań ujętych w niniejszym programie ochrony środowiska oprócz dotychczas istniejących źródeł finansowania, takich jak budżet gminy, środki Narodowego i Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie oraz budżet województwa mazowieckiego (najczęściej poprzez umieszczenie zadania w ramach kontraktu wojewódzkiego), możliwości kredytowania przez banki, a zwłaszcza przez Bank Ochrony Środowiska, Bank Inicjatyw Społeczno - Ekonomicznych, Bank Zachodni WBK i inne banki komercyjne, istotne będzie wykorzystanie instrumentów finansowych oferowanych przez Unię Europejską po wstąpieniu do niej Polski tj. fundusze strukturalne i fundusz spójności.

W pierwszym okresie, w latach 2004 - 2006 będzie to wdrażanie podstawowych instrumentów finansowych służących wdrażaniu polityki spójności gospodarczej i społecznej jakimi są tak zwane fundusze strukturalne i Fundusz Spójności. Najwięcej środków można uzyskać w ramach Funduszu Spójności, jednak jest on adresowany do realizacji dużych przedsięwzięć o znaczeniu ogólnokrajowym lub ponadregionalnym o minimalnym koszcie jednolitego programu inwestycyjnego przekraczającym 10 min EURO. Z uwagi na brak tak dużych przedsięwzięć w gminie Naruszewo zakłada się, że poszczególne inwestycje będą mogły być dofinansowane z funduszy strukturalnych.

Pomoc z tego źródła jest kierowana do tych sektorów i tych regionów, gdzie poziom rozwoju jest poniżej średniego poziomu w Unii. W przeciwieństwie do Funduszu Spójności pomoc z funduszy strukturalnych na ochronę środowiska jest kierowana do wybranych regionów, w których poziom produktu krajowego brutto na jednego mieszkańca jest niższy niż 75% średniej unijnej. Wszystkie regiony Polski spełniają to kryterium kwalifikowania i mogą otrzymać dofinansowanie ze środków funduszy strukturalnych. Są to następujące fundusze;

    • Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego,

    • Europejski Fundusz Społeczny,

    • Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej - Sekcja Orientacji,

    • Finansowy Instrument Wspierania Rybołówstwa.

W celu wykorzystania przeznaczonej Polsce pomocy z funduszy strukturalnych w wysokości ok. 7,2 mld Euro zostały opracowane i uzgodnione programy operacyjne, które będą finansowane przez każdy z funduszy.

Tabela 20. Struktura finansowania Programów operacyjnych przez poszczególne fundusze strukturalne w Polsce w latach 2004-2006.

Program operacyjny

Fundusz

Wielkość pomocy [mld]

%

Wzrost konkurencyjności gospodarki

Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (ERDF)

1,3

17.8

Rozwój zasobów ludzkich

Europejski Fundusz Społeczny

1,2

17,3

Restrukturyzacja i modernizacja sektora spożywczego i rozwój obszarów wiejskich

Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej - Sekcja Orientacji (EAGF)

l

14,4

Rybołówstwo

i przetwórstwo ryb

 

 

 

 

 

Finansowy Instrument Wspierania Rybołówstwa

0,2

1,8

Transport - Gospodarka Wodna

Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

0,6

8,6

Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego

Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, Europeiski Fundusz

2.8

39,2

Pomoc Techniczna

Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

0.02

0,3

 

Z punktu widzenia ochrony środowiska najistotniejszy jest Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego w latach 2004 - 2006 (ZPORR). Beneficjentami końcowymi w ramach ZPORR będą przede wszystkim samorządy wojewódzkie, samorządy powiatowe oraz samorządy gminne.

Na przedsięwzięcia w sektorze ochrony środowiska kierowane są z funduszy Unii Europejskiej znaczne środki. Będą one pochodziły z następujących programów finansowanych z następujących funduszy:

  • Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (ERDF),

Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego (ZPORR):

• Priorytet l, działanie 2: Infrastruktura ochrony środowiska,

• Priorytet 3, działanie 2: Rewitalizacja obszarów zdegradowanych.

  • Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (ERDF),

Sektorowy Program Operacyjny Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw (SPO WKP):

• Priorytet 2, działanie 4: Wsparcie dla inwestycji w zakresie

dostosowania przedsiębiorstw do wymogów ochrony środowiska

  • Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EAGGF)

Sektorowy Program Operacyjny „Restrukturyzacja i modernizacja

sektora żywnościowego i rozwój obszarów wiejskich" (SPO),

Plan Rozwoju Obszarów Wiejskich dla Polski na lata 2004-2006

(PROW).

Wielkość dofinansowania:

  • przy inwestycjach w infrastrukturę ochrony środowiska maksymalny udział środków z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (ERDF) w kosztach kwalifikowanych wynosi 75%, a w przypadku inwestycji generujących zysk netto udział ten wynosi 50%,

  • dla przedsięwzięć związanych z infrastrukturą lokalną i rewitalizacją obszarów zdegradowanych maksymalny udział środków unijnych wynosi 75% oraz dodatkowo 10% z zasobów budżetu państwa na projekty realizowane w gminach o najniższych dochodach własnych.

19. EDUKACJA EKOLOGICZNA

Kształtowanie właściwych postaw proekologicznych mieszkańców gminy jest gwarantem właściwej ochrony środowiska. Edukacja ekologiczna, wspomagająca zrozumienie zależności między człowiekiem, jego wytworami i przyrodą, musi obejmować wszystkich bez wyjątku, w pierwszej kolejności jednak najmłodszych, którzy mogą skutecznie przekazywać osobom starszym wzorce zachowań proekologicznych. Urząd Gminy liczy na owocną współpracę w tym zakresie ze szkołami i placówkami szkolno-pedagogicznymi. Obecnie na terenach szkół podstawowych i gmimnazjalnych przeprowadzane są zajęcia dydaktyczne w ramach godziny wychowawczej lub przyrody, chemii, geografii i fizyki. Tematy zajęć są wybierane przez nauczycieli tak, by dopasować je do programu nauczania wybranej grupy wiekowej uczniów. W ramach zajęć dydaktycznych nauczyciele przybliżają uczniom obecny stan środowiska naturalnego naszego regionu. Wrażliwe i świadome społeczeństwo jest w stanie w pełni realizować zasady ekorozwoju. Edukacja będzie realizowana poprzez:

    • prowadzenie szkoleń,

    • prowadzenie konkursów ekologicznych,

    • wprowadzanie w szkołach dodatkowych zajęć z zakresu ochrony środowiska,

    • tworzenie ścieżek dydaktyczno-przyrodniczych obejmujących ciekawe miejsca (pomniki przyrody, rezerwaty) na terenie gminy,

    • promocja zdrowego stylu życia,

    • organizacja akcji "Sprzątanie Świata",

    • organizacja obchodów „Dnia Ziemi".

Edukację prowadzić będą m.in.:

    • szkoły, przedszkola,

    • biblioteka,

    • organy administracji,

    • lokalne media.

20. HARMONOGRAM REALIZACJI PRZEDSIĘWZIĘĆ WRAZ Z SZACUNKOWYMI KOSZTAMI

Tabela 21. Harmonogram przedsięwzięć wraz z szacunkowymi kosztami

Zadania przewidziane do realizacji w zakresie przedsięwzięć z ochrony środowiska na terenie Gminy Płońsk

w latach 2004 - 2012

Zadania do realizacji

Okres realizacji

Szacunkowa wielkość nakładów niezbędnych realizacji [zł]

Jednostka realizacji

Źródła finansowania

Budowa kanalizacji - I etap

  • Przewód tłoczny

w kierunku Naruszewo

2005 - 2006

950 000

Urząd Gminy

środki UE

budżet państwa

budżet gminy

Budowa kanalizacji - II etap – budowa sieci kanalizacyjnej

2007 - 2009

4 000 000

Urząd Gminy

środki UE

budżet państwa

budżet gminy

  • Budowa kanalizacji – III etap - przewód tłoczny

w kierunku Załusk

2010-2011

950 000

Urząd Gminy

środki UE

budżet państwa

budżet gminy

  • Budowa kanalizacji – IV etap – budowa sieci kanalizacyjnej

2012 - 2014

4 500 000

Urząd Gminy

środki UE

budżet państwa

budżet gminy

  • Budowa kanalizacji – V etap

  • Przewód tłoczny w kierunku Dzierzażni

po 2014

b.d.

Urząd Gminy

środki UE

budżet państwa

budżet gminy

  • Budowa kanalizacji – IV etap – budowa sieci kanalizacyjnej

po 2014

b.d.

Urząd Gminy

środki UE

budżet państwa

budżet gminy

Budowa przydomowych oczyszczalni w miejscowościach o rozproszonej zabudowie

praca ciagła

brak danych

mieszkańcy gminy

środki własne mieszkańców

Budowa płyt gnojowych wraz ze zbiornikami

praca ciągła

brak danych

mieszkańcy gminy przy pomocy Urzędu Marszałkowskiego i Urzędu Gminy

środki własne mieszkańców

WFOŚiGW

Modernizacja lokalnych kotłowni (przechodzenie na paliwo olejowe lub parowe)

praca ciągła

brak danych

mieszkańcy gminy

środki własne mieszkańców

Termoizolacja budynków mieszkalnych

praca ciągła

brak danych

mieszkańcy gminy

środki własne mieszkańców

Edukacja ekologiczna

praca ciągła

1 000 zł/rok

Urząd Gminy

budzet gminy

Organizacja akcji "Sprzątanie Świata"

raz w roku

500 zł/rok

Urząd Gminy

budzet gminy

Organizacja obchodów "Dnia Ziemi"

raz w roku

500 zł/rok

Urząd Gminy

budzet gminy

 

21. MONITORING

Wdrażanie programu wymaga kontroli i oceny stopnia jego realizacji z punktu widzenia postawionych celów. Szczególnie ważny jest monitoring stanu środowiska. Do monitorowania stanu środowiska na terenie gminy Naruszewo należy zastosować wskaźniki środowiskowe.

Tabela 22. Wskaźniki monitorowania środowiska

Lp.

Wskaźniki

Jednostka miary

1

Wskaźnik lesistości

%

2

Wskaźnik zużycia wód podziemnych do konsumpcji

m3

3

Wskaźnik liczby mieszkańców obsługiwanych przez oczyszczalnie

%

4

Wskaźnik proporcji pomiędzy długością sieci kanalizacyjnej i wodociągowej

km/km

5

Wskaźnik zwodociągowania gminy

%

6

Wskaźnik skanalizowania gminy

%

7

Wskaźnik ilości odpadów komunalnych

ton/M/rok

 

8

Wskaźnik ilości odpadów komunalnych zebranych selektywnie:

  • szkło

  • papier

  • tworzywa sztuczna

ton/M/rok

22. ANALIZA SWOT

Tabela 23. Analiza SWOT

MOCNE STRONY

SŁABE STRONY

  • położenie gminy w obszarze funkcjonalnym "Zielone Płuca Polski",

  • wysoka jakość wód powierzchniowych,

  • dostępność do złóż kopalin pospolitych (kruszywa naturalne),

  • liczne pomniki przyrody,

  • dobra jakość powietrza,

  • niska lesistość i rozdrobnienie lasów,

  • brak kanalizacji i oczyszczalni ścieków (występowanie nieszczelnych szamb),

  • niekorzystana struktura paliw w systemach grzewczych,

  • składowanie jest dominującym sposobem unieszkodliwiania odpadów z terenu gminy,

  • niski stopień świadomości ekologicznej społeczeństwa,

SZANSE

ZAGROŻENIA

  • układ przestrzenny terenów predysponowanych do zalesień sprzyja powiększaniu istniejących kompleksów leśnych,

  • korzystne warunki środowiskowe oraz brak obiektów uciążliwych dla rolnictwa to możliwość produkcji surowców rolnych i żywności o wysokich parametrach jakościowych tzw. "zdrowej żywności",

  • atrakcyjność przyrodnicza terenu gminystwarza możliwość podejmowania różnych form usług turystycznych świadczonych przez poszczególne gospodarstwa rolne,

  • wpływ środków pomocowych z UE,

  • wdrożenie w życie obecnie obowiązujących regulacji prawnych dotyczących środowiska i jego ochrony przyczyni się do podniesienia jakości środowiska

  • trudności w zachowaniu i ochronie pomników przyrody i parków wpisanych do rejestru zabytków
    • 23. PODSUMOWANIE

      Program ochrony środowiska dla gminy Płońsk określa cele i kierunki działań, których realizacja przyczyni się do rozwoju gminy przy zachowaniu racjonalnego korzystania z zasobów środowiska i ograniczonej antropopresji.

      Z uwagi na to, że Gmina Płońsk jest jednostką administracyjną zajmującą powierzchnię 127 km 2 z 7085 mieszkańcami, jej udział w obciążeniu i zanieczyszczeniu środowiska przyrodniczego jest niewielki.

      Na terenie gminy Płońsk następujące zakłady stwarzają zagrożenia typu chemicznego, technicznego i pożarowego:

      -stacja paliw Hermes w Michalinku,

      -stacja paliw Makowa w Ćwiklinku,

      -stacja paliw Pal-Bud w Klinku,

      -stacja paliw SKR Siedlin,

      -stacja paliw Pegaz w Siedlinie,

      -Zakład Mleczarski w Skarżynie.

      Ponadto na terenie gminy mogą wystąpić awarie TSP oraz paliw płynnych:

      • w transporcie przewożone po trasie :

        • Nr 10 Warszawa - Bydgoszcz

        • Nr 7 Warszawa - Gdańsk

        • Nr 019 Pułtusk - Płońsk

        • Nr Płońsk - Ciechanów

      • T S P i paliwa słynne znajdujące się na terenie miasta Płońsk / ZPOW były "HORTEX" - 50 t oraz LU Polska - 5 t ich awarie będą miały wpływ na środowiska sąsiednich sołectw takich jak :

      - Skarżyn

      - Bońki

      - Szerominek

      - Arcelin

      - Szpondowo

      - Strachowo

      - Siedlin

      działania tvch środków charakteryzuje się silnym działaniem trującym i drażniącym, działają one szkodliwie na organizm powodując podrażnienie błon śluzowych nosa i górnych dróg oddechowych, obrażenia oczu, podrażnienia skóry przy wysokim stężeniu może nastąpić śmierć zwierząt i ludzi.

      Z przeprowadzonej analizy stanu środowiska i jego głównych zagrożeń, wynika, że podstawowe zagrożenia, problemy i konflikty na tle ochrony środowiska w gminie Płońsk skupiają się wokół następujących zagadnień:

        • niska emisja z sektora gospodarki komunalnej,

        • niedostateczny stopień sanitacji gminy (większość mieszkańców gminy odprowadza ścieki do zbiorników bezodpływowych),

        • eksploatacja składowiska, które nie spełnia norm ochrony środowiska,

        • prowadzenie działalności rolniczej bez zachowania wymagań ochrony środowiska,

        • niedostateczny stopień świadomości i wiedzy ekologicznej mieszkańców gminy,

        • brak środków finansowych na zadania z zakresu ochrony środowiska.

      Większość celów określonych w programie nastawina jest na ochronę środowiska w skali lokalnej.

      Zadania przewidziane do realizacji, które mają charakter regionalny to gospodarka ściekowa i gospodarka odpadami, które mają być realizowane wspólnie z innymi gminami powiatu płońskiego.

       

      SPIS TABEL

      Tab 1. Charakterystyka ludności na terenie gminy Płońsk *

      Tabela nr 2. Wykaz zakładów przemysłowych na terenie gminy Płońsk *

      Tabela 3. Zestawienie udziałów poszczególnych kierunków wiatru % *

      Tabela 4. Zestawienie częstości poszczególnych prędkości wiatru % *

      Tabela 5. Wartości dobowych emisji zanieczyszczeń zmierzonych w IV kwartale 2001 roku na stacji nadzoru ogólnego WSSE w Płońsku *

      Tabela 6. Lesistość w gminie Płońsk *

      Tabela 7. Plan zalesień w gminie Płońsk *

      Tabela 8. OChK na terenie gminy Płońsk *

      Tabela 9. Pomniki przyrody *

      Tabela 10. Wykaz użytków ekologicznych na terenie gminy Płońsk *

      Tabela 11. Parki podworskie *

      Tabela 12. Stan zwodociągowania w poszczególnych miejscowościach gminy Płońsk *

      Tabela 13. Aktualny bilans ścieków *

      Tabela 14. Bilans ścieków w okresie perspektywicznym. *

      Tabela 15. Charakterystyka ścieków oczyszczonych *

      Tabela 16. Wykaz stacji paliw na terenie gminy Płońsk *

      Tabela 17 Jednostkowe wielkości emisji z pojazdów w g/km *

      Tabela 18. Dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku powodowanego przez poszczególne grupy źródeł hałasu, z wyłączeniem hałasu powodowanego przez linie elektroenergetyczne oraz starty, lądowania i przeloty statków powietrznych *

      Tabela 19. Zestawienie ilościowe i jakościowe niebezpiecznych substancji na terenie gminy Płońsk *

      Tabela 20. Struktura finansowania Programów operacyjnych przez poszczególne fundusze strukturalne w Polsce w latach 2004-2006. *

      Tabela 21. Harmonogram przedsięwzięć wraz z szacunkowymi kosztami *

      Tabela 22. Wskaźniki monitorowania środowiska *

      Tabela 23. Analiza SWOT *

      Informacje o dokumencie:
      • Informację wprowawdził(a) do BIP: Koper Katarzyna
      • Data udostępnienia w BIP: 2007-02-28 13:21:05
      • Informacja zaktualizowana przez: Koper Katarzyna
      • Data ostatniej aktualizacji: 2007-02-28 13:21:05
      • Liczba odsłon: 1337
      • Historia dokumentu:

      [Liczba odsłon: 1901980]

      przewiń do góry